Không ít người thích thú khi được lì xì tờ 2 USD. Nhưng theo tục truyền, một bao lì xì phải gồm 8 đồng xu – Bát tiên mới gọi là may mắn. Ngày Tết, nói lại chuyện xưa mà không cũ: đô - đồng.
Từ năm Tân Mão, đã có ngân hàng sáng kiến khách hàng gửi nhiều tiền tiết kiệm vào ngân hàng sẽ được đổi đồng 2 USD - đồng tiền được cho là mang lại may mắn cho người nắm giữ nó. NHNN đã phải ra văn bản yêu cầu NHTM ngừng chương trình này. Năm nay cũng có ngân hàng "bổn cũ soạn lại", nhưng không mấy hấp dẫn nữa. Dù gì, nhận tiền lì xì bằng đồng Việt Nam vẫn truyền thống hơn.
Tất nhiên, không thể phủ nhận là đồng USD có giá trị và hấp dẫn hơn so với VND, nhưng đó là trong giao dịch thương mại. Thực tế, cho dù bản đồ chính trị, kinh tế thế giới đã, đang có nhiều biến động, nhưng đồng USD vẫn được lựa chọn là đồng tiền dự trữ chính của nhiều quốc gia. Đồng USD vô hình trung được lấy làm thước đo giá trị đối với đồng bản tệ của các nước. Việt Nam không ngoại lệ, lâu nay NHNN vẫn điều hành chính sách ngoại hối và tỷ giá xoay quanh cái neo là đồng USD. Quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia luôn có mối quan hệ với nguồn vốn FDI, ODA, kiều hối... nhưng "thân thiết" nhất vẫn là kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng năm.
Dù Việt Nam đã mở rộng quan hệ thương mại với nhiều nước trên thế giới, nhưng giao dịch chủ yếu vẫn bằng đồng USD. Kết quả của công trình nghiên cứu "Tỷ giá hối đoái giai đoạn 2000 - 2010: Các nhân tố quyết định, mức độ sai lệch và tác động đối với xuất khẩu" của một nhóm tác giả mới được công bố mới đây cho biết: Nếu lấy năm 2000 làm gốc, thì VND đã lên giá thực tế gần 25,9 % so với USD. Và với 80% nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu phải nhập khẩu thì chính sách tỷ giá hỗ trợ xuất khẩu mà chúng ta theo đuổi nhiều năm qua thực chất không mang lại lợi ích đáng kể.
Sự mất giá của đồng VND còn dễ dàng thấy được qua giá vàng. Dẫu cho sự tăng giá chóng mặt của vàng thế giới trong năm 2011 nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, nhưng với việc lạm phát ở mức 2 con số trong năm nay, vị thế của VND đang tiếp tục sụt giảm cho dù GDP vẫn có mức tăng trưởng cao so với nhiều nước trên thế giới trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay.
Và trong bối cảnh sinh mệnh của đồng tiền chung Châu Âu đang bị đe dọa, đồng Nhân dân tệ "đòi" lên ngôi; đồng Yên yếu thế, thì USD tỏ ra khá "kiên cường" trong việc khẳng định vị thế của mình trên bản đồ tiền tệ thế giới. Đã có nhiều lo ngại rằng, cho dù chống được đôla hóa, thì rất có thể Việt Nam sẽ bị vàng hóa hay Nhân dân tệ hóa... Nguy cơ là có thật, vậy nên vấn đề mấu chốt hiện nay không phải là chống cái gì hóa, mà là nâng cao vị thế của VND. Nhưng, cách nào?
"Xuất khẩu" VND: Tại sao không?
Cuộc tái cấu trúc hệ thống tài chính, ngân hàng giúp tạo nên cơ hội để thực hiện một cách mạnh mẽ hơn chủ trương nâng cao vị thế cho VND.
Có một thực tế rất khó để thay đổi là người dân Việt Nam khá "nhạy bén" với lạm phát kỳ vọng. Hay cụ thể hơn, cứ mỗi khi có chính sách tăng lương cơ bản, điều chỉnh tỷ giá, giá vàng tăng... y rằng, niềm tin VND mất giá gia tăng. Những chính sách tiền tệ của NHNN, cho dù mang lại những hiệu quả tích cực cũng khó gia tăng niềm tin vào đồng nội tệ của người dân. Chính điều đó tạo thành lực "đẩy" vị thế VND tụt dốc nhanh hơn.
