Các chuyên gia tài chính phương Tây cảnh báo viễn cảnh khu vực đồng euro sụp đổ sẽ là “mẹ của mọi thảm họa tài chính” và dẫn tới những hậu quả khủng khiếp.
Đồng euro sụp đổ sẽ là thảm họa đối với cả thế giới - Ảnh: Reuters
Những ngày qua, không ít chuyên gia kinh tế ở Đức hay Hi Lạp cho rằng rút khỏi khối đồng euro là phương thức gây đau đớn, nhưng cần thiết, để thoát khỏi khủng hoảng nợ. Nhưng các nghiên cứu lại đưa ra câu trả lời ngược lại. Theo báo cáo “Sự tan vỡ của đồng euro - các hậu quả” của Ngân hàng Thụy Sĩ UBS, nguy cơ khối đồng euro sụp đổ sẽ dẫn tới các hậu quả kinh tế, chính trị và xã hội “mang tính thảm họa” đối với châu Âu và kinh tế toàn cầu.
Theo UBS, đối với các nền kinh tế yếu trong khối đồng euro như Hi Lạp hay Bồ Đào Nha, hậu quả tài chính sẽ cực lớn. Ví dụ, Hi Lạp quyết định quay trở lại với đồng drachma, nhưng giá đồng tiền này sẽ sụt giảm thảm hại. Trong khi đó Athens vẫn phải trả nợ tính bằng đồng euro. Việc đồng drachma sụt giá sẽ khiến khối nợ của Hi Lạp càng phình to hơn, hậu quả là vỡ nợ. Các ngân hàng Pháp và Đức sẽ khủng hoảng và có nguy cơ sụp đổ do ôm quá nhiều nợ Hi Lạp.
Chuyên gia Karsten Junius của Ngân hàng DekaBank dự báo hàng triệu người dân Hi Lạp sẽ ồ ạt rút tiền gửi euro khỏi các ngân hàng trong nước và đem gửi ở các ngân hàng nước ngoài. Hệ thống ngân hàng sẽ sụp đổ. Các doanh nghiệp cũng sẽ vỡ nợ. UBS ước tính tổn thất của một nền kinh tế yếu khi rời khỏi khối đồng euro khoảng 9.500 - 11.500 euro (12.600 - 15.300 USD)/người trong năm đầu tiên và tăng thêm 3.000 - 4.000 euro (4.000 - 5.300 USD)/người trong mỗi năm tiếp theo. Tổng thiệt hại của năm đầu tiên tương đương 40-50% GDP.
Châu Âu trông chờ vào IMF
Theo Reuters, ngày 30-11, bộ trưởng tài chính các nước khối đồng euro đã đạt thỏa thuận cho Hi Lạp vay thêm 8 tỉ euro (10,7 tỉ USD). Các quan chức cũng công bố kế hoạch bảo hiểm 20-30% trái phiếu mới của các nước đang gặp khó khăn. Tuy nhiên, các nước sẽ không thể tăng nguồn vốn của Quỹ ổn định tài chính châu Âu (EFSF) lên 1.000 tỉ euro (1.300 tỉ USD) như dự tính trước đó. Châu Âu kỳ vọng Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) sẽ hỗ trợ EFSF.
Theo báo Le Monde, hãng xếp hạng tín dụng Standard & Poor’s đã hạ định mức tín nhiệm của 37 ngân hàng lớn thế giới, trong đó có những ngân hàng lớn nhất của Mỹ như BOA, Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Morgan Stanley, Citigroup và Wells Fargo...
Một nền kinh tế mạnh như Đức khi rời khối đồng euro sẽ lâm vào khủng hoảng. UBS dự báo giá đồng mark Đức sẽ tăng vọt khoảng 40%, hậu quả là giá hàng xuất khẩu Đức tăng theo. Theo tạp chí Der Spiegel, năm 2011 xuất khẩu Đức lần đầu tiên sẽ đạt ngưỡng 1.000 tỉ euro (1.330 tỉ USD). Nhưng một khi quay lại với đồng mark Đức, “toàn bộ ngành xuất khẩu của Đức sẽ bị xóa sổ” như nhận định của nhà kinh tế UBS Stephane Deo. Các công ty Đức cũng sẽ phá sản, hệ thống ngân hàng trong nước lao đao, dòng thương mại quốc tế sụp đổ.
