Quang cảnh vụ tai nạn đường sắt thảm khốc ở Ôn Châu - Ảnh: THX.
Hôm 12/8, tập đoàn China CNR Corp. Ltd. của Trung Quốc tuyên bố triệu hồi 54 tàu cao tốc để tiến hành sửa chữa. Đây là diễn biến mới nhất trong một loạt động thái gần đây của Trung Quốc nhằm xốc lại hình ảnh đường sắt cao tốc của nước này, sau vụ tai nạn hồi cuối tháng 7.
Hôm 23/7, một tai nạn đường sắt cao tốc thảm khốc đã xảy ra tại thị trấn Song Tự, thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang. Đoàn tàu cao tốc D301 đâm vào phía sau đoàn tàu D3115 chạy cùng hướng. Đoàn tàu D3115 được cho là bị sét đánh trước đó, khiến dừng đột ngột trên một cây cầu cạn.
Bộ Đường sắt Trung Quốc cho biết 2 toa của tàu D3115 và bốn toa của tàu D301 đã bị trật khỏi đường ray. Bốn toa của tàu D301 đã rơi khỏi cầu từ độ cao 20 đến 30 m xuống mặt đất phía dưới. Một trong số đó rơi theo phương thẳng đứng, đập mạnh vào cầu cạn.
Vụ tai nạn thảm khốc đã khiến 40 người thiệt mạng, gần 200 người khác bị thương và một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự phát triển quá ồ ạt, cũng như về khả năng đảm bảo độ an toàn của ngành đường sắt ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Hôm 10/8 vừa qua, Chính quyền Trung Quốc đã ra lệnh ngưng tất cả dự án đường sắt mới. Thủ tướng Ôn Gia Bảo nói rằng, Trung Quốc phải “giảm hợp lý tốc độ trung bình của các tàu cao tốc ở giai đoạn hoạt động ban đầu”.
Ông cho biết một nhóm công tác do Quốc Vụ viện thành lập sẽ điều tra đầy đủ nguyên nhân vụ tai nạn Ôn Châu. Nước này sẽ tái thẩm định các dự án đường sắt đã được phê duyệt nhưng chưa triển khai, đồng thời ngưng cấp phép các dự án đường sắt mới.
Bên cạnh đó, Trung Quốc sẽ giảm tốc độ tàu cao tốc và kiểm tra an toàn đối với tất cả các tuyến đường sắt cao tốc đã đi vào hoạt động hoặc đang được xây dựng. Bộ Đường sắt thông báo, các tàu cao tốc được thiết kế tốc độ tối đa 350 km/giờ và 250 km/giờ sẽ phải giảm còn 300 km/giờ và 200 km/giờ.
Vụ triệu hồi của China CNR Corp. Ltd. công bố hôm nay (12/8), hai ngày sau các động thái trên, được coi là một dấu hiệu mới cho thấy quan điểm của giới lãnh đạo Trung Quốc vê tàu cao tốc đang thay đổi và Bắc Kinh sẽ kiềm chế bớt đà tăng trưởng nóng của mạng lưới tàu cao tốc của quốc gia này.
Trung Quốc vốn nuôi tham vọng nối liền các khu vực của đất nước mênh mông rộng lớn này bằng hệ thống đường sắt cao tốc và muốn bán kỹ thuật tàu cao tốc cho thế giới bên ngoài. Hiện Trung Quốc đang sở hữu mạng lưới đường sắt cao tốc lớn nhất thế giới và được xây dựng với tốc độ kỷ lục.
Theo kế hoạch 5 năm lần thứ 12, Trung Quốc dự kiến xây dựng thêm 8.000 km đường sắt cao tốc, chi thêm 3.500 tỷ Nhân dân tệ trong vòng 5 năm tới, nhằm nâng tổng chiều dài đường sắt cao tốc của nước này tới năm 2015 lên 16.000 km.
Bộ trưởng Bộ Đường sắt bị cách chức Lưu Chí Quân từng tuyên bố sẽ tạo ra một mạng lưới đường sắt cao tốc có công nghệ toàn diện nhất, khả năng phục vụ được nhiều người nhất, khoảng cách vận hành xa nhất, vận tốc nhanh nhất và quy mô xây dựng lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, chiến lược đại nhảy vọt của ngành đường sắt Trung Quốc đã hứng chịu vô số lời chỉ trích về chất lượng, giá vé. Tần suất những lời phàn nàn càng dày đặc hơn sau hàng loạt sự cố dừng tàu, hủy chuyến sau khi tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, thành tựu công nghệ của Trung Quốc, được đưa vào khai thác không bao lâu.
Theo thông báo của China CNR Corp. Ltd. được công bố hôm nay trên Sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải, đợt triệu hồi này áp dụng với các đoàn tàu CRH380BL được sử dụng trên tuyến đường cao tốc trên, mới được đưa vào khai thác chính thức hôm 30/6 vừa qua.
Trước đó, tập đoàn này khẳng định, hệ thống phanh tự động của CRH380BL là nguyên nhân gây trễ chuyến trên tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải. Các tàu này lắp đặt bộ cảm ứng gửi các cảnh báo để tàu tự động chạy chậm lại. Song, báo chí nói hệ thống này khiến tàu chạy chậm và dừng ngay cả những lúc không cần thiết.
