Từ ban đầu chỉ có 6 nước (Đức, Bỉ, Pháp, Italia, Luxembourg, Hà Lan) lập thành khối có tên gọi Cộng đồng than và thép châu Âu năm 1951, Liên minh châu Âu (EU) đã trải qua 6 lần mở rộng vào các năm 1973, 1981, 1986, 1995, 2004 và 2007. Hai lần gần đây nhất, ngày 1-5-2004, EU chào đón thêm 10 quốc gia thành viên đến từ Đông Âu. Ngày 1-1-2007, công cuộc mở rộng về phía Đông mới nhất của EU đã kết nạp thêm hai thành viên mới là Bulgaria và Romania. Hiện, EU có 27 quốc gia thành viên với dân số 500 triệu người, diện tích đất cũng tăng thêm 1/4 so với trước đây.
5 năm sau ngày đầu tiên “Đông tiến”, báo cáo của Ủy ban châu Âu nêu rõ: “Về mặt kinh tế, việc mở rộng làm tăng các tiêu chuẩn sống ở những quốc gia thành viên mới, trong khi tạo ra các cơ hội xuất khẩu và đầu tư cho những nước thành viên cũ; giúp củng cố dân chủ, ổn định và an ninh tại châu lục... 5 năm qua, EU không chỉ lớn hơn mà còn mạnh hơn, năng động hơn và giàu văn hóa hơn”. GDP của EU chiếm hơn 30% GDP trên thế giới và hơn 17% thương mại thế giới. Thu nhập của người dân các nước thành viên mới tăng trung bình 40%, tăng trưởng trung bình giai đoạn 2004-2008 là 5,5% trong khi giai đoạn 1999-2003 là 3,5%.
Báo cáo thì như vậy, nhưng còn thực tế? Khoảng cách giàu nghèo giữa thành viên mới và thành viên cũ, hiểu lầm, thiếu quan điểm chung về vấn đề hướng đi của châu Âu vẫn tồn tại. Sự hòa nhập nhanh chóng đã thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, trong nhiều quốc gia thành viên mới, tình trạng tổn thương do không ứng phó kịp thời với áp lực đã diễn ra và nay càng bị khoét sâu thêm do khủng hoảng tài chính thế giới.
Khủng hoảng lần này đã “giáng đòn mạnh” tới hệ thống tiền tệ của các quốc gia Trung và Đông Âu, những nước vốn có nền tảng kinh tế còn yếu với nhiều khiếm khuyết, dẫn tới nhiều hệ lụy như: các khoản nợ nước ngoài không ngừng tăng cao, thuế đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm, tỷ giá hối đoái dao động, tăng trưởng GDP sụt giảm, nạn thất nghiệp bùng phát….
Tâm lý lo sợ đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài bán tống cổ phiếu và chạy về các thị trường an toàn hơn, gây ảnh hưởng mạnh tới thị trường chứng khoán, tiền tệ và tình trạng nợ của các nước. Đến mức ngày 1-3 tới đây, các nhà lãnh đạo EU sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh “khẩn” ở Brussels, Bỉ để bàn về cuộc khủng hoảng ngân hàng đang diễn ra tại các nước Đông Âu.
Có thể nói tiến trình mở rộng về phía Đông là chiến dịch mở rộng quan trọng nhất trong lịch sử EU, tạo nên cột mốc quan trọng trong quá trình thống nhất châu Âu sau nhiều thập kỷ chiến tranh lạnh. 5 năm qua, tiến bộ trong EU có nhiều nhưng khuyết điểm không phải không có. Sự khác biệt về trình độ phát triển có thể là nhân tố quan trọng nhất.
Các nhà hoạch định chính sách của EU sẽ phải nỗ lực rất nhiều để đảm bảo sao cho cuộc khủng hoảng hiện nay không xóa nhòa mọi tiến bộ đã thực hiện được cho đến thời điểm này; để điều phối hợp lý các nền kinh tế giữa các nước thành viên…, để chứng minh cho thế giới rằng “EU mới” là một khối thống nhất chứ không phải là một tổ chức hỗn hợp, được điều hành bởi những công cụ mới, hiện đại và hiệu quả.
Uỷ ban châu Âu hôm nay công bố báo cáo mới trong đó tổng kết những nội dung liên quan tới tiến trình mở rộng Liên minh châu Âu EU thời gian qua.
