Khi các nhà kinh tế học và giới doanh nhân so sánh giữa hai người khổng lồ châu Á là Trung Quốc và Ấn Độ, Trung Quốc gần như luôn luôn dẫn trước.
Ảnh: Trak
Về phương diện lịch sử, kinh tế Trung Quốc thường đi nhanh hơn Ấn Độ. Chính phủ đại lục thường nhanh chóng hành động, áp dụng các chính sách mới, trong khi hệ thống chính trị của Ấn Độ lại dường như đi chậm hơn thời thế. Những sân bay mới hoành tráng, hệ thống đường cao tốc của Bắc Kinh là mẫu hình cho phát triển hiện đại, ngược hẳn với cơ sở hạ tầng xuống cấp của New Delhi và Mumbai.
Và khi kinh tế toàn cầu nổi lên từ sau Đại Suy thoái, Ấn Độ một lần nữa dường như lại chơi ở "sân sau". Các học giả Hindu khắp thế giới đã đề cao khả năng lãnh đạo của Trung Quốc với những chính sách linh hoạt trong suốt cuộc khủng hoảng, những chính sách đã tỏ ra rất hiệu quả trong việc "khởi động" lại tăng trưởng và giúp đưa toàn bộ khu vực châu Á ra khỏi suy thoái.
Nhưng giờ đây, dù sao Ấn Độ cuối cùng có thể đã "tăng bậc" để trở thành đối thủ được nhắc tới nhiều hơn trong cuộc cạnh tranh vị thế với Trung Quốc. Dù Ấn Độ vẫn không thể hoàn toàn đứng hạng top trong tăng trưởng kinh tế - Ngân hàng Thế giới dự báo tổng sản phẩm quốc nội của Ấn Độ (GDP) sẽ tăng 6,4% trong năm 2009, cách xa với mức 8,7% mà Trung Quốc thông báo hồi giữa tháng 1 - nhưng kinh tế Ấn Độ phục hồi sau suy thoái lại tốt hơn so với Trung Quốc. Ấn Độ dường như không phải đối mặt với những nguy cơ tiềm ẩn giống Trung Quốc, điều đó có nghĩa là các nhà hoạch định chính sách tại New Delhi có thể có một sứ mệnh dễ dàng hơn nhiều trong việc duy trì động lực kinh tế so với những người đồng cấp Trung Quốc. "Điều tôi thấy là tăng trưởng ở Ấn Độ ổn định hơn nhiều" so với tăng trưởng của Trung Quốc, Jim Walker, một nhà kinh tế học tại hãng nghiên cứu Asianomics ở Hong Kong cho biết.
Lợi thế chênh lệch hai bên được cho là bắt nguồn từ các chương trình kích thích kinh tế khác nhau mà mỗi nước thông qua để hỗ trợ tăng trưởng trong giai đoạn khủng hoảng. Trung Quốc áp dụng gói mà Walker gọi là "chương trình kích cầu lớn nhất trong lịch sử toàn cầu". Chi tiêu hàng đầu của chính phủ tập trung vào cơ sở hạ tầng mới cũng như cắt giảm thuế, Bắc Kinh đã tạo ra tỉ lệ tăng trưởng tín dụng thúc đẩy kinh tế. Số lượng các khoản vay mới trong năm 2009 gần gấp đôi so năm trước, đạt 1,4 nghìn tỉ USD – tương đương với gần 30% GDP. Gói kích cầu mang lại kết quả không ngờ, giữ vững mức tăng trưởng thậm chí khi xuất khẩu Trung Quốc giảm 16% trong năm 2009.
Nhưng giờ đây, Trung Quốc lại đang phải đối mặt với những hậu quả của việc mạnh tay chi tiêu. Quan ngại ngày một gia tăng rằng, chính sách nới lỏng tiền tệ của Bắc Kinh đã "tiếp nhiên liệu" cho bong bóng bất động sản. Theo dữ liệu từ chính phủ, gia bất động sản trung bình ở các thành phố Trung Quốc tăng 7,8% trong tháng 12 so với cùng kỳ năm trước - mức tăng nhanh nhất trong vòng 18 tháng. Bùng nổ tín dụng cũng dấy lên lo lắng về hệ thống ngân hàng của nước này.
