Trung Quốc cố gắng tái cấu trúc lĩnh vực phát điện nhằm gia tăng quyền lực kinh tế.
Theo chuyên gia Edwin Chen của ngân hàng đầu tư Credit Suisse, những dự án nhà máy điện mới đang bùng nổ tại Trung Quốc giúp nước này chiếm đến 80% công suất phát mới trên toàn thế giới. Công suất phát mới của Trung Quốc trong năm nay đã vượt qua tổng sản lượng của Brazil, Ý và Anh. Người ta ước tính đến năm 2012, sản lượng điện hàng năm của Trung Quốc sẽ vượt qua Hoa Kỳ để dẫn đầu thế giới.
Một nhà máy điện chạy bằng than ở Bắc Kinh. Ảnh: Reuters
Ngày 26.4.2010, công ty năng lượng Hoa Năng, công ty năng lượng lớn nhất Trung Quốc, khánh thành một lò phản ứng hạt nhân trên đảo Hải Nam. Tuần trước, Hoa Năng thông báo công suất phát điện của công ty này tăng đến 40% trong quý 1 vừa qua.
Tương tự, Datang International Power, công ty năng lượng lớn thứ hai Trung Quốc cho biết sản lượng của công ty này cũng tăng 33% trong quý 1 vừa qua. Tốc độ tăng trưởng khủng khiếp như thế thường rất hiếm gặp ở hầu hết các quốc gia, nhưng lại hết sức phổ biến tại Trung Quốc.
Những chuyển biến nhanh chóng như thế có được nhờ chính quyền trực tiếp can thiệp rất nhiều. Tại Trung Quốc, các công ty năng lượng của nhà nước nắm giữ hoàn toàn lượng điện năng cung cấp. Cụ thể là năm công ty năng lượng lớn nhất của chính phủ đang chiếm 45% lượng cung cấp điện năng trên cả nước. Và 55% còn lại cũng do các công ty nhỏ hơn của chính phủ nắm giữ.
Thế nhưng hầu hết các nhà máy điện của chính phủ đều lỗ trong năm 2008, và năm 2009 lợi nhuận rất thấp, dù họ được sự hỗ trợ nhiều từ chính sách giảm thuế của chính phủ. Trong tương lai, khả năng sinh lãi của các công ty này cũng chưa có gì hứa hẹn. Tuy vậy, chính phủ một lần nữa tích cực huy động nguồn vốn lãi suất thấp từ các ngân hàng trong nước để giúp các công ty năng lượng đầu tư phát triển, nhằm tiếp tục tăng nhanh công suất phát.
Bên cạnh việc điện khí hoá nông thôn, chính phủ Trung Quốc tăng cường công suất phát điện để thu hút giới đầu tư nước ngoài bằng nguồn điện giá rẻ, chất lượng. Nhờ đó, Trung Quốc có thể trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn hơn các nước đang phát triển khác có nguồn nhân công giá rẻ như Bangladesh, Indonesia, Việt Nam và Philippines. Hiện tại, nhờ điện giá rẻ mà Trung Quốc phát triển các ngành công nghiệp nặng như sản xuất thép, luyện nhôm. Cuộc cải cách điện năng được chính quyền Trung Quốc kỳ vọng sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế.
Để đạt được mục tiêu trên, song song với việc giảm dần tình trạng tiêu thụ điện năng hoang phí, Trung Quốc phát triển các hình thức phát điện khác để thay thế điện năng truyền thống. Hiện tại, việc lệ thuộc các loại điện năng truyền thống khiến Trung Quốc chịu ảnh hưởng lớn từ giá than, dầu hỏa, khí tự nhiên và bị ô nhiễm môi trường ngày một trầm trọng hơn.
Trong thời gian tới, điện sản xuất từ than đá vẫn được sử dụng nhưng tỷ lệ của nó trong tổng số điện năng tiêu thụ sẽ giảm từ 75% xuống 65%. Tương tự, thủy điện vốn gây nhiều tác hại môi trường tuy được mở rộng hơn một nửa, nhưng tỷ lệ của nó cũng giảm bớt, từ 21% xuống 20%. Ngược lại, năng lượng gió sẽ được mở rộng để tăng tỷ lệ từ 3% lên 7% và điện hạt nhân tăng từ 1% lên 5%. Trong mười năm tới, nước này dự định chi hơn 150 tỉ USD để phát triển điện hạt nhân. Hiện tại, Trung Quốc có 21 lò phản ứng hạt nhân đang được xây dựng.
Trung Quốc cũng ra sức “nội địa hóa” các thiết bị, công nghệ dùng cho sản xuất điện bằng cách yêu cầu các nhà cung cấp nước ngoài phải chuyển giao công nghệ cho các công ty địa phương nếu muốn hoạt động tại Trung Quốc. Họ cũng đang muốn du nhập nhiều hơn bí quyết sản xuất điện hạt nhân từ bên ngoài và sau đó lại dùng chính điện năng làm quyền lực kinh tế cho mình.
