Quỹ Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) dường như ngày càng có nhiều khả năng sẽ thực hiện một đợt kích thích tiền tệ nữa nếu nền kinh tế tiếp tục suy yếu đi.
Ngân hàng trung ương này đã hứa hẹn sẽ giữ lãi suất gần bằng 0 trong một khoảng thời gian ít nhất là cho đến giữa năm 2013 và đang tìm hiểu về những lựa chọn khác để hỗ trợ nền kinh tế với sự phục hồi đang bị suy giảm.
Nếu tăng trưởng kinh tế chậm hơn nữa và tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức cao, Chủ tịch Fed, Ben Bernanke có vẻ sẽ hành động, bất chấp sự phản đối của một số đồng nghiệp.
"Chúng tôi đã thấy một khả năng rất lớn là Fed sẽ tiếp tục nới lỏng định lượng vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2012", các nhà phân tích của Goldman Sachs cho biết trong một nghiên cứu của mình. "Ủy ban Thị trường mở của Fed có thể nới lỏng các chính sách hơn nữa, nếu các dự báo kinh tế cùng nghiêng về một trạng thái còn đáng thất vọnh hơn nữa".
Dự báo tháng 6 của Fed về tăng trưởng kinh tế từ 2,7% - 2,9% đã quá lạc quan, đặc biệt là sau khi các số liệu cho thấy hiệu suất sản xuất của nửa đầu năm nay đã yếu hơn nhiều so với những dự báo đầu tiên.
Trong một cuộc thăm dò của Reuters vào tuần này, các nhà kinh tế đang tìm kiếm một mức tăng khoảng 1,7% cho GDP năm 2011.
Khả năng về một đợt nới lỏng định lượng thứ 3 là chưa rõ ràng. Điều rõ ràng nhất hiện nay là Fed sẽ tiếp tục mua trái phiếu bằng các khoản đã đáo hạn trên cơ sở duy trì trạng thái của bảng cân đối tài sản, bất chấp bản chất gây tranh cãi của đợt nới lỏng tiền tệ lần 2.
Cam kết của Fed về việc giữ lãi suất ở mức thấp ít nhất là đến giữa năm 2013, cộng với thông báo rằng tổ chức này cũng đang tìm kiếm các lựa chọn chính sách khác, đã dẫn đến một sự phục hồi mạnh của cổ phiếu. Tuy nhiên, cổ phiếu ngay sau đó lại tiếp tục giảm sâu, lần này là do những lo ngại rằng Pháp và hệ thống ngân hàng của nước này có thể là nạn nhân tiếp theo của cuộc khủng hoảng nợ châu Âu.
Là một học giả của cuộc Đại khủng hoảng, ông Bernanke đã làm rõ rằng, ông thích việc mắc sai lầm trong khi làm quá nhiều việc, hơn là chỉ ngồi yên một chỗ, khi mà nền kinh tế đang suy yếu.
Do phục hồi yếu kém, dù có chính sách lãi suất bằng 0 của Fed và việc mua trái phiếu kho bạc trị giá 2,3 nghìn tỷ USD, nhiều nhà kinh tế đã đặt câu hỏi liệu chính sách tiền tệ có thể hiệu quả trong môi trường hiện tại hay không. Tuy nhiên, những người khác thì cho rằng, Fed còn có thể làm được nhiều hơn thế. Nếu nền kinh tế tiếp tục suy yếu, đe dọa giảm phát, đó sẽ là điều khiến Bernanke và các đồng nghiệp có thể xem xét khả năng nới lỏng tiền tệ.
"Fed không thể hết dự trữ, miễn là nó có thể mua các tài sản bằng cách in tiền", ông Arnold Kling, học giả của Trung tâm Mercatus tại Đại học George Mason nói.
"Fed cần phải cố gắng để mở rộng nguồn cung tiền. Nếu có thể thì thêm một chút lạm phát sẽ là một điều tốt".
Tuy nhiên, đẩy giá cao hơn là một khó khăn đối với mọi người, do đó một số nhà phân tích gợi ý Fed đóng khung những tranh luận của mình trong vấn đề việc làm. Tạo ra lạm phát và tăng ưu đãi cho những người ra ngoài và chi tiêu có thể là một chất kích thích khiến các doanh nghiệp tăng đầu tư và thuê nhân công mới.
Các bước chính sách trái với thông lệ này của Fed không phải không có rủi ro, đó là lý do tại sao chúng lại gợi ra cả những cuộc tranh luận bên ngoài và bất đồng chính kiến bên trong. Ba chủ tịch khu vực của Fed từ Dallas, Minneapolis và Philadelphia, những người đã hoài nghi về QE2, đã bỏ phiếu trống đối với đề xuất giữ lãi suất gần bằng 0 cho tới giữa năm 2013. Một số chủ tịch khu vực khác của Fed không có tiếng nói trong việc bỏ phiếu chính sách của Fed năm nay cũng có thể cảm thấy như vậy.
"Với xu hướng lạm phát hiện nay, kích thích tiền tệ bổ sung vào thời điểm này dường như có khả năng nâng cao lạm phát đến mức không mong muốn và không có tác dụng để thúc đẩy tăng trưởng thực sự", Chủ tịch Fed tại Richmond, ông Jeffrey Lacker phát biểu hai tuần trước đây.