Câu hỏi làm cách nào nâng cao vị thế VND vẫn treo đó! Nhiều chuyên gia cho rằng, trước hết giảm vai trò của đồng USD trong nền kinh tế, đặc biệt trong giao dịch hàng ngày của người dân. Cụ thể, ngoài cấm các niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ thì ngân hàng cần thu hẹp và tiến tới không nhận và cho vay bằng ngoại tệ.
Năm 2011, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 96,3 tỷ USD - là mức tăng trưởng khá trong bối cảnh khó khăn chung của thế giới. Tổng kim ngạch nhập khẩu cùng năm ở mức 105,77 tỷ USD, xét về tỷ lệ thì nhập siêu đã giảm rất nhiều.
Thống kê từ NHNN cho thấy, khối lượng tiền gửi bằng USD quy ra VND đã tăng khoảng 1,7 lần trong thời kỳ 2006 - 2010, trong khi tỷ trọng tiền gửi bằng USD trên tổng tiền gửi dao động trong khoảng 22 - 25%. Gần đây những con số này tăng mạnh do người dân và doanh nghiệp có xu hướng chuyển sang giữ USD nhiều hơn. Khối lượng cho vay bằng USD quy ra tiền VND cũng tăng gần gấp đôi trong thời kỳ 2006 – 2010. Riêng năm 2010, tăng trưởng tín dụng toàn ngành là 29,81%; trong đó, tín dụng bằng VND tăng 25,3%, bằng ngoại tệ tăng 49,3%. Năm 2011, tăng trưởng tín dụng là 12% (so với cuối năm 2010); tín dụng bằng VND chỉ tăng 10,2%, trong khi bằng ngoại tệ tăng tới 18,7%. Như vậy, nếu như đồng USD còn được quay vòng trong nền kinh tế nhiều hơn VND thì hiển nhiên sẽ chiếm vị thế cao hơn. Việc "lật lại thế cờ" giữa VND và USD không đơn giản. Nhưng với cuộc tái cấu trúc hệ thống tài chính, ngân hàng như hiện nay, đây là thời điểm khá thích hợp để thực hiện một cách mạnh mẽ hơn chủ trương nâng cao vị thế cho VND.
Ở một góc nhìn khác, ông Trương Văn Phước – Tổng giám đốc Eximbank (người từng có nhiều năm làm chính sách về ngoại hối, tỷ giá ở NHNN) đưa ra giải pháp, dựa trên mối bận tâm đáng ngại nhất của Việt Nam hiện nay - nhập siêu. Khi nhập siêu đã có được giảm xuống trong thực tế, theo ông Phước, tại sao không đặt vấn đề "xuất khẩu" VND? Cụ thể, khi nhập khẩu hàng hóa, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ đàm phán với đối tác để thanh toán bằng VND, thay vì USD. Số VND đó có thể để trong tài khoản của đối tác mở tại ngân hàng. Số tiền đó sẽ được hưởng lãi suất và khi họ cần có thể chuyển đổi thành USD. Với mức lãi suất tiền gửi hấp dẫn, cụ thể là 14%/năm hiện nay, nếu so với lãi suất tiền gửi USD ở nước ngoài (chưa đến 1%/năm) thì rõ ràng bên bán hàng được lợi nhiều hơn, kể cả khi độ mất giá mỗi năm của VND vào khoảng 10%/năm.
Kết quả của công trình nghiên cứu
"Tỷ giá hối đoái giai đoạn 2000 - 2010: Các nhân tố quyết định, mức độ sai lệch và tác động đối với xuất khẩu" của một nhóm tác giả mới được công bố cho biết: Tỷ giá danh nghĩa có xu hướng tăng trong thập kỷ qua và tăng mạnh từ năm 2008 đến nay. Trong giai đoạn này, CPI của Việt Nam tăng gần 123%, trong khi của Mỹ tăng 26,7%.
Khi đối tác – cũng là một DN có những giao dịch khác tại Việt Nam sẽ dùng chính số VND đó để thanh toán hàng hóa, dịch vụ... mà không cần phải dùng USD rồi chuyển đổi thành VND như hiên nay. Nhưng Ông Phước cũng lưu ý, vấn đề mấu chốt ở đây là khoản tiền VND đó phải được bảo hiểm rủi ro tỷ giá và đảm bảo giá trị thanh toán nhất định. Nếu chỉ một phần trong hàng hàng ngàn hợp đồng nhập khẩu hàng hóa được chấp nhận thanh toán bằng VND, sẽ giảm áp lực cầu ngoại tệ, đồng thời nâng cao vị thế của VND...
