Vào cuối năm rồi, khi chính quyền bang Bihar của Ấn Độ (có dân số khoảng 85 triệu dân, nhưng diện tích chỉ bằng chưa đến 1/3 của Việt Nam) thông báo là họ đã đạt được mức tăng trưởng kinh tế 11% trong năm năm qua, đứng hàng thứ hai ở Ấn Độ, nhiều người đã xem đó như là dấu hiệu cho thấy là ngay cả một bang nghèo đói và lạc hậu vào bậc nhất của Ấn Độ cũng đang thay đổi.
Trong nhiều thập kỷ, Bihar hoàn toàn trái ngược với hình ảnh cường quốc đang trổi dậy rất nhanh mà Ấn Độ muốn tạo ra cho mình: trộm cướp hoành hành khắp nơi; nạn bắt cóc để tống tiền và các cuộc xung đột đẫm máu giữa dân Hồi giáo và Ấn giáo cũng như giữa các đẳng cấp xảy ra như cơm bữa; kinh tế kiệt quệ; chính quyền thối nát… Tội phạm, tham nhũng và phân hoá đẳng cấp rõ ràng đã là các rào cản cho sự phát triển kinh tế của Bihar.
Cải cách bước đầu
Nhưng vào năm 2005, ông Nitish Kumar, đương kim thống đốc và cũng thuộc đẳng cấp thấp, đã liên minh với đẳng cấp cao để lên cầm quyền. Ông Kumar bắt đầu bằng việc tấn công vào tội phạm: tăng cường luật pháp, bắt giam nhiều nhân vật rất có thế lực trong số đó có nhiều nghị sĩ. Họ nhanh chóng bị kết án.
Tiếp theo, ông cải tổ trường học và bệnh viện. Năm 2010 chỉ còn 800.000 học sinh bỏ học, so với hơn 2,5 triệu dưới thời ông Prasad, người nắm quyền cai trị bang trong 15 năm qua. Nhờ các bệnh viện được có thêm nhân viên y tế và thuốc men, số bệnh nhân được chữa trị tăng gấp 10 lần ngay vào năm 2006.
Nhằm thực hiện nhanh chóng các dự án hạ tầng cơ sở quan trọng, ông Kumar cải cách thủ tục hành chính. Trước đó, các dự án có ngân sách hơn 50.000 USD phải được sự chấp thuận ở mức bang, nên thường bị chất đống trên bàn của các công chức cao cấp. Do việc tăng mức ngân sách dự án lên 4,4 triệu USD, hàng tỉ USD đã được đầu tư để xây dựng cơ sở hạ tầng, nhờ hệ thống đường sá ở nông thôn được cải thiện đáng kể. Nhờ có điện mặt trời, các đường làng được chiếu sáng, khiến cho chợ làng không phải tan sớm như trước đây vì sợ cướp bóc. Làng có thêm bót cảnh sát, trường học và các máy bơm nước mới toanh.
Sự biến đổi tốt đẹp của Bihar chứng minh là chỉ cần thực hiện một số cải cách có vẻ không lớn lao gì, cũng có thể thu được nhiều kết quả đáng ngạc nhiên trong một vùng nghèo đói nhất và, cách đây không lâu, bị cai trị kém nhất ở Ấn Độ. Nó cũng chứng tỏ rằng nếu Ấn Độ muốn thực hiện tham vọng trở thành một siêu cường, thì sự cai trị tốt 28 bang thành viên của nước này phải đóng một vai trò vô cùng quan trọng, vì chính phủ của các bang chịu trách nhiệm về rất nhiều thứ: từ trường học đến bệnh viện, từ an ninh trật tự đến xây dựng đường sá.
Shaibal Gupta, thuộc viện Nghiên cứu phát triển châu Á nói: “Nếu cả Bihar cũng thay đổi, thì bất cứ bang nào của Ấn Độ cũng có thể thay đổi. Với sự cai trị, chính sách và luật pháp tốt, mọi chuyện đều có thể làm được”.
Trong một bài diễn văn đọc trước các nhà lãnh đạo kinh tế vào tháng 11 vừa qua, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh tuyên bố: “Sự thay đổi thực sự ở Ấn Độ sẽ xảy ra khi chúng ta có được một đội ngũ lãnh đạo tốt ở mức độ bang và địa phương”.
Chưa triệt để
Loạt cải cách đầu tiên đã tạo được nhiều thành quả ngoạn mục, nhưng các vấn đề phức tạp hơn như thay đổi các luật lệ phong kiến để giao đất cho những người bần cùng. Theo Gulab Chand Ram, một nông dân không có đất và thuộc đẳng cấp thấp, chính phủ hiện nay chưa làm được gì nhiều để giải quyết các vấn đề của những người nghèo nhất, những người chẳng biết làm gì để sống vì thiếu đất đai và nước.
Một nhược điểm khác của Bihar là, cho đến nay, chưa có nhiều công ty đến đầu tư. Từng tham gia vào sự phát triển ngành xây dựng ở Bihar, công ty sắt thép Gangori vừa mở một nhà máy ở ngoại ô thành phố Bihta. Ông Umesh Sangarayam, giám đốc nhà máy này, cho rằng trong khi luật pháp và trật tự được cải thiện, thì do thiếu điện và do không biết được chính sách của bang sẽ như thế nào trong tương lai, các nhà đầu tư còn do dự. Ông ta nhận định: “Nếu chẳng may những người không có khả năng lên nắm quyền, thì chúng tôi sẽ bị nguy ngay!”