Chủ tịch Fed tại St Louis, ông James Bullard, người gần đây đã cho biết ông sẽ hỗ trợ thêm cho Fed hành động nếu nền kinh tế suy yếu, cũng có một số nghi ngờ về việc giữ lãi suất siêu thấp trong một thời gian dài. Bullard lập luận rằng, nếu việc Fed sử dụng cụm từ "giai đoạn mở rộng" cho khung thời gian của mức lãi suất thấp có thể khiến người tiêu dùng nản chí về tương lai.
Trong tuần qua, ảnh hưởng từ nền kinh tế Hoa Kỳ bị hạ bậc tín nhiệm cũng như cuộc khủng hoảng nợ ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu tiếp tục xấu đi, đã khiến thị trường chứng khoán chao đảo và gây giảm lòng tin trong giới đầu tư.
Nhiều nhà kinh tế, hoạch định chính sách thế giới cùng các tổ chức như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới... đã bày tỏ mối lo ngại rằng thế giới đang bước vào một cuộc suy thoái toàn cầu sau cuộc suy thoái nghiêm trọng cách đây chưa đầy hai năm (2008 - 2009).
Các nhà nghiên cứu đua nhau dự báo về khả năng khủng hoảng. Nhà đầu tư, cả tổ chức lẫn cá nhân ồ ạt bán cổ phiếu và tài sản rủi ro để chạy trốn sang các kênh an toàn. Nỗi lo sợ suy thoái đang rõ ràng hơn bao giờ hết. Một nỗ lực cụ thể, đồng lòng ở phạm vi quốc tế vẫn chưa được đề cập tới cùng với sự im lặng của IMF - tổ chức lẽ ra phải đóng vai trò đầu tàu trong việc tìm ra giải pháp cho vấn đề mang tình toàn cầu này.
Vẫn còn "ngấm đòn" từ gói kích thích chi tiêu mạnh mẽ năm 2008 và có thể không muốn triển khai một gói kích thích lớn khác, lần này, Trung Quốc khó có thể “cứu” kinh tế thế giới khỏi sa vào suy thoái.
Hai đợt xả hàng liên tiếp của giới đầu tư đã đưa giá vàng quốc tế xuống 3,5% trong tuần qua. Đặc biệt, trong tuần, quỹ tín thác vàng lớn nhất thế giới, SPDR Gold Trust, đã bán ra 59,96 tấn vàng, đẩy lượng vàng đang nắm giữ xuống còn 1.230,8 tấn.
Hôm 23/8, bộ trưởng bộ ngoại giao các nước châu Á và Mỹ Latin đã nhóm họp tại Argentina để bàn cách thức đối phó tình trạng rối loạn đang diễn ra trên thị trường vàng và chứng khoán toàn cầu.
Tháng 8 là thời gian khiến thần kinh của các nhà kinh tế cũng như kinh tế toàn thế giới phải căng mình chịu đựng. Nhưng tháng 9 và tháng 10 này cũng chưa có dấu hiệu nào khả quan hơn.
Trung Quốc có thể ngày càng tiến sát gần Mỹ hơn trong việc tiếp cận các nguồn lực, những không có nghĩa là họ sẽ vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia mạnh nhất. "Họ đã bỏ qua nền quân sự hùng mạnh của Mỹ và quên đi các ưu thế của quyền lực mềm Mỹ", GS Joseph Nye, cha đẻ thuyết quyền lực mềm, phân tích.
Thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc, trong đó việc chỉ số công nghiệp Dow Jones mất 643,76 điểm hôm 8/8 đã làm nhiều người liên tưởng sự kiện S&P đánh tụt bậc xếp hạng tín dụng của Mỹ giống như việc Lehman Brothers phá sản và năm 2011 sẽ là sự lặp lại của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Kinh tế Mỹ phục hồi chậm, xếp hạng tín dụng bị hạ lần đầu tiên trong lịch sử cộng với nỗi ám ảnh về nợ công tại châu Âu đã phủ bóng đen lên thị trường tài chính toàn cầu ngay trong phiên giao dịch đầu tuần.
Mỹ và châu Âu hiện đang phải chịu những tổn thất lớn và thiệt hại nặng nề về kinh tế trong khi chính trị thì tê liệt. Có thể đây là lần đầu trong lịch sử, tương lai của nền kinh tế toàn cầu nằm trong tay các nước đang phát triển?
Vì sao một số nước không những không có tài nguyên thiên nhiên mà thậm chí còn trải qua hiểm họa lại có thể làm được những điều thần kì: đột nhiên trở thành giàu có, vượt lên trên các nước khác. Tác nhân của các kì tích kinh tế đó là gì? Các nước khác có thể học tập kinh nghiệm để đạt được tốc độ phát triển cao như thế hay không?
Niềm tin của người tiêu dùng toàn cầu trong quý 2 năm nay đã giảm xuống mức thấp nhất trong một năm rưỡi do ảnh hưởng của viễn cảnh kinh tế bất ổn, khủng hoảng nợ ở châu Âu và lạm phát leo thang, kết quả một cuộc điều tra đã chỉ ra.
Đó là nhận định của Giáo sư Natalya Volchkova Trường Kinh tế Nga tên tờ Msk.kp.ru. Trả lời câu hỏi vì sao Mỹ ôm khoản nợ 14.000 tỷ USD, bà Volchkova cho biết: Mỹ chỉ có lỗi một phần trong chuyện này.
Hãng tin Reuters dẫn lời các chuyên gia nói việc giá dầu tiếp tục ở mức cao khiến khả năng phát hiện dầu hỏa ở Biển Đông thêm phần hấp dẫn cho các quốc gia đang tranh chấp chủ quyền.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.