Tiền, cho dù là của quốc gia nào sẽ chỉ là giấy (hoặc polymer) nếu nó không được cơ quan phát hành đảm bảo về giá trị thanh toán, khả năng chuyển đổi. Sức mạnh của một đồng tiền – hay vị trí của nó trên bản đồ tiền tệ thế giới cũng chính là vị thế của quốc gia đó. VND đang ở đâu trên bản đồ thế giới? Câu trả lời không chỉ bằng những hành động, mà cả niềm tin của người dân trước thềm năm mới - năm của cải cách, tái cấu trúc hệ thống tài chính, ngân hàng.
"Trượt" qua nhiều cơ hội do không sẵn vốn nên "giữ tiền mặt chờ thời" là câu trả lời của hầu hết những nhà đầu tư (NĐT) trước câu hỏi "chọn kênh đầu tư gì cho năm nay". Do phụ thuộc khá nhiều vào các chính sách vĩ mô khiến cơ hội từ các kênh đầu tư năm nay chưa thực sự rõ ràng, nên giải pháp khả thi nhất đối với nhiều người vẫn là "giữ tiền mặt chờ thời".
Thị trường vàng quốc tế những ngày cuối năm 2011 đang chịu sức ép giảm giá lớn do đồng USD mạnh lên. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia khẳng định, xu hướng tăng giá trong dài hạn của vàng vẫn được duy trì và sẽ có những kỷ lục giá mới trong năm 2012.
Nếu có ai đó đặt câu hỏi tâm điểm của chính sách tiền tệ năm 2012 nằm ở đâu, câu trả lời sẽ là thanh khoản. Gánh nặng thanh khoản tiền tệ mười năm qua đã dồn tụ lại, và chúng ta mới chỉ đi được đoạn đường một năm (năm 2011) trên suốt lộ trình giải quyết tận gốc rễ vấn đề.
Phát biểu với báo chí nhân tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại thành phố Davos (Thụy Sĩ), Thứ trưởng Đường sắt Lwin Thaung cho biết Chính phủ Myanmar chuẩn bị thông qua Luật đầu tư sửa đổi vào cuối tháng 2 này, thay thế cho bộ luật đã có từ năm 1991. Rõ ràng đây là một thông điệp “trải thảm đỏ” Myanmar muốn gửi đến cộng đồng quốc tế sau khi đã thực hiện cải cách dân chủ bước đầu.
Thị trường trái phiếu Việt Nam có thể chứng kiến một cuộc tái cơ cấu trong năm nay nhờ lượng lớn trái phiếu đáo hạn và đề án của các nhà quản lý trong việc tái cấu trúc thị trường. Dù vậy, vẫn còn ý kiến khác nhau của các chuyên gia trong ngành về triển vọng thị trường năm 2012.
Các nhà đầu tư vàng ở Việt Nam chắn chắn sẽ không hài lòng nếu nghe đến giả thuyết về vàng sẽ không còn là kênh đầu tư hấp dẫn trong tương lai, mà trước mắt là trong năm 2012 này. Nếu không có gì thay đổi về lộ trình chính sách của Ngân hàng Nhà nước, vàng sẽ trở nên một kênh đầu tư "rủi ro rất cao" trong ít nhất hai năm tới.
Bao trùm toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trong năm 2011 là câu chuyện về lạm phát. Trước bối cảnh lạm phát tăng tốc mạnh trong những tháng đầu năm 2011, Chính phủ đã ban hành nghị quyết 11 với mục tiêu kiềm chế lạm phát và ổn định nền kinh tế. Một loạt các chính sách thắt chặt tiền tệ và cắt giảm đầu tư công đã được đưa ra.
Bao trùm toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trong năm 2011 là câu chuyện về lạm phát. Trước bối cảnh lạm phát tăng tốc mạnh trong những tháng đầu năm 2011, Chính phủ đã ban hành nghị quyết 11 với mục tiêu kiềm chế lạm phát và ổn định nền kinh tế. Một loạt các chính sách thắt chặt tiền tệ và cắt giảm đầu tư công đã được đưa ra.