UBS ước tính nếu Đức rời khối đồng euro, tổn thất sẽ vào khoảng 6.000 - 8.000 euro (8.000 - 10.600 USD)/người trong năm đầu tiên và tăng thêm 3.500 - 4.500 euro (4.600 - 6.000 USD)/người. Tổn thất này tương đương 20-25% GDP trong năm đầu tiên. Trong khi đó, chi phí cứu trợ Hi Lạp, Ireland và Bồ Đào Nha chỉ tương đương 1.000 euro (1.300 USD) một lần đối với mỗi người Đức.
Hậu quả chính trị sẽ cực kỳ sâu rộng. Khi khối đồng euro sụp đổ cũng có nghĩa là Liên minh châu Âu (EU) tan vỡ. Chuyên gia UBS Deo nhận định một EU rạn nứt sẽ lập tức đánh mất ảnh hưởng chính trị - kinh tế - xã hội toàn cầu. Những nỗ lực xây dựng các chính sách ngoại giao, an ninh khu vực trở thành vô nghĩa.
Không có đồng euro, tiếng nói của các nước châu Âu, thậm chí là các nước lớn như Đức, sẽ trở nên vô cùng nhỏ bé trên trường quốc tế. Sự rạn nứt sẽ càng gia tăng khi các nước trong khu vực dựng lên các hàng rào thuế quan, bảo hộ... để chống lại các nước rời bỏ khỏi khối đồng euro.
Nếu khối đồng euro tan vỡ, lập tức bạo động sẽ bùng nổ và lan rộng khắp châu lục. UBS cảnh báo khi một đồng tiền chết yểu, hàng triệu người sẽ bất ngờ thấy rằng tài khoản của mình trở nên vô giá trị. Tình trạng thất nghiệp sẽ dẫn tới sự bất mãn và căng thẳng xã hội. Các cuộc biểu tình, bạo động sẽ nổ ra như những gì đã xảy ra ở Hi Lạp. Lịch sử cho thấy sự sụp đổ của các liên hiệp tiền tệ chung luôn dẫn tới bạo động, thậm chí nội chiến.
Theo báo Telegraph, chính quyền Anh đã lên kế hoạch sơ tán người dân đang sống và làm việc tại các quốc gia châu Âu trong trường hợp khối đồng euro tan vỡ.
Hãng nghiên cứu kinh tế Stratfor còn dự báo sự sụp đổ của khối đồng euro sẽ đẩy chính quyền một số quốc gia thành viên trở thành thể chế độc tài. Ví dụ, Hi Lạp sẽ phải sử dụng lại đồng drachma nhưng không một người dân nào muốn đổi đồng euro lấy đồng tiền vô giá trị này. Chính phủ sẽ phải dùng các biện pháp cưỡng ép, thậm chí dùng vũ lực. Chính quyền cũng sẽ phải viện đến vũ lực để trấn áp các cuộc biểu tình.
Tất nhiên, sẽ không chỉ có châu Âu rơi vào khủng hoảng. Mỹ và châu Á cũng sẽ lao đao như các phân tích trước đây. Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế cảnh báo khối đồng euro tan vỡ sẽ dẫn tới một cuộc suy thoái toàn cầu nghiêm trọng, tương tự như đại suy thoái thập niên 1930.
HIẾU TRUNG // Tuổi Trẻ -------------------------------------
Châu Âu có thể ngăn “ngày tận thế”?
Bộ trưởng tài chính 17 nước khối đồng euro đã họp khẩn tại Brussels (Bỉ) để tìm cách ngăn chặn nguy cơ khủng hoảng nợ bùng nổ và làm sụp đổ đồng tiền chung châu Âu. Một thảm họa được mô tả như “ngày tận thế”!
