Châu Âu: Công ty thải nhiều CO2 làm giàu nhờ hạn ngạch

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Các nhà máy trong những ngành thải nhiều carbon thu lời nhờ bán hạn ngạch khí thải. Ảnh: TL

Hệ thống hạn ngạch khí thải công nghiệp của châu Âu đang làm giàu cho những công ty thải nhiều carbon (CO₂) nhất, theo báo cáo mới đây của tổ chức Sandbag (Anh) khi phân tích về chính sách thị trường CO₂.

Những giấy phép thải CO₂ mà 10 công ty thải CO₂ nhiều nhất - chủ yếu thuộc lĩnh vực sản xuất thép, xi măng - giành được trong năm 2008 trị giá 500 triệu euro, nhưng có thể lên tới 3,2 tỉ euro vào năm 2012, tương đương với số tiền mà Liên minh châu Âu (EU) đầu tư cho năng lượng tái tạo và công nghệ sạch trong kế hoạch khôi phục kinh tế.

Theo chương trình mua bán khí thải (ETS), EU cấp giấy phép thải CO₂ cho các nước thành viên để đáp ứng quy định đặt ra trong Nghị định thư Kyoto của Liên hợp quốc, sẽ hết hạn vào năm 2012. Các nước này phân bổ hạn ngạch cho các ngành kinh tế thải nhiều CO₂. Những công ty thải ít CO₂ hơn mức cho phép có thể bán lại mức chênh lệch cho những công ty thải vượt mức trên thị trường.

Về lý thuyết, điều này mang lại nguồn lợi tài chính cho bất cứ công ty nào trở nên xanh hơn. Tuy nhiên, các lĩnh vực năng lượng, thép, xi măng thải nhiều khí CO₂, vốn chi phối hệ thống hạn ngạch, bị cuộc khủng hoảng toàn cầu ảnh hưởng, đang thải ít CO₂ hơn dự kiến. Điều này đồng nghĩa với việc các giấy phép thải CO₂ dư thừa tràn ngập thị trường.

Trong số 10 công ty được lợi nhất, hãng sản xuất thép lớn nhất thế giới Arcelor Mittal chiếm hơn 40% tổng số giấy phép thải CO₂ thặng dư trong năm 2008, tập đoàn xi măng Lafarge (Pháp) chiếm khoảng 12%, chi nhánh Corus của hãng thép Tata và hãng thép SSAB-Svenskt Stal (Thụy Sĩ) chiếm khoảng 10% mỗi công ty.

Hầu hết những giấy phép này rất dễ có vì các công ty này được cấp hạn ngạch cao hơn mức sẽ sử dụng. Dù nỗ lực ít hoặc thực chất không hề nỗ lực trong việc giảm khí thải, những công ty này vẫn thu lời lớn. Ngay cả khi những giấy phép này không được bán lại để kiếm lời, giá trị của nó vẫn được tính vào bảng cân đối kế toán của các công ty, tăng và giảm cùng với giá trị thị trường.

Theo BlueNext, một trong rất nhiều sàn giao dịch CO₂ ở châu Âu, giá một tấn CO₂ hiện đã giảm 57% còn khoảng 13 euro sau khi đạt đỉnh gần 30 euro vào giữa năm 2008.

Anna Pearson, nhà phân tích chính sách của Sandbag, nhận xét chương trình buôn bán hạn ngạch khí thải nhằm giảm bớt lượng khí thải CO₂ nhưng thực tế các công ty thải nhiều khí CO₂ đang thu những khoản tiền lớn mà không cần làm gì cả. Bà cho rằng chương trình cần được cải tổ, đồng thời EU phải tăng cường mục tiêu về biến đổi khí hậu.

Sau suy thoái kinh tế toàn cầu, các công ty giảm thải khí CO₂ có thể giúp cải thiện môi trường nhưng giá CO₂ thấp không khuyến khích các công ty phát triển và lắp đặt công nghệ mới để giảm lượng khí thải trong tương lai.