Các hãng truyền thông lớn trên thế giới mấy ngày qua đồng loạt đưa tin về việc nền kinh Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản để giữ vị trí thứ hai, chỉ sau Mỹ. Những thông tin về việc Trung Quốc sẽ vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia có nền kinh tế phát triển nhất vào năm 2030 đang dần rộ lên. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khoảng cách và trở ngại để quốc gia có dân số đông nhất thế giới này chạm đến vị trí đầu tiên.
Tạp chí trực tuyến “Chính trị thế giới” (World Politics Review - WPR) vừa qua đã có bài “Khiếm khuyết về cơ cấu đe dọa sự trỗi dậy của Trung Quốc” phân tích những hạn chế về cơ cấu đang tạo ra lực cản đối với sự phát triển kinh tế Trung Quốc. Dù trong thời gian gần đây, kinh tế Trung Quốc đã đạt được nhiều thành tích ấn tượng nhưng nguyên nhân chính được nêu ra trong bài viết của WPR không phải vì lực hấp dẫn của nền kinh tế Trung Quốc quá lớn, mà vì Trung Quốc đã tận dụng được khoảng trống khi Mỹ và châu Âu đang gồng mình dọn bớt những hệ lụy của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính. Tuy nhiên, khoảng trống này vẫn chưa thực sự là bàn đạp bền vững cho nền kinh tế Trung Quốc.
Năm 2009, Tập đoàn dầu mỏ Anh – Australia Rio Tinto chấp nhận bồi thường Tập đoàn nhôm Chinalco của Trung Quốc 195 triệu USD sau khi Rio Tinto hủy hợp đồng được xem là vụ giao dịch đầu tư ra nước ngoài lớn nhất từ trước đến nay ở Trung Quốc. Nguyên nhân là vì các đối tác lo ngại bị Trung Quốc thâu tóm về một mối. Gần đây nhất là vụ hãng xe Geely của Trung Quốc mua lại thương hiệu Volvo thuộc Tập đoàn xe hơi nổi tiếng Ford của Mỹ. Chính sách phát triển của Trung Quốc chủ yếu dựa vào đầu tư và hỗ trợ kỹ thuật trong các dự án hạ tầng, trong khi vấn đề về tiêu chuẩn an toàn đối với môi trường của các công ty Trung Quốc vẫn chưa đủ thuyết phục. Đạo đức kinh doanh là yếu tố được đánh giá chưa cao đối với nhiều doanh nghiệp của Trung Quốc, đặc biệt là những doanh nghiệp phục vụ cho thị trường nội địa. Trong khi đó, vấn đề quan trọng nhất, được xem là tử huyệt của Trung Quốc trong bối cảnh nước này muốn vươn ra thị trường nước ngoài lại xuất phát từ thị trường… nội địa. Mặt khác, một trong những mối quan tâm lớn nhất là Trung Quốc cần duy trì nguồn nguyên vật liệu cơ bản để phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ nội địa tăng mạnh. Tuy nhiên, kinh tế phát triển đã gây ra tình trạng “chảy máu” nguồn năng lượng chưa từng có. Bên cạnh đó, hiện có đến 30% dân số nước này không có lương hưu, 2/3 nông dân trong tình trạng chỉ có thể trông chờ thu nhập tính theo từng ngày. Tỷ lệ thất nghiệp chính thức là 4,5%, tương đương với 10% dân số trong tuổi lao động. Các nhà phân tích cho rằng, nền kinh tế Trung Quốc quá phụ thuộc vào xuất khẩu và đầu tư, địa ốc, tín dụng tăng trưởng quá nóng trong khi thu nhập bình quân theo đầu người vào khoảng 3.600 USD/năm. Mức này tương đương mức thu nhập các quốc gia nghèo khó như Algeria, El Salvador và Albania. Con số này của Mỹ 46.000 USD và Nhật Bản là 37.000 USD.
Nhà kinh tế học Kyohei Morita thuộc Quỹ Đầu tư Barclays Capital ở Tokyo nói: “GDP bình quân đầu người mới là yếu tố thực cần được quan tâm”. Theo nhận định của nhiều nhà kinh tế của Bắc Kinh, tất cả mới chỉ là sự khởi đầu. Để đạt được mục tiêu là đầu tàu kinh tế thì chính sách kinh tế của quốc gia châu Á này còn cần được điều chỉnh khá nhiều. Ngay sau khi có tin Trung Quốc vượt qua Nhật Bản, các nhà lãnh đạo Trung Quốc rất vui mừng nhưng vẫn khiêm tốn nói đúng bản chất của vấn đề: Trung Quốc vẫn chỉ là nền kinh tế đang phát triển.
Theo bảng xếp hạng An ninh lương thực 2010 vừa được LHQ công bố, Afghanistan và các nước châu Phi ở phía Nam sa mạc Sahara đối mặt với nguy cơ thiếu lương thực trầm trọng vì hạn hán và lụt lội.