Sự sụp đổ của đồng euro. Minh họa của Tom Janssen, đăng trên Presseurop
Theo Reuters ngày 29-11, các quan chức châu Âu đã thảo luận và dự kiến sẽ thông qua các quy định hướng dẫn việc mở rộng Quỹ ổn định tài chính châu Âu (EFSF), mở đường cho EFSF thu hút vốn từ các nhà đầu tư nhà nước và tư nhân để có đủ nguồn tài chính mua trái phiếu chính phủ của các nước châu Âu đang khủng hoảng. Vào tháng 10, Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định tăng nguồn lực cho EFSF từ 440 tỉ euro (587 tỉ USD) lên 1.000 tỉ euro (1.300 tỉ USD).
Các bộ trưởng tài chính cũng thảo luận việc cho phép Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) in tiền để mua ồ ạt trái phiếu chính phủ của các nước nhằm giảm lãi suất trái phiếu cũng như việc phát hành trái phiếu chung châu Âu (eurobond). Nhưng Đức vẫn quyết liệt phản đối hai biện pháp này. Trong khi đó theo báo Die Welt, Đức lại muốn phát hành một loại trái phiếu được gọi là “trái phiếu của các nước ưu tú” (tức có mức tín nhiệm AAA) bao gồm Đức, Pháp, Phần Lan, Hà Lan, Luxembourg và Áo với lãi suất 2-2,25%.
Giới quan sát nhận định châu Âu còn rất ít thời gian và nếu các biện pháp giải cứu không có hiệu quả, khối đồng euro sẽ tan vỡ. Báo chí châu Âu ngày 29-11 đều bày tỏ một mối lo ngại chung là “không có thời gian dừng cho đồng euro nữa”! Báo Le Journal du Dimanche của Pháp chạy tít: “Liệu đồng euro có qua khỏi Giáng sinh?”. Báo Corriere della Sera của Tây Ban Nha viết: “Cuộc khủng hoảng của đồng euro và khủng hoảng nợ đã đi đến một khúc quanh tác động đến nền kinh tế châu Âu, thậm chí cả những thiết chế chính trị”. Còn báo La Tribune chạy tít “Tích tắc, Tích tắc” với hình ảnh đồng hồ đang đếm ngược cơ may sống sót của đồng euro.
Trong khi đó, hãng xếp hạng tín dụng Moody’s lại vừa đe dọa sẽ hạ định mức tín nhiệm 87 ngân hàng thuộc 15 nước châu Âu. Hãng xếp hạng tín dụng Standard & Poor’s, như báo La Tribune cho biết, có thể sẽ hạ định mức tín nhiệm Pháp xuống dưới mức AAA trong vòng 10 ngày tới. S&P cũng sẽ tiếp tục xem xét định mức tín nhiệm của các nước như Tây Ban Nha, Ý và Áo.
Cuộc sụp đổ “thảm họa”
Báo Financial Times dự báo châu Âu chỉ có 10 ngày để cứu đồng euro. AP dẫn lời các chuyên gia tài chính nhận định đó sẽ là một thảm họa tài chính toàn cầu, một “ngày tận thế”. Và cái giá phải trả sẽ rất đắt. Ví dụ, nếu Đức từ bỏ đồng euro, đồng mác Đức sẽ lập tức tăng giá bởi nền kinh tế Đức mạnh hơn các nước khu vực. Nhưng đồng mác Đức mạnh sẽ đe dọa nghiêm trọng nền kinh tế Đức do giá cả hàng hóa sẽ tăng vọt trong khi Đức dựa chủ yếu vào xuất khẩu. Với các nền kinh tế yếu hơn, đồng tiền của họ sẽ sụt giá thảm hại.
Người dân Hi Lạp chắc chắn không muốn những đồng euro trong tài khoản của họ được thay bằng đồng drachma yếu ớt. Khi trả nợ tính trên đồng euro bằng đồng tiền quốc gia, các nước khủng hoảng nhiều khả năng sẽ vỡ nợ và không thể bán trái phiếu chính phủ trên thị trường quốc tế. Ngân hàng UBS ước tính một nền kinh tế yếu khi rời khu vực đồng euro lập tức sẽ sụt giảm 50%. Đồng thời các ngân hàng châu Âu sẽ suy yếu và ngừng cho vay liên ngân hàng.
