Một góc trung tâm thành phố Thượng Hải. Hiện Thượng Hải đã thế chỗ Hồng Kông ở các vị trí cảng biển lớn nhất và thị trường chứng khoán lớn nhất của Trung Quốc - Ảnh: Reuters.
Thượng Hải đã vượt Hồng Kông về quy mô GDP lần đầu tiên trong ít nhất 3 thập kỷ trở lại đây. Nhiều dự báo cho rằng, thành phố Thượng Hải đang trên đà giành lại ngôi vị trung tâm tài chính số 1 của Trung Quốc.
Theo hãng tin tài chính Bloomberg, GDP của Thượng Hải tăng 8,2%, đạt mức 218,3 tỷ USD trong năm 2009, trong khi kinh tế Hồng Kông suy giảm 2,7%, còn 210,7 tỷ USD. Số liệu sơ bộ về tăng trưởng GDP năm 2009 của Thượng Hải được công bố hồi tháng 1, còn của Hồng Kông được đưa ra tuần trước.
Dữ liệu của Bloomberg cho thấy, suốt từ năm 1981 tới nay, kinh tế Thượng Hải luôn bị Hồng Kông cho “ngửi khói”, những đến năm 2009, tình hình đã khác. Năm qua, kinh tế Thượng Hải năm qua đã được lợi nhiều từ các chính sách kích cầu của Chính phủ Trung Quốc. Hiện Thượng Hải đã thế chỗ Hồng Kông ở các vị trí cảng biển lớn nhất và thị trường chứng khoán lớn nhất của Trung Quốc.
Theo các nhà phân tích, sự thay đổi vị thế này cho thấy kết quả của 30 năm đổi mới của Trung Quốc. Với chính sách đổi mới, Trung Quốc đã vươn lên thành nền kinh tế lớn thứ ba và nước xuất khẩu lớn nhất thế giới. Việc kinh tế Thượng Hải vượt kinh tế Hồng Kông về quy mô đã diễn ra sớm hơn 7 năm so với dự báo của Hội đồng Phát triển thương mại Hồng Kông đưa ra hồi năm 2001.
Theo giáo sư Kerrie MacPherson thuộc Đại học Hồng Kông, từ cuối thế kỷ 19 cho tới Cách mạng Trung Quốc 1949, Thượng Hải vẫn được xem là một thành phố quốc tế, còn Hồng Kông chỉ là một thành phố thuộc địa. Sau đó, Hồng Kông đã nổi lên thành một trung tâm tài chính mới.
Thượng Hải là nơi ra đời của những tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới như ngân hàng HSBC hay hãng bảo hiểm AIG. Bởi vậy, sẽ không có gì là bất ngờ nếu thành phố này lấy lại được vị thế là trung tâm tài chính lớn nhất của Trung Quốc trước đây.
Tuy nhiên, Thượng Hải hiện vẫn thua xa Hồng Kông về thu nhập bình quân tính theo đầu người. Số liệu của năm 2008 cho thấy, GDP/đầu người của Hồng Kông năm đó là 30.977 USD, so với mức 10.713 USD của Thượng Hải. Dân số của Thượng Hải hiện là 19 triệu người, gần gấp ba lần so với dân số của Hồng Kông.
Sức hấp dẫn của Hồng Kông đối với giới đầu tư quốc tế là một hệ thống luật pháp kiểu Anh quốc, thuế suất thấp, các dòng vốn ra vào tự do... Trong báo cáo Global Financial Centers Index công bố hồi tháng 9/2009 của hãng tư vấn Z/Yen Group về sức hấp dẫn của các thành phố trên thế giới đối với giới tài chính, Hồng Kông đứng ở vị trí thứ 3, trong khi Thượng Hải xếp thứ 10.
Tuy nhiên, Thượng Hải cũng có không ít thế mạnh riêng. Chẳng hạn, các sàn giao dịch ở Hồng Kông là nơi đưa nhiều công ty đại lục ra với thị trường chứng khoán thế giới, nhưng Thượng Hải lại là nơi để các doanh nghiệp tiếp cận với nguồn vốn nội địa ở Trung Quốc.
