Khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã lan đến Trung Quốc. Tăng trưởng sụt giảm xuống mức thấp nhất trong hai năm qua. Xuất khẩu giảm dẫn đến tình trạng một số nhà máy phá sản.
Công nhân Công ty Hi-P (Thượng Hải) đình công - Ảnh: Reuters
Thời báo Hoàn Cầu ngày 9-12 dẫn lời các chuyên gia kinh tế Trung Quốc thừa nhận khủng hoảng tài chính cũng như bong bóng bất động sản đang có nguy cơ bùng nổ ở Trung Quốc. Từ đầu tháng 12-2011, mức tăng trưởng của Trung Quốc đã giảm từ 9,5% xuống 9,1%, thấp nhất trong vòng hai năm qua. Các ngành công nghiệp Trung Quốc bị ảnh hưởng do nhu cầu nhập khẩu ở châu Âu giảm từ khi khủng hoảng nợ xảy ra.
Các công ty cổ phần có vốn đầu tư nước ngoài ở Trung Quốc đang liên tục chịu cảnh lỗ, góp phần làm giảm tỉ lệ tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Ví dụ, Cục Công thương Trung Quốc cho biết công ty sản xuất tấm pin mặt trời lớn nhất thế giới Suntech đặt tại Vô Tích, tỉnh Giang Tô trong quý 3-2011 đã lỗ đến 116 triệu USD do các đơn hàng từ châu Âu và nội địa Trung Quốc giảm mạnh.
Tăng trưởng sa sút
Tăng trưởng trong lĩnh vực dịch vụ của Trung Quốc tháng 11-2011 đã giảm xuống mức thấp nhất trong ba tháng qua. Chỉ số tăng trưởng tháng 11-2011 đã giảm nhanh từ 54,1 điểm của tháng 10 xuống 52,5 điểm. Giới chuyên gia nhận định dù chỉ số giảm vẫn còn trên mức 50 điểm song tăng trưởng chậm trong lĩnh vực này rất đáng quan ngại.
“Với những áp lực phải làm dịu tình hình giá cả hơn nữa, Bắc Kinh nên sử dụng các chính sách nhắm vào lĩnh vực dịch vụ và các doanh nghiệp nhỏ để giữ tăng trưởng GDP trên 8% trong năm tới” - Tân Hoa xã dẫn lời nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc ở Ngân hàng HSBC Khuất Hồng Bân nhận định.
Số liệu của Cơ quan Quốc gia về hậu cần và mua sắm Trung Quốc ghi nhận chỉ số PMI (chỉ số quản lý mua sắm) trong lĩnh vực phi sản xuất của Trung Quốc tháng 11-2011 đã giảm từ 57,7 xuống 49,7 điểm, mức thấp nhất trong hai năm qua. Chỉ số PMI cho thấy các đơn hàng trong nội địa lẫn xuất khẩu đang giảm mạnh.
“Sự suy giảm trong lĩnh vực sản xuất của Trung Quốc đang lan rộng sang lĩnh vực phi sản xuất” - chuyên gia Tom Condon, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế châu Á tại ING của Singapore, khẳng định. Nguyên nhân là các nhà máy của Trung Quốc đang chịu sức ép suy thoái toàn cầu.
Trước tình hình trên, quan chức cấp cao của Trung Quốc đã phát đi thông điệp báo động rằng tăng trưởng của Trung Quốc sẽ giảm do ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế toàn cầu và tình hình nợ nần ở châu Âu. Thứ trưởng tài chính Trung Quốc Chu Quang Diệu cho rằng Trung Quốc cần ưu tiên kích thích tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế thế giới đang trong tình trạng tồi tệ nhất từ năm 2008.
Đình công đòi lương
Hàng loạt công ty sản xuất vừa và nhỏ phá sản, đẩy người lao động vào cuộc sống bấp bênh. Theo Tân Hoa xã, ngày 8-12 hàng trăm công nhân của Nhà máy sản xuất trang trí nội thất mây tre và đồ gỗ An Cát (Chiết Giang) đã biểu tình và phong tỏa công ty này đòi phải trả lương cho họ. Vì quá bức xúc, một số công nhân đã cố leo rào vào bên trong công ty và đụng độ với cảnh sát. Các cuộc đình công cũng diễn ra hàng loạt ở các nhà máy của Pepsico, nhà máy sản xuất đồng hồ của Citizen và Công ty sản xuất giày Dụ Nguyên.
Người lao động phản đối các công ty trên cắt giảm lương và cho nghỉ việc hàng loạt để cắt giảm chi phí. Tại Nhà máy điện tử Hi-P của Singapore ở Thượng Hải, ít nhất đã có hai cuộc đình công trong một tuần qua do công nhân lo ngại sẽ mất việc khi nhà máy di dời. Ngày 8-12, khoảng 100 công nhân đã tụ tập bên ngoài trụ sở UBND TP Thượng Hải yêu cầu chính quyền hỗ trợ.
Tại nhà máy của Công ty Hitachi ở khu vực đồng bằng sông Châu Giang (Quảng Đông), khoảng 800 công nhân cũng đình công. Lao động ở đây lo sợ chế độ thâm niên và các chính sách khác của họ sẽ bị xóa sạch khi Tập đoàn Western Digital tiếp quản nhà máy này vào tháng 3-2012. Tháng 11-2011, hơn 7.000 công nhân ở tỉnh Quảng Đông đình công để phản ứng việc giới chủ lao động bóc lột công nhân các nhà máy sản xuất giày New Balance, Adidas và Nike. Người biểu tình đã đụng độ với cảnh sát.
