Cuộc khủng hoảng nợ của Liên minh châu Âu đang phải chịu thêm gánh nặng lần nữa với những lo ngại mới rằng Hy Lạp sẽ không thể trụ vững trước món nợ khổng lồ của mình. Thế giới đang băn khoăn liệu châu Âu có thể trụ vững?
Cuộc khủng hoảng nợ công châu Âu bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Cuộc khủng hoảng đã chia EU thành hai khu vực có sự khác biệt là miền bắc và miền nam mà không phải hoàn toàn dựa trên các yếu tố địa chính trị.
Các quốc gia phía bắc như Đức, Hà Lan, Phần Lan và Pháp có thể trở thành những nước cứu hộ cho cuộc khủng hoảng trong khu vực. Những nước này có tiếng nói quyết định trong khu vực EU và có vai trò tích cực trong hội nhập kinh tế châu Âu, mặc dù hoạt động kinh tế tại đây chỉ ở mức vừa phải. Nhóm phía nam EU bao gồm các quốc gia như Hy Lạp và Tây Ban Nha, nơi nền kinh tế đang ở trong tình trạng mong manh và cần sự trợ giúp.
Các quốc gia này không những cản trở phục hồi kinh tế của EU, mà còn mang đến những lo ngại cho phục hồi kinh tế toàn cầu. Cuộc khủng hoảng nợ đã đẩy khu vực eurozone đứng giữa sự lựa chọn tồn tại hay sụp đổ và liệu rằng kế hoạch hội nhập của EU có được thực hiện?
Mặc dù kế hoạch cứu trợ trị giá 750 tỷ EUR trong năm ngoái đã ngăn chặn được mối nguy cho EU, song tính bền vững của các khoản nợ công là rất mong manh so với triển vọng ổn định kinh tế và tài chính của khu vực.
EU đang phải đối mặt với những sai sót cơ bản trong cơ cấu và chính quyền, chẳng hạn như sự mất cân đối giữa các chính sách tài khóa và tiền tệ cùng sự mất bằng trong các mức độ phát triển của các quốc gia trong khu vực. Triển vọng cho các quốc gia phía nam là vô cùng ảm đạm. Các nền kinh tế nhỏ như Hy Lạp và Ireland sẽ không thể phục hồi sớm. Trong khi đó, đối với các quốc gia lớn hơn như Tây Ban Nha, cuộc khủng hoảng nợ công có thể bùng phát bất cứ lúc nào.
Cuộc khủng hoảng nợ đã mang lại hiệu ứng domino cho khu vực châu Âu. Nếu Tây Ban Nha, nền kinh tế lớn thứ tư và đóng góp 12% GDP trong khu vực, gặp rắc rối, EU sẽ lún sâu hơn vào cuộc khủng hoảng.
Nếu các sai sót trong hệ thống tài chính không được thay đổi, rất có thể các quốc gia phía nam sẽ phải dựa vào phía bắc trong một thời gian dài. Những nước có thâm hụt lớn cần thực hiện việc điều chỉnh nhanh chóng và dứt khoát. Kế hoạch này cho phép các nước phía nam gia tăng nhanh chóng tiền lương, năng suất lao động, thu nhập công cộng và giảm các chi phí phúc lợi…
Khi Đức và các nước phía bắc mở rộng quy mô hỗ trợ cho các nước bị khủng hoảng nợ, họ cũng sẽ cố gắng duy trì rủi ro tới mức tối thiểu đối với mình. Các nỗ lực nâng cao khả năng cạnh tranh kinh tế, thúc đẩy việc làm và củng cố và ổn định tài chính của EU gọi là Hiệp ước Cạnh tranh được Đức đưa ra lần đầu tiên và đạt được sự đồng thuận của các quốc gia phía bắc, trong đó có Pháp.
Các nước phía nam đang hy vọng rằng EU sẽ phát hành trái phiếu thống nhất trong khu vực, tăng cường tín dụng và thiết lập hệ thống cứu trợ để giúp đỡ các nước đang lâm vào cuộc khủng hoảng nợ như Hy Lạp và Ireland.
Các nước này đang nỗ lực để đạt được lãi suất cho vay thấp và tránh các thỏa thuận thắt chặt kinh tế, bởi các chính sách thắt chặt kinh tế không có lợi cho các nước muốn chi tiêu công nhiều hơn và khôi phục nền kinh tế.
Mặc dù gặp bất đồng lớn trong các quan điểm về hiệp ước, song các nhà lãnh đạo của hai miền đều phải duy trì sự ổn định của khu vực châu Âu bằng cách hỗ trợ những nước đang mắc nợ vượt qua khó khăn hiện tại.
Tháng trước, tại hội nghị thượng đỉnh, các nhà lãnh đạo Eu đã đồng ý mở rộng phạm vi và quy mô của quỹ các gói trợ giúp, tăng mức độ cho vay từ 250 tỷ EUR (350 tỷ USD) lên 440 tỷ EUR (615 tỷ USD) cho các quốc gia đang trong khủng hoảng.
Động thái này đã mang lại hy vọng cho các nước đang bị khủng hoảng nợ. Gần đây, một số nước như Đan Mạch, Ba Lan và Bulgaria cho biết họ hy vọng gia nhập khu vực eurozone. Điều này chứng tỏ niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường này đang dần phục hồi.