Do các ngân hàng thế giới liên kết chặt chẽ với nhau, tình trạng đóng băng tín dụng sẽ lan sang Mỹ và châu Á. Xuất khẩu của Mỹ và châu Á sang châu Âu sẽ tê liệt. Viễn cảnh đó còn tồi tệ hơn nhiều so với cú sốc thị trường địa ốc Mỹ hồi năm 2008 mà hậu quả là dẫn tới khủng hoảng tài chính toàn cầu. “Sẽ không có ai chiến thắng mà chỉ có những kẻ thất bại” - Bộ trưởng tài chính Phần Lan Jutta Urpilainen cảnh báo.
Giải pháp cuối cùng
Trên báo Financial Times, chuyên gia tài chính Wolfgang Munchau cho rằng giải pháp tối hậu đối với khu vực đồng euro là thành lập “Hiệp chủng quốc châu Âu”. Có nghĩa là các nước khu vực thiết lập một cơ quan trung ương có quyền kiểm soát chính sách tài khóa và ngân sách các nước thành viên. Khi đó, một số nước châu Âu sẽ phải từ bỏ thể diện quốc gia và đánh mất một phần chủ quyền.
EU gồm 17 nước dùng đồng euro (và 10 nước dùng đồng tiền riêng) chưa bao giờ có chính sách chung về thuế và chi tiêu.
Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu chính quyền một số nước châu Âu có chấp nhận từ bỏ một phần chủ quyền hay không, và liệu EU có kịp thời áp dụng các biện pháp khẩn cấp để ngăn châu Âu rơi vào thảm họa hay không. Theo Reuters, EFSF mở rộng sẽ bắt đầu hoạt động trong tháng 1-2012, mà như vậy theo giới chuyên gia, khi đó mọi chuyện đã quá muộn! ---------------------
Nhiều ngân hàng gần đây công bố những khoản lợi nhuận khổng lồ trong năm 2011, nhưng chỉ một phần của khoản lợi nhuận khổng lồ đó thực sự là dòng tiền mặt, phần còn lại chỉ nằm trên sổ sách. Tín dụng bất động sản đóng băng chiếm một tỷ lệ không nhỏ trên dư nợ tín dụng không những là một nỗi lo thường nhật của các nhà điều hành ngân hàng thương mại mà còn làm đau đầu những nhà lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước.
Thử nhìn lại tình trạng loạn giá vàng trong những tuần vừa qua để xem ai sẽ là người hưởng lợi từ việc này và mục tiêu bình ổn giá vàng của Ngân hàng Nhà nước có thực hiện được không?
Trung Quốc vừa có một bước đi quyết đoán nhằm hỗ trợ tăng trưởng bằng cách cắt giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc trong các ngân hàng thương mại, lần đầu tiên sau 3 năm.
Vấn đề được các doanh nghiệp rất quan tâm đó là chính sách tiền tệ năm 2012 và rộng hơn đó là tình hình kinh tế vĩ mô năm 2012 sẽ diễn biến như thế nào? Tuy nhiên, câu trả lời vẫn đang được các chuyên gia kinh tế bỏ ngỏ.
Các vấn đề của châu Âu và Mỹ chắc chắn ảnh hưởng tới Việt Nam dưới một số hình thức. Nhưng nếu các quốc gia Đông Á tiếp tục tìm cách để gia tăng sự thịnh vượng quốc gia trong khi tối thiểu hóa bất bình đẳng xã hội, nợ và xung đột khu vực thì Đông Á sẽ trở thành khu vực chiếm ưu thế trong nền kinh tế thế giới, GS. David Pickus bình luận.
Theo các cuộc phỏng vấn được thực hiện với nhiều giám đốc đa quốc gia, các công ty quốc tế đang gấp rút lên kế hoạch để đối ứng với những hậu quả bất ngờ xảy ra nếu khu vực đồng tiền chung Euro (eurozone) tan rã.