Rất nhiều nhà kinh tế cảnh báo, dòng tín dụng tăng vọt sẽ dẫn tới sự gia tăng của các khoản vay không diễn tiến (NPLs). Trong báo cáo tháng 11, nhà kinh tế học của UBS Wang Tao dự báo, nếu 20% tổng mức vay mới năm 2009 và 10% trong năm 2010 trở thành nợ xấu trong vòng ba đến năm năm tới, thì tổng số lượng NPLs từ chương trình kích cầu của Trung Quốc sẽ đạt 400 tỉ USD - gần bằng 8% GDP. Cho dù Wang nhấn mạnh, con số này là nhỏ khi so sánh với mức NPLs mà các ngân hàng Trung Quốc từng có trong quá khứ, bà vẫn coi đó là mức "đáng kinh ngạc". Và các nhà hoạch định chính sách tại Bắc Kinh rõ ràng là lo lắng. Kể từ tháng 12, họ đã áp dụng hàng loạt biện pháp để "làm nguội" thị trường nhà đất và giới hạn tiếp cận tín dụng. Ví dụ như tái áp thuế với giao dịch bất động sản, quy định tăng dự trữ tiền mặt trong ngân hàng với nỗ lực giảm bớt các khoản cho vay mới.
Trong khi đó, Ấn Độ lại không trải qua những thách thức tương tự từ các biện pháp chống lại suy thoái. Chính phủ nước này từng sử dụng các công cụ giống như nhiều nước khác để hỗ trợ tăng trưởng khi bị tác động bởi cuộc khủng hoảng tài chính như: giảm tỉ lệ lãi suất, cắt giảm thuế, gia tăng chi tiêu tài chính - nhưng mức độ nhỏ hơn so với Trung Quốc. Goldman Sachs ước tính rằng, gói kích cầu của chính phủ Ấn Độ sẽ là 36 tỉ USD cho năm tài chính hiện tại - chiếm 3% GDP. Quan trọng hơn là Ấn Độ đã quản lý các thành tựu tăng trưởng ổn định của mình bằng cách không đưa ngân hàng vào chỗ rủi ro.
Trên thực tế, các ngân hàng của Ấn Độ khá thận trọng trong suốt cuộc suy thoái, đặc biệt nếu so sánh với những chủ cho vay Trung Quốc. Ví dụ, tăng trưởng tín dụng năm 2009 còn thấp hơn cả 2008. Nhờ đó, các nhà kinh tế đã tiếp tục chứng kiến sự vững mạnh trong hệ thống ngân hàng Ấn Độ. Một báo cáo công bố tháng 1 của các nhà nghiên cứu kinh tế thuộc Centennial Asia Advisors nhấn mạnh: "Không có dấu hiệu cho thấy tài sản không diễn tiến của các ngân hàng nội địa trở nên xấu hơn". Không có nhà phân tích nào đưa ra những quan ngại giống Trung Quốc với chính sách tiền tệ của Ấn Độ, đặc biệt về mức độ bùng nổ bất động sản. "Tăng trưởng của Ấn Độ, dù kém hơn, lại là nhân tố khiến người ta tin tưởng về việc nguy cơ bóng bóng giá cả sẽ thấp hơn", Rajat Nag, Tổng Giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á ở Manila khẳng định.
Ấn Độ vẫn duy trì mức tăng trưởng mạnh mà không cần gói kích thích khổng lồ như Bắc Kinh một phần là vì ít "tương tác" với kinh tế quốc tế hơn so với đại lục. Xuất khẩu của Trung Quốc tương đương 35% GDP so với 24% của Ấn Độ trong năm 2008. Hơn thế nữa, Ấn Độ đủ khả năng tự bảo vệ khỏi tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính ở phương Tây trong khi chính phủ Trung Quốc buộc phải hành động nhiều hơn để thế chỗ ngành xuất khẩu bị tổn thất lớn đặc biệt tại Mỹ. Ngoài ra, kinh tế nội địa của Ấn Độ có bước đệm lớn hơn từ những cú sốc ở bên ngoài so với Trung Quốc. Tiêu dùng cá nhân trong nước chiếm 57% GDP ở Ấn Độ so với 35% tại Trung Quốc. Lòng tin tiêu dùng của Ấn Độ đã giúp cho nền kinh tế không lao dốc. Doanh thu ô tô chở khách của Ấn Độ trong tháng 12 tăng 40% so với cùng kỳ năm trước. "Những gì chúng ta thấy ở Ấn Độ là câu chuyện nhu cầu nội địa không bị ngừng trệ trong bối cảnh suy thoái toàn cầu", Walker của Asianomics nhấn mạnh.
Kinh tế Ấn Độ dĩ nhiên không "miễn nhiễm" với các nguy cơ. Chính phủ nước này cũng phải vật lộn với thâm hụt ngân sách, với sự sụt giảm sản lượng nông nghiệp do thời tiết bất thường và chi tiêu khu vực nông thôn cũng sụt giảm. Nhưng mức tăng trưởng mạnh dự báo vẫn tiếp tục. Theo Ngân hàng Thế giới, kinh tế Ấn Độ sẽ tăng 7,6% trong năm 2010 và 8% cho 2011, không cách xa với mức 9% dự báo cho Trung Quốc.
Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh, khi nói về tốc độ tăng trưởng và những chính sách kinh tế của chính phủ đã khẳng định: "Chậm rãi và vững chắc sẽ thắng tốc độ". Cuộc Đại Suy thoái dường như đã chứng minh rằng, ông đã đúng.
Nỗi thống khổ của người nông dân và công nhân nhập cư sẽ được đưa ra xem xét trong các cuộc hội nghị thường niên của giới tinh hoa lãnh đạo Trung Quốc vừa khai mạc ngày 3-3 vừa qua và kéo dài đến giữa tháng này.
Các hãng hàng không của Trung Quốc lên kế hoạch mua 218 chiếc máy bay trong năm nay nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết sử dụng phương tiện máy bay của hành khách trong thời gian tới, một hãng truyền thông quốc gia của Trung Quốc cho biết vào hôm 8-3.
Theo Hãng tin AFP, giới chức Hàn Quốc ngày 10-3 thông báo Seoul đã gửi 20 tấn sữa bột viện trợ cho trẻ em CHDCND Triều Tiên, bất chấp căng thẳng giữa 2 miền Triều Tiên xung quanh cuộc tập trận quân sự chung thường niên của Hàn Quốc và Mỹ mang tên “Key Resolve/Foal Eagle” (từ 8-3 đến 18-3).
Báo Straits Times ngày 5.3 cho biết, 17 học sinh tiểu học bị ói mửa và tiêu chảy được đưa vào viện hồi tháng trước nay được xác định nhiễm độc do chơi đồ chơi có nguồn gốc từ Trung Quốc. 17 em này được đưa đến bệnh viện vì nghi ngờ ngộ độc bánh snack trong một bữa tiệc của lớp...
Ngày 10-3, CHDCND Triều Tiên khai trương Ngân hàng Phát triển Nhà nước (SDB), với mục đích thu hút vốn nước ngoài. Đây là ngân hàng đầu tiên dạng này ở CHDCND Triều Tiên. SDB được thành lập theo quyết định của nhà lãnh đạo Kim Jong-Il sẽ có “quy chế hoạt động tiên tiến và hệ thống giao dịch với các định chế tiền tệ và các ngân hàng thương mại quốc tế”.
Ngày 4.3, tờ WSJ đã dẫn lại bản tin của Kyodo News, theo nguồn tin thân cận với CHDCND Triều Tiên cho biết Triều Tiên thừa nhận thất bại sau kế hoạch đổi tiền mà nước này thực hiện hồi tháng 11.2009. Việc đổi tiền đã gây lo lắng về nguồn tiền cung cấp như nguồn hàng hóa. Không những thế việc đổi tiền còn gây nhiều bất ổn trong dân chúng.
Các phương tiện truyền thông Nhật Bản cho hay, cùng với tốc độ phát triển của các nền kinh tế mới nổi, các cuộc tranh giành tài nguyên năng lượng đối với kim loại quý hiếm trên thế giới đang ngày càng diễn ra sôi nổi.
Ngày xưa Chủ tịch Mao Trạch Đông gọi Hoa Kỳ là con hổ giấy. Hôm nay, Mỹ coi Trung Quốc là con hổ thật. Thế giới đang “tọa sơn quan hổ đấu” trong cuộc thư hùng chiếm ngôi bá chủ.
Trung Quốc ghi nhận khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn đạt mức kỷ lục kể từ khi nước này thực hiện chính sách đổi mới, mở cửa vào năm 1978.
Tokyo vừa xác nhận sự tồn tại của một hiệp ước bí mật từ thời chiến tranh lạnh mà theo đó các tàu mang vũ khí hạt nhân của Mỹ được phép quá cảnh qua các cảng Nhật Bản.
Thượng Hải đã vượt Hồng Kông về quy mô GDP lần đầu tiên trong ít nhất 3 thập kỷ trở lại đây. Nhiều dự báo cho rằng, thành phố Thượng Hải đang trên đà giành lại ngôi vị trung tâm tài chính số 1 của Trung Quốc.
Báo cáo của Viện Nghiên cứu kinh tế LG vừa nhận định nền kinh tế Hàn Quốc đang chứng kiến những dấu hiệu tăng trưởng chậm lại trong khi lạm phát có chiều hướng gia tăng, trong bối cảnh tâm lý lạc quan của giới doanh nghiệp đã yếu đi và giá cả tiêu dùng đã tăng 3,1% trong tháng 1 vừa qua.
Năm 1989, lễ khai trương biên giới giữa Nga và Trung Quốc đã khiến Nga quan ngại về “một hiểm hoạ”: hàng triệu người dân Trung Quốc dạt từ phía bắc tràn đến vùng thưa thớt dân cư nhưng giàu có, Siberia. Nhiều ấn phẩm chống đối còn cho rằng Nga nên chấp nhận và nhượng toàn bộ vùng lãnh thổ đó cho Trung Quốc.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.