Mới đây, Thị trưởng Thượng Hải Han Zheng cho biết, Thượng Hải sẽ cho phép các công ty nước ngoài niêm yết trên thị trường chứng khoán ở đây trong thời gian sớm nhất có thể.
Tokyo vừa xác nhận sự tồn tại của một hiệp ước bí mật từ thời chiến tranh lạnh mà theo đó các tàu mang vũ khí hạt nhân của Mỹ được phép quá cảnh qua các cảng Nhật Bản.
Trung Quốc ghi nhận khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn đạt mức kỷ lục kể từ khi nước này thực hiện chính sách đổi mới, mở cửa vào năm 1978.
Ngày xưa Chủ tịch Mao Trạch Đông gọi Hoa Kỳ là con hổ giấy. Hôm nay, Mỹ coi Trung Quốc là con hổ thật. Thế giới đang “tọa sơn quan hổ đấu” trong cuộc thư hùng chiếm ngôi bá chủ.
Nỗi thống khổ của người nông dân và công nhân nhập cư sẽ được đưa ra xem xét trong các cuộc hội nghị thường niên của giới tinh hoa lãnh đạo Trung Quốc vừa khai mạc ngày 3-3 vừa qua và kéo dài đến giữa tháng này.
Các hãng hàng không của Trung Quốc lên kế hoạch mua 218 chiếc máy bay trong năm nay nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết sử dụng phương tiện máy bay của hành khách trong thời gian tới, một hãng truyền thông quốc gia của Trung Quốc cho biết vào hôm 8-3.
Theo Hãng tin AFP, giới chức Hàn Quốc ngày 10-3 thông báo Seoul đã gửi 20 tấn sữa bột viện trợ cho trẻ em CHDCND Triều Tiên, bất chấp căng thẳng giữa 2 miền Triều Tiên xung quanh cuộc tập trận quân sự chung thường niên của Hàn Quốc và Mỹ mang tên “Key Resolve/Foal Eagle” (từ 8-3 đến 18-3).
Báo cáo của Viện Nghiên cứu kinh tế LG vừa nhận định nền kinh tế Hàn Quốc đang chứng kiến những dấu hiệu tăng trưởng chậm lại trong khi lạm phát có chiều hướng gia tăng, trong bối cảnh tâm lý lạc quan của giới doanh nghiệp đã yếu đi và giá cả tiêu dùng đã tăng 3,1% trong tháng 1 vừa qua.
Năm 1989, lễ khai trương biên giới giữa Nga và Trung Quốc đã khiến Nga quan ngại về “một hiểm hoạ”: hàng triệu người dân Trung Quốc dạt từ phía bắc tràn đến vùng thưa thớt dân cư nhưng giàu có, Siberia. Nhiều ấn phẩm chống đối còn cho rằng Nga nên chấp nhận và nhượng toàn bộ vùng lãnh thổ đó cho Trung Quốc.
Ngày 2/3, phái đoàn quan chức cấp cao Mỹ đã tới Bắc Kinh, một động thái được đánh giá nhằm hàn gắn quan hệ giữa hai nước đã bị “sứt mẻ” trong thời gian gần đây.
Trước nguy cơ cuộc khủng hoảng nợ ngày một trầm trọng, Thủ tướng Hy Lạp, ông George Papandreou ngày 26/2 đã lên kế hoạch gặp các nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có Mỹ và một số đối tác châu Âu, nhằm tìm kiếm sự hỗ trợ quốc tế giải quyết tình hình rối ren hiện nay.
Tổ chức Phát triển công nghiệp của Liên hợp quốc (UNIDO) ngày 3/3 xác nhận Trung Quốc đã vượt Nhật Bản trở thành nước chế tạo công nghiệp lớn thứ 2 thế giới sau Mỹ.
Hoạt động sản xuất tại các nhà máy ở các nền kinh tế chủ chốt châu Á đã khởi sắc mạnh mẽ trong tháng 2, trong đó chỉ số quản lý thu mua (PMI) của Ấn Độ và Hàn Quốc đã tăng với tốc độ cao nhất trong 2 năm trở lại đây.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
