Câu chuyện kinh tế Trung Quốc sẽ tiếp đất khó khăn hay dễ dàng đã trở thành vấn đề được giới phân tích quốc tế bình luận suốt thời gian qua. Họ đã đưa ra không ít cảnh báo về bong bóng địa ốc, lạm phát và thị trường chứng khoán.
Tuy nhiên, trong kinh tế học, những dự báo thường được đánh giá cao hơn nếu đi kèm với thực tế. Việc người dân bản địa nghe gì, nhìn gì và nói gì về kinh tế của họ cũng như những kỳ vọng về nền kinh tế ấy trong tương lai luôn có ý nghĩa quan trọng.
Trong bản báo cáo hàng tháng mới nhất, các nhà phân tích của Credit Suisse đã nói chuyện với khoảng 200 cư dân thường trú tại 61 thành phố tại Trung Quốc thuộc nhiều nhóm tuổi và thu nhập khác nhau, để xem họ suy nghĩ gì về kinh tế nước này.
Dưới đây là những con số thống kê đáng chú ý:
Lạm phát đang trở nên tệ hơn
- 42% người được hỏi cho rằng giá cả trong tháng 11 sẽ tăng lên, giảm từ mức 58% ý kiến trong cuộc điều tra tương tự hồi tháng trước.
- 12% số người tham dự điều tra dự đoán Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 11 sẽ giảm, cao hơn mức 7% ý kiến trong cuộc điều tra tương tự hồi tháng trước.
- Tuy nhiên, có tới 46% ý kiến cho rằng tỷ lệ lạm phát sẽ đứng yên, vượt xa mức 35% trong cuộc điều tra tháng trước.
Giá nhà đất cuối cùng sẽ giảm
- 53% số người được hỏi cho rằng, giá bất động sản sẽ giảm, so với 18% ý kiến hồi tháng trước.
- 36% dự kiến giá địa ốc sẽ ổn định, so với 53% ý kiến tương tự hồi tháng trước.
- 11% số người tham dự điều tra dự báo giá bất động sản sẽ tăng, so với 29% ý kiến tương tự trong tháng trước.
Người nghèo sẽ mua địa ốc nếu giá hạ nhiệt
- Hầu hết ý kiến cho rằng, mức giá địa ốc giảm 20-30% sẽ hấp dẫn người mua tiềm năng hơn.
- 51% cho rằng sẽ mua thêm nhà đất nếu giá giảm trên 20%.
- 31% nói rằng sẽ không mua thêm nhà đất, bất kể giá cả thị trường này có điều chỉnh như thế nào.
- Hầu hết người thu nhập thấp ở các thành phố hạng 3 muốn đầu tư vào bất động sản.
Bắt đầu thắt chặt túi tiền
- 45% ý kiến cho rằng sẽ tăng chi tiêu trong tháng 11, giảm so với 56% ý kiến đưa ra hồi tháng trước.
- 15% nói rằng họ sẽ cắt giảm chi tiêu trong tháng 11, so với tỷ lệ 12% trong tháng trước. Nguyên nhân là tháng 10 có tuần nghỉ lễ Quốc khánh Trung Quốc, nên mức chi tiêu lớn hơn.
Tàu cao tốc Trung Quốc “thất sủng”
- 38% ý kiến cho rằng sẽ tăng chi phí du lịch và nghỉ ngởi trong vòng 6 tháng tới.
- 42% ý kiến trong cuộc điều tra trước đây nói rằng sẽ chọn tàu hỏa cao tốc của Trung Quốc làm phương tiện đi du lịch. Nhưng sau vụ tai nạn hồi tháng 7, 64% ý kiến nói sẽ chọn máy bay thay thế.
Tín dụng phi chính thức bùng nổ
- 48% ý kiến cho biết có dính dáng tới hoạt động tín dụng phi chính thức.
- Cư dân ở các thành phố hạng 3 vay tín dụng phi chính thức nhiều nhất.
Người nghèo mê vàng hơn
- 32% ý kiến cho biết sẽ đầu tư vào vàng, so với 19% vào chứng khoán và 13% vào địa ốc.
- 27% số người thuộc nhóm thu nhập cao quan tâm tới chứng khoán, so với mức 16% ở hai nhóm thu nhập trung bình và thấp.
- 47% số người thuộc nhóm thu nhập thấp chọn đầu tư vào vàng, so với 24% ý kiến thuộc nhóm thu nhập cao. Không đánh giá cao hiệu suất đầu tư
- 43% số người tham dự điều tra dự đoán sẽ thu được 5-10% doanh lợi từ các khoản đầu tư của họ. Chỉ khoảng 5% dự đoán mức thu hồi hơn 20%.
- Phần lớn ý kiến hài lòng về mức thu về cao hơn một chút so với lãi suất gửi tiết kiệm ngân hàng kỳ hạn 1 năm.
An toàn thực phẩm vẫn là một vấn nạn
- Chỉ 12% ý kiến nói rằng vấn đề an toàn thực phẩm đang được cải thiện và 22% số người nghĩ rằng tình trạng này ngày càng tệ hơn (cuộc điều tra trước là 26%).
