Đầu tuần này, dân lao động Ấn Độ nổi trận lôi đình, tổng bãi công toàn quốc, buộc chính phủ phải chọn lựa ưu tiên nồi cơm dân nghèo, hay chính sách vĩ mô.
Những người tham gia bãi công đụng độ với cảnh sát New Delhi trong cuộc bãi công phản đối giá xăng dầu tăng. Ảnh: Reuters
Bạo lực bùng phát vài chỗ, khiến hàng ngàn người bị bắt, hàng chục người bị thương. Chỉ riêng ở Mumbai, có gần 1.300 người bị bắt. Hàng ngàn cửa hàng, văn phòng công sở, trường học đóng cửa. Nhiều đường phố, sân bay, nhà ga, bến xe được mô tả là “vắng như sa mạc”.
Hai nơi bị cho là thiệt hại nặng nề nhất trong vụ tổng bãi công là trung tâm tài chính Mumbai, và trung tâm công nghệ thông tin Bangalore. Liên đoàn Công nghiệp Ấn Độ ước tính cuộc tổng bãi công làm tiêu tốn khoảng 641 triệu USD của nền kinh tế Ấn.
Các đảng phái đối lập tổ chức tổng bãi công để yêu cầu chính phủ thu hồi lại quyết định tăng giá xăng dầu.
Không thể “dân tuý quá mức”
Chính phủ cắt trợ giá xăng dầu từ ngày 1.3. Khoản trợ giá này chiếm 1% GDP. Đến ngày 25.6, chính phủ thông báo tăng giá xăng dầu từ 2 – 3,5 rupee tuỳ loại. Liên minh cầm quyền quyết định cắt trợ giá xăng dầu, vì cho rằng chính sách này vỗ béo cho dân đầu cơ và buôn lậu xăng dầu. Ngoài ra, chính sách này cũng làm lợi cho dân giàu, vì dân giàu ở Ấn sử dụng xe hạng sang, máy điện tại gia và nhiều thiết bị khác chạy bằng xăng dầu được trợ giá. Ấn Độ có nhiều chính sách trợ giá cho phân bón, thực phẩm, xăng dầu và nhiều chương trình hỗ trợ khác. Tuy nhiên, các chính sách này chỉ tạo gánh nặng cho ngân sách mà không hiệu quả, như lời Tổng thống Ấn Độ Pratibha Devisingh Patil phát biểu: “Thế kẹt và trở ngại để những chính sách và cơ chế cùng những khoản quỹ khổng lồ có được kết quả như mong muốn là sự yếu kém và tham nhũng trong hệ thống”.
Ông Govinda Rao, thành viên ban cố vấn kinh tế chính phủ cho biết trong tổng chi tiêu chính phủ hàng năm, trợ giá chiếm 10%, và chiếm 1,72% GDP. Chính phủ chọn chính sách cắt trợ giá để giảm thâm hụt ngân sách còn khoảng 5,5% GDP trong tài khoá 2010/2011 so với 6,9% trong năm ngoái. Nếu các biện pháp cắt giảm chi tiêu không hiệu quả, năm nay thâm hụt ngân sách Ấn Độ sẽ chiếm 8,4% GDP.
Cắt giảm thâm hụt ngân sách cũng là cam kết của Ấn Độ tại cuộc họp G20 vừa rồi. Tại cuộc họp, Ấn Độ nói sẽ cắt giảm thâm hụt ngân sách còn một nửa từ nay tới năm 2013 – 2014.
Tuần trước, khi chính sách cắt trợ giá và tăng giá xăng dầu bị chỉ trích, Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh nói: “Dân mình đủ khôn ngoan để hiểu chủ nghĩa dân tuý quá mức không được phép cản trở quá trình tiến triển và uy tín quốc tế mà đất nước tạo được”.
Cũng không muốn giá tăng vọt
GDP Ấn tăng trưởng đều đặn hơn 7% trong các năm tài chính trước và dự đoán sẽ đạt 8,5% trong năm nay.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế như ông Kaushik Basu, trưởng ban cố vấn kinh tế của bộ Tài chính Ấn Độ cảnh báo chính sách nâng giá xăng dầu tuy giúp chính phủ tiết kiệm khoảng 5,2 tỉ USD, nhưng làm tăng chỉ số lạm phát vốn đã trên 10% nay lại thêm 1%.