Kể từ 14-8 đến nay, hàng ngàn xe tải, xe hơi trên đoạn đường hơn 100 km thuộc tuyến cao tốc Tây Tạng - Bắc Kinh đi với tốc độ rùa bò theo đúng nghĩa đen. Trung Quốc đang áp dụng các biện pháp kỹ thuật, kinh tế, xã hội để giảm thiểu ùn tắc giao thông, đặc biệt là ở đô thị.
Phòng Thương mại Mỹ mới đây lại giục Quốc hội nước này thúc đẩy nhanh việc bỏ lệnh cấm công dân Mỹ tới Cuba du lịch. Hồi cuối tháng 6, Ủy ban Nông nghiệp Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu thông qua dự luật này. Hiện nay, có đến 140 tổ chức xã hội, tôn giáo và thương mại Mỹ lên tiếng ủng hộ lời kêu gọi này.
Ấn Độ đang ở trong tình trạng vừa thừa vừa thiếu kỹ sư. Nước này đang nổi lên là một cường quốc công nghệ với nhiều chuyên gia công nghệ thông tin hàng đầu thế giới, nhưng lại thiếu trầm trọng đội ngũ kỹ sư phục vụ cho việc phát triển cơ sở hạ tầng như đường xá, cầu cống, mạng lưới điện…
Phát biểu cuối tuần qua trước Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) Trương Bình đã đề cập tới mối lo ngại về vấn vấn đề an ninh lương thực do thiếu đất sản xuất nông nghiệp và nguồn nước tưới của nước này.
Nhật báo China Daily dẫn kết quả thăm dò của 452 cư dân Thượng Hải cho thấy có 85% tin rằng sữa mẹ tốt hơn hẳn so với các loại sữa thay thế đối với trẻ sơ sinh. 33% cho biết họ sẽ không sử dụng các loại sữa sản xuất trong nước vì e ngại về chất lượng và 41% cho biết họ thường mua sữa ngoại nhập. Có tới 63% số người được hỏi cho rằng họ mất niềm tin vào sữa nội sau các vụ ngộ độc và mất an toàn về sữa nói riêng và thực phẩm nói chung.
Trong lúc tình hình bán đảo Triều Tiên căng thẳng thì Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak đề xuất kế hoạch tái thống nhất hai miền Triều Tiên. Điều đó đã vấp phải sự phản đối kịch liệt của Bình Nhưỡng. Dư luận cho rằng kế hoạch của Hàn Quốc nhằm hướng tới một mục tiêu khác.
Chitose, một thành phố nhỏ với 93.000 dân ở hòn đảo cực Bắc - Hokkaido (Nhật Bản), có vẻ không phải là một đích ngắm của những vị khách Trung Quốc tìm mua nhà.
Theo giới phân tích gói kích cầu mới 11 tỷ USD của Tokyo sẽ không đem lại hiệu quả mong muốn và Nhật Bản vẫn chưa tìm ra giải pháp để đạt tỷ lệ tăng trưởng tương xứng với tiềm năng kinh tế.
Trước viễn cảnh mười năm tới dân số sẽ đạt mức 1,5 – 1,9 tỉ người, vượt qua cả dân số Trung Quốc, Chính phủ Ấn Độ phải tính đến các biện pháp hạn chế tỷ lệ sinh. Tuy nhiên, đất nước Nam Á này hướng đến việc vận động, hơn là ban hành các quy định hà khắc như chính sách một con của Trung Quốc. Chỉ vận động, nhưng các biện pháp lại tỏ ra hiệu quả.
Do kinh tế tăng trưởng nhanh, châu Á đã trở thành điểm đến của lao động châu Âu và Mỹ, khơi dậy một làn sóng di cư “ngược” từ phương Tây sang phương Đông.
Bộ Môi trường và rừng Ấn Độ (MEF) hôm 24.8 bác bỏ dự án mở rộng khai thác mỏ bauxite của công ty Vedanta Resources tại bang Orissa, vì mỏ này phá huỷ rừng và gây ô nhiễm môi trường.
Một vụ đại kẹt xe đã xảy ra ở cửa gõ vào thủ đô Bắc Kinh của tuyến đường cao tốc Bắc Kinh - Tây Tạng. Hàng ngàn ô tô nối đuôi nhau thành đoàn kéo dài đến 100 km.
Bộ Khoa học công nghệ và cơ quan quản lý hải dương Trung Quốc ngày 26.8 công bố việc chế tạo và thử nghiệm thành công một loại tàu ngầm cỡ nhỏ có thể lặn sâu hơn 3.700m.
Số liệu chính thức của Tổ chức phát triển nông nghiệp Arập (AOAD) cho thấy các nước Arập đã nhập khẩu khoảng 30 tỷ USD lương thực trong năm 2008, trong đó nhập khẩu lúa mỳ chiếm tới 33%, với trị giá gần 10,5 tỷ USD.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