Khoảng cách bền vững của nền kinh tế giữa hai miền bắc và nam châu Âu sẽ được giảm bớt trong ngắn hạn, nhưng trong thời gian dài, nguy cơ của cuộc khủng hoảng nợ sẽ tiếp diễn nếu những sai sót cơ bản trong hệ thống tài chính vẫn tồn tại.
Một tuần qua, mối quan hệ giữa châu Âu và Trung Quốc có chút không mấy vui vẻ. Trước đó, chính phủ Tây Ban Nhà vì hiểu nhầm mà vội vàng nói rằng, Trung Quốc chuẩn bị đầu tư 9 tỷ EUR cho ngân hàng dự trữ đang lâm vào khó khăn của mình. Nhưng ngay sau đó, phía Trung Quốc đã lập tức bác bỏ thông tin trên. Điều này cho thấy, Tây Ban Nha quá háo hức vì Trung Quốc.
Mới đây khi trả lời phỏng vấn trước Quốc hội, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine - ông K.Grischenko cho biết, Ukraine chưa sẵn sàng tham gia Liên minh thuế quan do ba nước Nga, Belarus và Kazakhstan thành lập, nhưng Ukraine sẽ hợp tác với Liên minh thuế quan theo hình thức 1+3.
Hôm 26/4, Hiệp hội Nhiên liệu Nga (RFU) cho biết, nhiều khu vực của Nga đang ở trong tình trạng thiếu xăng và nhiên liệu diesel, mang đến nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng tại một số vùng của đất nước.
Thứ trưởng Năng lượng Nga Sergei Kudryashov cho biết, tháng 5 tới, các công ty dầu mỏ của Nga sẽ ngừng xuất khẩu dầu mỏ để tránh khủng hoảng nhiên liệu trên thị trường trong nước.
Tại Nga, lãi suất tín dụng trung bình là 16–17%/năm, tối thiểu gần 15%/năm. Về nguyên tắc, lãi tối đa không có mức trần nhưng thường vào khoảng 22–23%/năm. Vì sao lãi suất tiền vay ở Nga lại cao như vậy?
Chủ tịch điều hành Tập đoàn Renova, đại cổ đông của tập đoàn tài chính AAR (Nga) – ông Viktor Felixovich Vekselberg hôm 21/4 đã tuyên bố với báo chí rằng, tập đoàn AAR sẽ khởi kiện hãng dầu khí British Petroleum (BP)của Anh vì kế hoạch hợp tác chiến lược giữa BP với liên doanh dầu khí Nga - Anh TNK-BP.
Mới đây, báo chí Pháp cho rằng, kinh tế u ám, nước Anh đã rơi vào thời kỳ “nghi ngờ châu Âu”, quan điểm này lập tức được chứng minh. Hôm qua (21/4), Thủ tướng Anh David Cameron đã từ chối lời thỉnh cầu liên quan đến việc Liên minh châu Âu EU đòi tăng “ngân sách trong năm 2012”.
Tranh cãi giữa Nga và Trung Quốc xoay quanh vấn đề Trung Quốc thanh toán thiếu phí dầu thô xuất khẩu qua đường ống dẫn dầu Viễn Đông đang ngày càng căng thẳng. Phía Nga cho rằng, chi phí mua dầu mỏ mà phía Trung Quốc chưa trả hết đã vượt quá 100 triệu USD và đang xem xét khởi kiện Trung Quốc lên tòa án.
Phát biểu về báo cáo hoạt động chính phủ năm 2010 tại Duma Quốc gia Nga (Hạ viện), Thủ tướng Nga V. Putin cho biết, về tổng khối lượng GDP, trong tương lai Nga cần hiện diện trong top 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tuần trước, Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero đã được tiếp đón nồng nhiệt tại Trung Quốc. Khi rời khỏi Bắc Kinh, ông tin chắc rằng bản thân mình đã giành được lời hứa của Trung Quốc, đó chính là Trung Quốc sẽ đầu tư hàng tỷ USD cho ngân hàng dự trữ vốn đang vật lộn trong đau khổ của Tây Ban Nha.
Mặc dù Quỹ tiền tệ quốc tế IMF và phía Hy Lạp kiên quyết cho rằng, Hy Lạp sẽ không tiến hành cải tổ nợ, nhưng thị trường vẫn lo sợ xảy ra vỡ nợ, Chủ tịch Ngân hàng trung ương Pháp cho rằng, khối ngân hàng nước này có thể chống đỡ được nguy cơ vỡ nợ.
Tháng trước, Thủ tướng Bồ Đào Nga Jose Socrates xin từ chức sau khi kế hoạch thắt lưng buộc bụng của ông bị các đảng đối lập bác bỏ. Từ khủng hoảng tài chính, Bồ Đào Nha rơi vào khủng hoảng chính trị.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
Cuộc khủng hoảng nợ của Liên minh châu Âu đang phải chịu thêm gánh nặng lần nữa với những lo ngại mới rằng Hy Lạp sẽ không thể trụ vững trước món nợ khổng lồ của mình. Thế giới đang băn khoăn liệu châu Âu có thể trụ vững?