Tổng thống Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép cho rằng cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vẫn chưa chạm đáy và Nga cần cải tổ nền kinh tế của mình để có thể sẵn sàng đối phó với cuộc khủng hoảng tiếp theo.
Các nước Trung và Đông Âu, trong đó có các thành viên Liên minh châu Âu (EU) đang khẩn thiết kêu gọi sự trợ giúp từ các định chế tài chính quốc tế cũng như từ các quốc gia Tây và Bắc Âu giàu có nhằm vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay.
Ngày 22-2, cuộc họp các lãnh đạo châu Âu đi đến thống nhất thành lập Mặt trận đoàn kết về các quy định thị trường mới cũng như gấp đôi số quỹ của Quỹ Tiền tệ thế giới (IMF) lên 500 tỷ USD.
Các nguồn tin từ Nga dẫn lời Giám đốc các dự án đặc biệt của Tập đoàn xuất khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport, ông Nikolai Dimidyuk, cho biết, tính đến thời điểm hiện nay, tập đoàn này đã nhận được các đơn đặt hàng từ nước ngoài trị giá tới 20 tỷ USD.
Nước Anh đang phải đối phó với nguy cơ xảy ra bạo động vào mùa Hè tới khi sự giận dữ của tầng lớp trung lưu đối với hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng gia tăng.
Hoạt động tại hai sân bay quốc tế lớn Schoenefeld và Tegel ở Berlin (Đức) hầu như đã bị tê liệt do cuộc bãi công trong nhiều giờ của các nhân viên mặt đất, diễn ra sáng 24/2. Nhiều chuyến bay tại hai sân bay này đã bị hủy bỏ hoặc thay đổi giờ bay.
Sau Hội nghị thượng đỉnh vào tháng 5, Trung Quốc và châu Âu cũng sẽ tổ chức Hội nghị thượng đỉnh tiếp theo vào tháng 12 năm nay tại Bắc Kinh.
Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Liên bang Nga (KPRF) cho biết đã phác thảo chương trình hành động và các biện pháp nhằm giúp nước Nga thoát khỏi "bão" tài chính hiện nay.
Ngày 20/2, Thượng viện Đức đã thông qua kế hoạch kích thích kinh tế trị giá 50 tỉ euro (63 tỉ USD) nhằm vực dậy nền kinh tế lớn nhất khu vực châu Âu này khỏi cuộc suy thoái trầm trọng nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai.
Báo chí Anh ngày 19/2 đưa tin, Ngân hàng T.Ư nước này lần đầu tiên sau 30 năm có thể sẽ phải in thêm tiền để cứu nền kinh tế đang khủng hoảng khi các giải pháp khác không khả thi.
Nhật và Úc đã bày tỏ sự quan tâm sâu sắc về chủ nghĩa bảo hộ bắt nguồn từ điều khoản “Mua hàng Mỹ” trong gói kích thích khổng lồ nhằm đưa nền kinh tế Mỹ ra khỏi suy thoái. Điều khoản này đã được Quốc hội Mỹ thông qua, quy định chỉ có sắt thép do Mỹ sản xuất mới được dùng trong các dự án do nguồn vốn kích thích kinh tế tài trợ.
Cơ quan Chống độc quyền liên bang Nga (FAS) đã khởi kiện 4 "đại gia" trên thị trường xăng dầu là Rosneft, Lukoil, Gazprom neft và TNK-BP với số tiền phạt có thể lên tới 10 tỷ rúp (khoảng 300 triệu USD).
Hai Tập đoàn siêu thị điện tử và trang thiết bị nội thất hàng đầu ở Pháp là Fnac và Conforama tuyên bố sẽ giảm ít nhất 1.200 nhân công.
Chính phủ Đức đã thông qua quy định sơ bộ cho phép chính phủ nước này dùng pháp luật để quốc hữu hóa các thể chế tài chính nhằm bình ổn thị trường.
Điện Kremlin (Nga) vừa công bố 100 người đầu tiên trong danh sách 1.000 nhà lãnh đạo tiềm năng để giúp Tổng thống Dmitry Medvedev có được lựa chọn tốt hơn cho các vị trí cấp cao trong chính quyền.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