Ngày 6-5, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Nhật Bản (JAEA) đã tái khởi động lò phản ứng hạt nhân tái sinh nhanh Monju ở tỉnh Fukui, sau hơn 14 năm lò phản ứng này phải ngừng hoạt động do sự cố rò rỉ hệ thống làm lạnh và gây cháy.
Tổng Giám đốc Hiệp hội các hãng hàng không châu Á-Thái Bình Dương (AAPA) Andrew Herdman nhận định: "Các hãng hàng không của khu vực này sẽ dẫn đầu đà phục hồi của ngành công nghiệp hàng không năm nay, trong bối cảnh các điều kiện kinh tế đã có dấu hiệu cải thiện."
Sân bay thứ hai của Dubai có tên là Al-Maktoum International Airport - dự báo sẽ là sân bay lớn nhất thế giới sau khi xây dựng xong - sẽ mở cửa ngày 27/6 tới để chuyên chở hàng hóa và dự định đón nhận hành khách từ mùa Xuân sang năm.
Hôm 6/5, một quan chức chính quyền Azerbaijan cho biết, quốc gia giàu năng lượng này đã sẵn sàng cung cấp một nửa lượng khí đốt tự nhiên khai thác của mình cho dự án đường ống Nabucco của phương Tây bơm khí đốt tới châu Âu.
Tờ Economic Times của Ấn Độ vừa dẫn lời Marc Faber, nhà xuất bản các tạp chí Gloom, Boom&Doom cho rằng kinh tế Trung Quốc có thể phát triển chậm lại và thậm chí “đổ vỡ” trong vòng một năm tới bởi giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán và hàng hoá giảm sút là tín hiệu cho thấy bong bóng bất động sản của nước này chuẩn bị nổ tung.
Không chỉ mong muốn Ấn Độ trở thành thành một đối tác quan trọng về quân sự, chính trị mà Mỹ còn kỳ vọng Ấn Độ sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp cân bằng về kinh tế mang tính chiến lược trước sự trỗi dậy của Trung Quốc.
Hiện nay ở những thành phố lớn của Trung Quốc, ngày càng có nhiều cặp vợ chồng trước khi long trọng tổ chức lễ cưới đã đặt bút ký vào các bản hợp đồng tiền hôn nhân quy định chi tiết mọi khía cạnh của cuộc sống gia đình.
Cách chưa đầy nửa km ngoài khơi ngoại ô Singapore có một trại nuôi cá rộng chừng nửa hecta của anh Eric Cheng. Là một nhà kinh doanh bất động sản, nhưng nhận thấy khả năng sinh lợi tốt của lĩnh vực nông ngư nghiệp ở đảo quốc sư tử, anh Cheng đã quyết định đi nuôi cá.
Hành động ngăn cản hoặc gây khó khăn đối với các công ty viễn thông trong việc mua thiết bị từ các công ty Trung Quốc là hành động vi phạm tiêu chuẩn của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và là “cú đánh” vào chế độ bảo hộ thương mại, theo nhận định của giới chuyên gia hôm 5/5.
Hôm qua, 4 - 5, phe biểu tình áo đỏ chống chính phủ tại Bangkok, Thái Lan, tuyên bố đồng ý tham gia tiến trình hòa giải do Thủ tướng Abhisit đề xuất, nhưng họ đặt ra một số điều kiện.
Theo Tập đoàn dầu mỏ quốc gia Malaysia (Petronas Malaysia), Tập đoàn đang đàm phán với Brunei trong việc hợp tác phát triển hai khu vực có trữ lượng lớn dầu khí ngoài khơi đảo Borneo, sau khi hai nước kết thúc tranh chấp kéo dài về quyền sở hữu tại đây.
Một quan chức của Tòa thị chính Teheran, thủ đô Iran, ngày 4/5 cho biết đi ăn xin tại Teheran là một hoạt động đem lại lợi nhuận, vì thu nhập mỗi tháng của một người ăn xin có thể lên tới 1.500 USD, cao gấp năm lần mức lương tối thiểu.
Mới đây, sau khi tiến hành điều chỉnh, báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ đã xác nhận, cho đến cuối tháng 12 năm ngoái, Trung Quốc vẫn là nước dẫn đầu về tỷ lệ sở hữu trái phiếu Chính phủ Mỹ.
Phát biểu tại phiên họp thượng viện sáng nay, 3-5, , Thủ tướng Abhisit thông báo chính phủ đang lên kế hoạch công bố lộ trình hòa giải dân tộc mà ông hy vọng có thể giúp chấm dứt tình trạng bế tắc chính trị hiện nay.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