Thực vậy, dù đã thu được nhiều kết quả tích cực, nhưng do sức nặng của chế độ đẳng cấp, ông Kumar sẽ phải đối đầu với một cuộc bầu cử khó khăn vào cuối năm nay. Ông Chand Ram nhận định: “Chúng tôi hy vọng cử tri sẽ chọn phát triển thay vì chọn đẳng cấp. Nhưng ở Bihar, ta không bao giờ biết trước được những điều sẽ xảy ra!”
Ấn Độ đã sẵn sàng xây dựng nhà máy sản xuất thuốc giá rẻ tại Nga. Hai quốc gia đã chuẩn bị các biên bản phù hợp cho việc hợp tác này, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Anand Sharma phát biểu trước chuyến đi tới Nga tham dự Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg.
3 tháng đầu năm nay, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn so với dự đoán ban đầu, do chi tiêu tiêu dùng và đầu tư vào nhà ở tăng rõ rệt.
Trong 10 năm qua, việc Trung Quốc là một “công xưởng thế giới” là điều không thể tranh chối cãi – Quốc gia này đã nhập khẩu nguyên liệu thô để xuất khẩu những sản phẩm với giá rẻ sang các nơi khác trên khắp thế giới.
Mới đây, CEO của hãng điện khí lớn nhất của Đức Siemens – ông Peter Loescher đã phát biểu trên tờ “Financial Times” của Anh rằng, Trung Quốc và Ấn Độ được mệnh danh là “Rồng” và “Hổ” của châu Á, hai nước có tổng dân số 2,5 tỷ người, chiếm hơn 1/3 tổng dân số thế giới. Mấy năm trở lại đây, nền kinh tế của hai nước đều đã tăng trưởng mạnh.
Quỹ Jamestown vừa ấn hành một tài liệu phân tích và thông tin vắn tắt về Trung Quốc, trong đó nêu bật ba khía cạnh. Một là, cánh tay vươn dài của Trung Quốc tới Mỹ Latinh nhằm tìm kiếm nguyên liệu đầu vào phục vụ cho đà tăng trưởng nóng của mình. Hai là, tình trạng bất ổn xã hội gia tăng trong nước xuất phát từ sự bất mãn, thất vọng của các cá nhân. Ba là, vai trò của Trung Quốc trong việc giải quyết vấn đề khu vực.
Trung Quốc đã nỗ lực giảm thiểu những tác động của cuộc khủng hoảng bằng cách thực hiện rất nhanh chóng các gói kích thích khổng lồ và các biện pháp khác để kích cầu nội địa. Những biện pháp này một phần khiến xuất khẩu giảm mạnh. Tuy nhiên, nền kinh tế đang bùng nổ của Trung Quốc có thể dẫn đến sự hình thành bong bóng tài sản trong tương lai.
Nhật Bản không thể tiếp tục dựa vào phát hành trái phiếu để trả các khoản nợ mà cần cải cách triệt để nhằm khôi phục sự lành mạnh tài chính, cải cách thuế, loại bỏ các khoản chi tiêu lãng phí.
Nội trong ngày hôm nay, 4.6, người dân Nhật Bản sẽ biết ai sẽ là thủ tướng mới của mình, sau khi ông Yukio Hatoyama từ chức hôm 2.6 vừa qua. Tuy nhiên, dù người kế nhiệm là ai, ông ta cũng phải đối mặt với khá nhiều khó khăn. Và nhân vật mới này được coi hoặc là vô cùng dũng cảm, hoặc là thích rủi ro.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates hôm 5-6 cho biết Washington đang cân nhắc những bước đi mới nhằm buộc CHDCND Triều Tiên phải chịu trách nhiệm vụ chìm tàu chiến Cheonan theo cáo buộc của Hàn Quốc.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-Bak bất ngờ hứng chịu thất bại lớn trong chính sách cứng rắn của ông với Triều Tiên và chương trình nghị sự cải cách trong nước, khi các cử tri “quay lưng” với đảng của ông trong cuộc bầu cử địa phương vào hôm qua.
Chủ tịch Đảng Đại dân tộc (GNP) đương quyền tại Hàn Quốc Chung Mong-joon đã tuyên bố từ chức hôm 3-6 để nhận trách nhiệm sau khi kết quả bầu cử 4.000 chức vụ địa phương cho thấy đảng của Tổng thống (TT) Lee Myung-bak ít nhận được sự ủng hộ của cử tri.
Chính trường Nhật Bản vừa trải qua cơn sốc khi Thủ tướng Yukio Hatoyama, Chủ tịch đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) cầm quyền bất ngờ tuyên bố từ chức sáng 2-6, vì không thực hiện lời hứa di dời căn cứ không quân Futenma của Mỹ ra khỏi đảo Okinawa. Cuộc ra đi chóng vánh của Thủ tướng Y.Hatoyama cùng Tổng Thư ký DPJ Ichiro Ozawa diễn ra chỉ một ngày sau khi ông khẳng định tiếp tục tại nhiệm, bất chấp những áp lực đòi từ chức ngày một tăng, thậm chí từ trong nội bộ DPJ.
Ông Terry Gou – một trong những người giàu nhất châu Á và là Chủ tịch Foxconn Technology – liên tục cúi gập người và xin lỗi, trong lúc cơn sốt tự tử của công nhân lan rộng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới uy tín của tập đoàn.
Tuần trước, Trung Quốc vừa mới công bố số liệu kinh tế mới nhất, các quan chức đã rất nhanh chóng cho biết, các chính sách sẽ vẫn giữ nguyên không đổi. Điều này đồng nghĩa, lãi suất vẫn duy trì như cũ bất chấp rủi ro của chính sách nới lỏng tiền tệ dường như đang tăng lên.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