- Tuy nhiên, có tới 66% ý kiến cho rằng, tình hình này vẫn như cũ bất chấp những biện pháp quản lý gắt gao hơn của các nhà chức trách.
- Phần lớn những người nghĩ rằng an toàn thực phẩm đang trở nên tệ hơn là thanh niên, trong độ tuổi từ 18-29 và sinh sống ở các thành phố hạng 1 và hạng 2.
Không ngoài dự báo của giới quan sát, kinh tế Nhật Bản đã tăng trưởng trở lại trong quý 3 vừa qua, đưa nước này thoát khỏi cuộc suy thoái là kết quả của thảm họa động đất-sóng thần hồi tháng 3.
Nhật Bản đã thông qua một kế hoạch cử 200 kỹ sư thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF) tới Nam Sudan từ tháng 1/2012, tiếp đó sẽ bổ sung thêm 300 người, để tham gia sứ mệnh của Liên hợp quốc xây dựng quốc gia non trẻ nhất thế giới này. Đứng trước nguy cơ khát năng lượng sau sự cố hạt nhân Fukushima, Tokyo cũng hy vọng kế hoạch trên sẽ giúp đảm bảo một chỗ đứng vững chắc của Nhật Bản trong ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia mới nhất châu Phi - nơi hiện đang bị Trung Quốc chế ngự.
Theo Giám đốc Văn phòng Ngân hàng Thế giới (WB) tại Thái Lan, bà Annette Dixon nhận định trận lũ lụt tồi tệ hiện nay đã khiến nền kinh tế nước này thiệt hại nặng nề và có thể chỉ tăng trưởng 2,4%, so với mức dự báo tăng khoảng 3,6-4,5% trước đó.
Bà Malee Choklumlerd, Vụ phó Vụ Xúc tiến xuất khẩu (DEP), Bộ Thương mại Thái Lan, nhận định trận lũ lịch sử ở nước này, khiến 610 người làm thiệt mạng và lấy đi tới hàng chục tỷ USD tài sản của nền kinh tế, sẽ ảnh hưởng đáng kể tới tăng trưởng xuất khẩu của Thái Lan trong năm 2012.
Trong lúc Mỹ tiếp tục củng cố các mối quan hệ đồng minh hiện có và phát triển những mối quan hệ đồng minh mới, Trung Quốc chỉ có hai đồng minh là Triều Tiên và Pakistan (Triều Tiên là đồng minh trên giấy tờ nhưng không có thực chất, trong khi Pakistan là đồng minh trên thực tế nhưng không có hiệp ước).
Dù triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc là quá rõ, nhưng cũng cần nhắc lại rằng 49% GDP của nước này dựa vào sản xuất chế biến, con số này vẫn như vậy từ 20 năm nay. Một quan chức cấp cao chính phủ Trung Quốc cho rằng đây là kết quả của một "thỏa thuận tồi". Ông nói: "Chúng tôi làm ra của cải cho thế giới, nhưng chúng tôi thu lại ô nhiễm, cần tiêu thụ nguồn tài nguyên thiên nhiên và năng lượng, và gặp phải các vấn đề về môi trường và khí thải CO2".
Về chiến lược quốc gia cho cách tân, Trung Quốc rõ ràng có một chiến lược riêng và luôn nhắc đi nhắc lại để cải tiến việc thực hiện chiến lược này. Có hai câu chuyện được kể trong những ngày gần đây liên quan đến tương lai sự nghiệp cách tân của Trung Quốc. Hai câu chuyện này không phải ở hai cực đối lập nhau.
Trung Quốc sẽ trở thành nước nhập khẩu nông sản hàng đầu thế giới trong vòng 5-10 năm nữa, do diện tích đất trồng trọt giảm sút và kỹ thuật nông nghiệp “tương đối thấp”, tờ Thời báo Bắc Kinh cho hay.
Mới đây, Trung Quốc đã đưa ra quy định yêu cầu các doanh nghiệp nước ngoài phải đóng 14.000 bảng Anh mỗi năm cho mỗi nhân viên không phải người nước này.
Trước những lo sợ rằng Tokyo có thể bị phá hủy bởi những trận động đất hay bất kỳ một thảm họa tự nhiên nào khác, Nhật Bản đã tính đến chuyện xây dựng một thành phố mới với chức năng là thủ đô dự phòng.
Hưởng ứng chiến lược kiểm soát thị trường bất động sản của chính phủ, thành phố Chu Hải thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc đã đưa ra những quy định về hạn chế mua bất động sản.
Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra ngày 31/10 dự báo các khu công nghiệp bị ngừng sản xuất do lũ lụt tại nước này có thể sẽ hoạt động trở lại trong vòng ba tháng tới.
Các nước đang phát triển, đặc biệt là các nước Châu Phi, đã tỏ ra lo ngại về mưu toan của các quốc gia công nghiệp phát triển nhằm thay đổi tiến trình đàm phán của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.