Ngày 1/12/2011, Phòng Thương mại Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) chính thức công bố Sách trắng lần thứ tư về “Các vấn đề thương mại/đầu tư và kiến nghị”. So với các năm trước, Sách trắng 2012 đưa ra các kiến nghị mạnh mẽ hơn về thị trường điện và cải cách hệ thống ngân hàng.
Con số nợ xấu mà Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố chính thức là 75.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 3,75 tỷ USD), chiếm khoảng 3% trong tổng dư nợ của toàn bộ hệ thống các tổ chức tín dụng.Tuy nhiên, theo ông Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính quốc gia và cũng là một thành viên trong Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ của chính phủ, nếu hạch toán đầy đủ thì con số nợ xấu tại các ngân hàng phải lên đến khoảng 100.000 tỷ đồng (tương đương 5 tỷ USD).
Nếu như quí 2 năm nay, 53% các nhà đầu tư tư nhân được hỏi đều có cái nhìn tích cực về nền kinh tế Việt Nam, thì nay niềm tin đó đã sụt giảm. Số người có quan điểm tiêu cực theo đó cũng tăng mạnh.
Hạn chế tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2011 được phần lớn các doanh nghiệp đánh giá là không ảnh hưởng nghiêm trọng, song, phải vay vốn với lãi suất cao khiến nhiều DN khốn khó, phải hoạt động cầm chừng.
Tín dụng đen được coi là mặt trái của hoạt động tín dụng và rất... “vô chính phủ”. Người ta thường nói nhiều đến mặt trái của loại hình tín dụng này, tuy nhiên trong thời điểm khủng hoảng tín dụng đen như hiện nay, đây còn là cơ hội tốt cho ngành ngân hàng.
Nhiều chính sách mới về tài chính tiền tệ - do Ngân hàng Nhà nước soạn thảo - đang gây hoang mang cho người dân. Vì thế, tuy chính sách chưa ra đời nhưng đã xuất hiện nhiều tác dụng ngược.
"Chính sự lo lắng về cái không biết đã ám ảnh thị trường", Madelynn Matlock, chuyên gia quản lý tiền tệ của Công ty Tư vấn tài sản Huntington ở Cincinnati, nói với hãng tin Bloomberg. "Có thể có những nguy hiểm đối với châu Âu lớn hơn những gì mọi người nghĩ, ngay khi các ngân hàng nghĩ rằng họ đã bao quát được vấn đề".
Trước những thông tin thị trường u ám kéo dài, nhiều doanh nghiệp địa ốc đang phải thay đổi cách bán hàng của mình, trong đó tiếp thị trực tiếp đến nhóm khách hàng có nhu cầu là một trong những cách giúp họ bán hàng trong tình hình hiện nay.
Các chuyên gia cho rằng, hiện nay không cần thiết phải mở rộng diện áp trần lãi vay bởi biện pháp này không thực sự hiệu quả, thậm chí có thể tự do hóa lãi suất từ đầu tháng 6.
"Đêm trước khủng hoảng", hình ảnh mà Joseph Stiglitz hay ví von, vẫn còn nguyên giá trị. Còn "cơn bão toàn diện" của Roubini cũng có thể bắt đầu từ cuối năm 2013.
Dù những tín hiệu hồi phục của thị trường vẫn chưa rõ ràng, song sự quan tâm của giới đầu tư bất động sản đối với khu vực phía Tây Hà Nội trong thời gian qua đang mang lại nhiều kỳ vọng tích cực cho các dự án nơi đây.
Công ty Phú Mỹ Hưng cho biết ngày 19/5 sẽ đưa ra thị trường 20 căn biệt thự lâu đài Chateau và 24 căn nhà liên kế với giá từ 22 tỷ đồng đến hơn 72 tỷ đồng/căn (khoảng 80-100 triệu đồng/m2).
Chính sách neo tỷ giá có mục tiêu là giúp ổn định kinh tế vĩ mô nhưng cũng làm tăng sức ép cho nhà quản lý, dẫn đến có giai đoạn điều hành bị giật cục, làm tăng lạm phát như xảy ra gần đây.