Không cần cảnh báo của các nhà kinh tế, cũng thấy lạm phát ở Ấn Độ ảnh hưởng đến người dân như thế nào, khi các bà nội trợ cũng thấy giá thực phẩm Ấn Độ tăng hơn 20% chỉ trong năm ngoái. Bà nội trợ Usri Das Mahapatra, có chồng là chuyên viên của một công ty vận tải, cho biết chỉ trong một năm qua, riêng tiền đi chợ của bà phải tăng gấp đôi. Con trai của bà là sinh viên cũng phải chi gấp đôi cho chi phí đi lại mỗi ngày từ nhà đến trường.
Chính phủ nhiều lần cam đoan giá sẽ còn hạ nữa để trấn an dân tình trong mấy cơn mưa lũ vừa qua. Nhưng đùng một cái chính phủ lại kích giá xăng, dầu, khí đốt làm giá cả vận chuyển và giá thực phẩm tăng vọt.
Giá cả tăng là vấn đề nhạy cảm ở Ấn Độ. Nhiều đảng phái chính trị từng thành công chỉ vì kiểm soát được giá xăng dầu, không gây biến động giá, nên được 828 triệu dân nghèo, sống dưới mức 2 USD/ngày, ủng hộ. Trong quá khứ, nhiều đảng cầm quyền ở địa phương bị mất ghế chỉ vì để giá đường và hành tăng vọt.
Lần này, phe đối lập tận dụng tốt cơ hội để hạ bệ đảng cầm quyền, nhất là ở những bang như Bihar và Tây Bengal, nơi các đảng đang so kè sát nút trong các cuộc bầu cử địa phương.
Chưa biết cuộc bãi công có thay đổi được ý chí của chính phủ, nhưng rất nhiều người vừa bị chính sách tăng giá dầu làm nghèo, vừa trở thành nạn nhân của cuộc bãi công. Sushil Kumar, một người làm công ăn lương công nhật than thở: “Giá thức ăn và mọi thứ đều tăng. Tôi có năm miệng ăn đang chờ ở nhà. Bữa nay tôi không kiếm được xu nào vì bãi công. Tôi không biết phải nói với vợ tôi thế nào đây?”
Theo nghiên cứu về nỗi khổ trong giao thông do IBM thực hiện tại gần 20 thành phố lớn trên thế giới, Bắc Kinh và Mexico City đứng đầu về tắc nghẽn giao thông, với số điểm gần như tối đa 99/100.
Cơ quan tư vấn ECA mới đây công bố bảng xếp hạng giá sinh hoạt của các thành phố trên thế giới, cho thấy thủ đô Tokyo của Nhật Bản là thành phố đắt đỏ nhất thế giới.
Gần đây, nhiều hãng chế tạo ô tô Nhật Bản đã tăng cường đầu tư phát triển các loại xe giá rẻ và tiết kiệm nhiên liệu nhằm hướng tới thị trường nội địa và các nước đang phát triển.
Giới chức Iran đang cáo buộc các nước Anh, Đức và Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) từ chối cung cấp nhiên liệu cho các máy bay chở khách của Iran, khi những phi cơ này bay tới các nước trên.
Bất chấp những bất ổn mới đây của nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là cuộc khủng hoảng nợ ở châu Âu, sự phục hồi của các nền kinh tế Đông Nam Á vẫn đang đi đúng hướng một cách vững chắc.
Bộ Chiến lược và Tài chính Hàn Quốc dự kiến kinh tế nước này sẽ đạt mức tăng trưởng 7,2% trong sáu tháng đầu năm nay, cao hơn nhiều so với mức dự báo 5,7% trước đó nhờ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu đều tăng.
Tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm nay có thể đạt 10%. Trong khi một số quốc gia vẫn đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng kinh tế hoặc các hệ quả của nó thì thách thức của Trung Quốc một lần nữa là làm cách nào để kiểm soát sự bùng bổ kinh tế.
Các con đường ở Thủ đô Jakarta, Indonesia chỉ có đủ không gian dành cho 1,5 triệu ô tô. Tuy vậy, mỗi ngày có khoảng 5 triệu phương tiện lưu thông trên đường phố.
Dù đội tuyển Trung Quốc không có mặt tại kỳ World Cup này, nhưng người Trung Quốc vẫn rất tự hào vì họ đang sản xuất đến 90% số kèn vuvuzela, vốn là nhạc cụ nổi đình nổi đám tại giải đấu này.
Kho dự trữ ngoại hối trị giá 2,45 nghìn tỷ USD của Trung Quốc không phải là “vũ khí hạt nhân” để kiểm soát các quốc gia khác, đồng thời, khoản nợ khổng lồ của Mỹ mà Trung Quốc đang sở hữu “không mang tính chất chính trị”, Cơ quan Hành chính quản lý ngoại hối (SAFE) của Trung Quốc cho biết hôm 7/7.
Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (ABC) đã huy động được ít nhất 19,2 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) diễn ra ngày 6/7 vừa qua tại hai thị trường Thượng Hải và Hồng Kông
Hải quân Trung Quốc đã kết thúc cuộc tập trận sáu ngày (30/6 - 5/7) ở Đông Hải. Động thái này được cho là sự phản ứng với kế hoạch tập trận Mỹ - Hàn tại Hoàng Hải.
Các nhà đầu tư nước ngoài đang đổ tiền vào thị trường chứng khoán và bất động sản của Trung Quốc. Cùng lúc đó, chứng khoán châu Á sáng nay dao động thất thường vì nỗi lo đến từ Mỹ và châu Âu.
Bộ Chiến lược và Tài chính Hàn Quốc dự kiến kinh tế nước này sẽ đạt mức tăng trưởng 7,2% trong 6 tháng đầu năm nay, cao hơn nhiều so với mức dự báo 5,7% trước đó nhờ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu đều tăng.
Năm 2009, euro kỷ niệm 10 năm lưu hành, khi ấy đã có ý kiến cho rằng một ngày nào đó, đồng tiền này sẽ thay thế đôla Mỹ làm kênh dự trữ trên toàn thế giới.
Nhật Bản từng là nước cấp “viện trợ phát triển chính thức” (ODA) lớn nhất thế giới, dù hiện nay chỉ còn đứng thứ 5. Riêng với Việt Nam, Nhật vẫn dành mức hỗ trợ cao, 1 tỉ 64 triệu USD cho năm 2010. Tuy nhiên, tấm huân chương nào cũng có mặt trái, và ODA của Nhật Bản lại càng không phải là ngoại lệ.
Do kinh tế tăng trưởng bùng nổ, nước đang ra đi khỏi Trung Quốc: các ao hồ đang bốc hơi, các sông băng tan chảy, các dòng sông khô cạn. Hơn 50 thành phố Trung Quốc đã ghi nhận sự sụt lún liên tục, 75% rừng bị phá hủy...
Báo chí quốc tế gần đây xôn xao chuyện người đồng sáng lập mạng xã hội Facebook, anh Eduardo Saverin, xin từ bỏ quốc tịch Mỹ và cư trú dài hạn ở Singapore nhằm tránh thuế suất thuế thu nhập cao ngất ngưởng ở Mỹ.
Hôm 20/5, lãnh đạo 8 nền kinh tế phát triển gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Nga và Mỹ (G8) đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh thường niên của nhóm tại Trại David (Maryland, Mỹ).
Các nhà lãnh đạo của Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng đến các công cụ kích thích kinh tế để chặn đà suy giảm tăng trưởng. Nhưng theo giới quan sát, Bắc Kinh giờ không còn nhiều lựa chọn như trước.
Ngày 29-4 vừa qua, Thủ tướng Đức Angela Merkel lên tiếng bà sẽ gửi đoàn bác sĩ đến Ukraina để thảo luận với Tổng thống Viktor Yanukovich về việc đưa cựu Thủ tướng Tymoshenko đến Đức để chữa bệnh theo yêu cầu của bà Tymoshenko.
Trong những ngày gần đây, tình hình tại biển Đông lại có xu hướng nóng lên với những tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines. Đây là điều dễ hiểu vì lợi ích tại biển Đông đối với Trung Quốc và các nước tuyên bố chủ quyền ở khu vực này là rất lớn.
Một kế hoạch của chính phủ trung ương Trung Quốc nhằm tạo ra sự đột phá lớn trong công nghiệp du lịch trên hòn đảo nhiệt đới Hải Nam dự báo sự tăng trưởng vượt bậc trong kinh tế. Tuy nhiên, nó cũng làm rộng thêm khoảng cách giữa người giàu và người nghèo mà Bắc Kinh đang cố gắng thu hẹp.
So với phương Tây, các tổ chức xã hội của Trung Quốc còn rất không chín muồi, chưa thể hiện rõ tính chất tự chủ, tự nguyện, phi chính phủ; còn nặng tính quá độ, tương ứng với thực tế xã hội Trung Quốc đang ở thời kỳ chuyển đổi.
Chuyện Tổng thống Nga Vladimir Putin không tới tham dự hội nghị thượng đỉnh 8 nền kinh tế lớn nhất thế giới (G8), thay vào đó là Thủ tướng Dmitry Medvedev, đang tạo ra nhiều câu hỏi về lý do thực sự của nó.