Tuy nhiên, vụ tai nạn Ôn Châu là "giọt nước tràn ly" khi phải hứng chịu vô số lời chỉ trích. Dẫu vậy, giới phân tích cho rằng, đây chỉ là “phần nổi của một tảng băng chìm” chủ quan duy ý chí, chạy theo thành tích và phớt lờ những tiêu chuẩn an toàn của ngành đường sắt cao tốc Trung Quốc.
Hãng tin BBC dẫn lời Ingrid Wei, một nhà phân tích cơ sở hạ tầng thuộc công ty Credit Suisse ở Thượng Hải tiết lộ, “việc tăng tốc xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc bị chỉ trích rất nhiều. Các chuyên gia cảnh báo rằng có thể xảy ra một số vấn đề trong khâu vận hành sau này”.
Thậm chí, Trung Quốc còn phớt lờ cảnh báo của Nhật về tham vọng mở rộng hệ thống tàu cao tốc trong thời gian quá ngắn ngủi. “Người Nhật nhiều lần cảnh báo Trung Quốc về việc mở rộng quy mô của hệ thống tàu cao tốc trong thời gian quá gấp rút”, Ông Allistair Thornton thuộc công ty tư vấn IHS Global tiết lộ.
Những năm trước mở cửa, kinh tế đen còn khó phát hiện như “tìm mèo đen trong buồng tối”, theo ngạn ngữ Trung Quốc. Còn hôm nay, theo lời bạn buôn Trung Quốc cần phải giả mù mới không nhận thấy kinh tế ngầm. Trong năm khủng hoảng 2008, các “gian thương” ở Trung Quốc vẫn tìm cách che khuất được một lượng thu nhập đen chiếm khoảng 30% tổng sản lượng (khoảng 1,4 nghìn tỉ USD).
Ấn Độ đã nổi lên như một nền kinh tế có mức tăng trưởng nhanh trên thế giới trong mười năm qua. Sự tiến bộ này có được là nhờ những cải cách trong lĩnh vực tài chính, các chính sách vĩ mô của chính phủ, nỗ lực của các doanh nghiệp cùng với các tổ chức xã hội, nhưng trên hết đó là nhờ sự đóng góp của công nghệ thông tin.
Trong không gian kinh tế thị trường mang màu sắc này kia của kỷ nguyên hậu Xô Viết, ẩn hiện quan niệm rằng quyền lực thường nở hậu ra sân sau, thành giàu có. Nhưng, làm sao cho “có”? Đáp: tôi may ngón “móc ngoặc”! Sự thâm nhập của kinh tế đa thành phần của Trung Quốc vào Nga và vào Mỹ buộc hai nước này đều phải nghiên cứu kinh tế bóng đen made in China, cho dù theo các hướng không hẳn song trùng.
Michael Pettis, 53 tuổi- người Mỹ là giáo sư về khoa học tài chính tại Guanghua School of Management thuộc đại học Đại học Bắc kinh. Ông từng là nhà quản lý của Wall-Street và giảng dạy tại Columbia University ở New York. Giáo sư Michael Pettis cho rằng, hồi kết của sự thần kỳ kinh tế TQ đã đến. Sau đây là cuộc trò chuyện của ông với báo Wiwo (Tuần kinh tế) của Đức.
Ngôi chùa Thiếu Lâm nằm ở xã Đăng Phong, thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) từ lâu đã nổi tiếng, đặc biệt là sau bộ phim cùng tên ra mắt hồi đầu những năm 1980. Tuy nhiên, gần đây, ngôi chùa này lại trở thành một điểm nóng tranh luận xung quanh vấn đề "tôn giáo bị thương mại hóa".
Trung Quốc sẽ hạ cánh an toàn, kể cả khi kinh tế nước này tăng trưởng với tốc độ vừa phải do thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, hãng tin Bloomberg dẫn báo cáo của tổ chức nghiên cứu độc lập Conference Board cho hay.
Văn phòng Nội các Nhật Bản hôm 15/8 công bố số liệu GDP quý 2/2011 giảm nhẹ hơn so với dự báo của giới phân tích. Điều này cho thấy, kinh tế Nhật đang phục hồi mạnh mẽ và góp phần giúp thị trường châu Á đi lên trở lại sau những tuần biến động vừa qua.
“Tuần báo kinh tế Trung Quốc” dẫn lời các “nhà tiên tri” trong và ngoài nước cảnh báo rằng bất chấp tình hình phát triển vẫn rất ngoạn mục và năng động, kinh tế Trung Quốc đang tiềm ẩn khá nhiều nguy cơ.
Đó là một trong những nội dung được các nước ASEAN thống nhất tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 43 (AEM 43) diễn ra từ ngày 10 đến 14-8 tại Manađo (Indonesia).
Mấy ngày nay, dư luận Hàn Quốc và Trung Quốc sôi lên trước thông tin một loại thực phẩm chức năng dạng viên nang của Trung Quốc được chế từ thi thể thai nhi rồi đưa sang Hàn Quốc tiêu thụ.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