Bài viết này nhằm mục đích xác định các nhân tố quyết định lạm phát ở Việt Nam thông qua một phương pháp tiếp cận đơn giản. Mô hình ước lượng của chúng tôi sử dụng cơ sở lý thuyết về lạm phát cho một nền kinh tế nhỏ và mở. Bài viết cố gắng đưa một một vài gợi ý thận trọng cho chính sách kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn thực hiện chính sách kích cầu.
Dù lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn so với năm 2008, nhưng tỷ lệ này tăng mạnh từ giữa năm 2009 và đang trở thành nguy cơ lớn nhất đối với Ấn Độ và Việt Nam. Trung Quốc; Singapore đã tuyên bố nâng giá đồng tiền; Ngân hàng Trung ương Ôxtrâylia, Ấn Độ, Malaixia, Philíppin và Việt Nam cũng đã lần lượt tăng lãi suất trong mấy tháng qua. Nỗi lo lạm phát gia tăng đang đè nặng lên các nền kinh tế Châu Á.
Với số nợ và mức thâm hụt thương mại quá lớn với Trung Quốc như hiện nay, Mỹ đã gia tăng áp lực bằng mọi cách buộc Trung quốc phải "thả lỏng" đồng nhân dân tệ. Ngày 15-4 sắp tới, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phải đưa ra tuyên bố xem Trung Quốc có phải là “nước thao túng tiền tệ” hay không. Khả năng xảy ra cuộc chiến tranh tiền tệ mới là rất lớn, theo giới phân tích đây có thể là một phần của âm mưu toàn cầu nhằm thiết lập trật tự thế giới mới.
72% doanh nghiệp tư nhân VN căng thẳng vì vốn. Theo Standard Chartered đồng Việt Nam sẽ giảm giá hơn nữa trong thời gian tới và lạm phát của VN năm nay sẽ ở mức 8,9%. Cơ chế lãi suất trần không còn phù hợp với thực tế. Ngân hàng Nhà nước cần phải thay đổi cơ chế cũ bằng một cơ chế mới, nếu không sẽ gây ra sự đè nén, kiềm chế sự phát triển kinh tế cũng như làm cho sự lưu thông tiền tệ có những tắc nghẽn và biến tướng khó kiểm soát.
Trong một thời gian ngắn, nhằm khơi thông nguồn cung cầu trên thị trường ngọai tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã liên tục có 2 lần thay đổi tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ. Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có thêm một đợt thứ ba trong năm nay, nhưng chưa biết khi nào - có thể vào quý III năm 2010? Liệu có xuất hiện tâm lý bất an khi sở hữu đồng nội tệ ?
Năm 2009 là năm không yên ả đối với thị trường tài chính Việt Nam khi các lĩnh vực tiền tệ, ngoại hối, thị trường vốn đều biến động phức tạp và liệu thực tế này có tái hiện trong năm nay không lại là câu hỏi không dễ trả lời.
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại được cho vay lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay trung dài hạn và thu thêm phí đối với các khoản vay ngắn hạn đang gây phản ứng trái nhiều từ các góc nhìn quan sát. Lãi suất thoả thuận đối với các khoản cho vay trung dài hạn của doanh nghiệp có nơi lên đến 18%/năm. Nhiều ý kiến cho rằng, mức này đã đến giới hạn chịu đựng của doanh nghiệp.
Việt Nam đã vượt qua đáy suy thoái kinh tế nhưng thị trường tiền tệ vẫn chưa bền vững, rủi ro cao. Chính phủ nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, không nên chạy theo giải pháp phá giá tiền đồng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, thị trường nhà đất năm 2010 sẽ có nhiều áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và thách thức trước sự đổ bộ nhiều hơn của nhà đầu tư nước ngoài. Giới đầu tư cần có góc nhìn thực tế hơn và họ sẽ phải đau đầu đối diện với thách thức chọn sản phẩm nào và bán cho ai.
Do nhu cầu nhà đất còn rất lớn nên việc đầu tư vào thị trường bất động sản hằng năm lợi nhuận có thể đạt từ 25%-30%, nếu gặp đột biến có thể lên đến 150%.