Ngày 3-12, Tân Hoa xã dẫn lời Ủy viên Bộ Chính trị Trung Quốc Chu Vĩnh Khang cảnh báo kinh tế suy thoái có thể gây ra bất ổn xã hội. Ông Chu yêu cầu chính quyền địa phương tăng cường sức mạnh đối phó những ảnh hưởng tiêu cực này.
Lo sợ quân đội Trung Quốc phát triển vượt bậc mỗi ngày, Mỹ tìm mọi cách kìm chế mà việc tăng cường hợp tác quân sự với Australia là động thái mới nhất.
Những năm gần đây, Trung Quốc đã đổ hàng núi tiền xây dựng hạ tầng trong nước cũng như nước ngoài. Nếu nhìn vào danh sách những công trình này, nhiều người có thể nghĩ rằng, Trung Quốc đang cố xây dựng lại thế giới.
"Mô hình thành phố Ôn Châu" với những công ty sản xuất với chi phí thấp, quy mô nhỏ đã từng được nhân rộng ở Trung Quốc nhưng Ôn Châu hiện đang tiềm ẩn nhiều bất ổn, hỗn loạn như nhiều doanh nghiệp Trung Quốc khác trong cơn suy thoái.
Hôm 13/12, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez cho biết, Trung Quốc vừa thông qua một khoản tín dụng trị giá 4 tỷ USD cho nước này, tập trung vào dự án xây dựng hai triệu nhà ở cho người dân trong 7 năm tới.
Tình yêu của Trung Quốc đại lục dành cho những sản phẩm cao cấp có thể chống chọi được cuộc suy thoái trong nền kinh tế toàn cầu hay không? “Đương nhiên” là câu trả lời của nhiều thương nhân bán lẻ Trung Quốc.
Vùng lãnh thổ Hồng Kông đã lần đầu tiên vượt qua Mỹ và Anh quốc về chỉ số phát triển thị trường tài chính của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF), hãng tin tài chính Bloomberg cho biết.
Các doanh nghiệp Mỹ tìm đến vùng đất phía Tây Trung Quốc với hy vọng phát triển và tìm kiếm một nguồn lợi nhuận đáng kể trong tương lai. Ford, Wal-Mart và một số công ty Mỹ khác đã lập kế hoạch đầu tư và mở rộng kinh doanh ở các thành phố miền tây này, tiêu biểu là Trùng Khánh, hấp dẫn với 32 triệu dân.
Theo AFP, Truyền hình nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên vừa báo tin nhà lãnh đạo nước này, ông Kim Jong Il đã qua đời tại thủ đô Bình Nhưỡng.
Tuần trước, nhiều công nhân làm việc tại nhà máy Jingmo Electronics Corporation ở Thâm Quyến, chuyên sản xuất bàn phím máy tính cho Apple và IBM, đã đình công vì bất bình với giờ làm việc quá dài và điều kiện lao động yếu kém.
Trong bài viết mang tên “Chủ nghĩa GDP và suy thoái đạo đức ở Trung Quốc”, Tiến sĩ Trịnh Vĩnh Niên lý giải vì sao Trung Quốc gặp khó khăn trong việc phát huy “quyền lực mềm”.
Liệu Trung Quốc có đuổi kịp Mỹ hay không? Không. Liệu họ muốn đạt được mọi thứ có thể? Có. Đơn giản là họ đang theo đuổi cái mà họ tin là có lợi cho mình và với cái mà một quan chức Mỹ gọi là "chủ nghĩa thực dụng tàn nhẫn".
Về chiến lược quốc gia cho cách tân, Trung Quốc rõ ràng có một chiến lược riêng và luôn nhắc đi nhắc lại để cải tiến việc thực hiện chiến lược này. Có hai câu chuyện được kể trong những ngày gần đây liên quan đến tương lai sự nghiệp cách tân của Trung Quốc. Hai câu chuyện này không phải ở hai cực đối lập nhau.
Dù triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc là quá rõ, nhưng cũng cần nhắc lại rằng 49% GDP của nước này dựa vào sản xuất chế biến, con số này vẫn như vậy từ 20 năm nay. Một quan chức cấp cao chính phủ Trung Quốc cho rằng đây là kết quả của một "thỏa thuận tồi". Ông nói: "Chúng tôi làm ra của cải cho thế giới, nhưng chúng tôi thu lại ô nhiễm, cần tiêu thụ nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lượng, và gặp phải các vấn đề về môi trường và khí thải CO2".
Trong lúc Mỹ tiếp tục củng cố các mối quan hệ đồng minh hiện có và phát triển những mối quan hệ đồng minh mới, Trung Quốc chỉ có hai đồng minh là Triều Tiên và Pakistan (Triều Tiên là đồng minh trên giấy tờ nhưng không có thực chất, trong khi Pakistan là đồng minh trên thực tế nhưng không có hiệp ước).
Bà Malee Choklumlerd, Vụ phó Vụ Xúc tiến xuất khẩu (DEP), Bộ Thương mại Thái Lan, nhận định trận lũ lịch sử ở nước này, khiến 610 người làm thiệt mạng và lấy đi tới hàng chục tỷ USD tài sản của nền kinh tế, sẽ ảnh hưởng đáng kể tới tăng trưởng xuất khẩu của Thái Lan trong năm 2012.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