Thị trường vàng quốc tế những ngày cuối năm 2011 đang chịu sức ép giảm giá lớn do đồng USD mạnh lên. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia khẳng định, xu hướng tăng giá trong dài hạn của vàng vẫn được duy trì và sẽ có những kỷ lục giá mới trong năm 2012.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 12 năm nay tăng 0,53%, dự báo cả năm CPI tăng khoảng 18,12%. Phấn đấu kiểm soát CPI năm 2012 ở mức 9%. Nhập khẩu vàng tăng 9,6% trong năm 2012. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết trong năm 2012 sẽ điều hành tỷ giá linh hoạt hơn.
Không thể phủ nhận 2011 là một năm đầy biến động của nền kinh tế thế giới. Phố Wall cũng như thị trường tài chính nói chung trải qua một năm chao đảo nếu không nói là thất bại.
“Các tổ chức tín dụng về dự hội nghị tổng kết năm nay hẳn không vui lắm vì lợi nhuận không bằng mọi năm”, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình mở đầu như vậy tại hội nghị ngành cuối tuần qua.
Trước những thông tin thị trường u ám kéo dài, nhiều doanh nghiệp địa ốc đang phải thay đổi cách bán hàng của mình, trong đó tiếp thị trực tiếp đến nhóm khách hàng có nhu cầu là một trong những cách giúp họ bán hàng trong tình hình hiện nay.
Các chuyên gia cho rằng, hiện nay không cần thiết phải mở rộng diện áp trần lãi vay bởi biện pháp này không thực sự hiệu quả, thậm chí có thể tự do hóa lãi suất từ đầu tháng 6.
"Đêm trước khủng hoảng", hình ảnh mà Joseph Stiglitz hay ví von, vẫn còn nguyên giá trị. Còn "cơn bão toàn diện" của Roubini cũng có thể bắt đầu từ cuối năm 2013.
Dù những tín hiệu hồi phục của thị trường vẫn chưa rõ ràng, song sự quan tâm của giới đầu tư bất động sản đối với khu vực phía Tây Hà Nội trong thời gian qua đang mang lại nhiều kỳ vọng tích cực cho các dự án nơi đây.
Công ty Phú Mỹ Hưng cho biết ngày 19/5 sẽ đưa ra thị trường 20 căn biệt thự lâu đài Chateau và 24 căn nhà liên kế với giá từ 22 tỷ đồng đến hơn 72 tỷ đồng/căn (khoảng 80-100 triệu đồng/m2).
Chính sách neo tỷ giá có mục tiêu là giúp ổn định kinh tế vĩ mô nhưng cũng làm tăng sức ép cho nhà quản lý, dẫn đến có giai đoạn điều hành bị giật cục, làm tăng lạm phát như xảy ra gần đây.
Bài viết này nhằm mục đích xác định các nhân tố quyết định lạm phát ở Việt Nam thông qua một phương pháp tiếp cận đơn giản. Mô hình ước lượng của chúng tôi sử dụng cơ sở lý thuyết về lạm phát cho một nền kinh tế nhỏ và mở. Bài viết cố gắng đưa một một vài gợi ý thận trọng cho chính sách kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn thực hiện chính sách kích cầu.
Dù lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn so với năm 2008, nhưng tỷ lệ này tăng mạnh từ giữa năm 2009 và đang trở thành nguy cơ lớn nhất đối với Ấn Độ và Việt Nam. Trung Quốc; Singapore đã tuyên bố nâng giá đồng tiền; Ngân hàng Trung ương Ôxtrâylia, Ấn Độ, Malaixia, Philíppin và Việt Nam cũng đã lần lượt tăng lãi suất trong mấy tháng qua. Nỗi lo lạm phát gia tăng đang đè nặng lên các nền kinh tế Châu Á.
Với số nợ và mức thâm hụt thương mại quá lớn với Trung Quốc như hiện nay, Mỹ đã gia tăng áp lực bằng mọi cách buộc Trung quốc phải "thả lỏng" đồng nhân dân tệ. Ngày 15-4 sắp tới, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phải đưa ra tuyên bố xem Trung Quốc có phải là “nước thao túng tiền tệ” hay không. Khả năng xảy ra cuộc chiến tranh tiền tệ mới là rất lớn, theo giới phân tích đây có thể là một phần của âm mưu toàn cầu nhằm thiết lập trật tự thế giới mới.
72% doanh nghiệp tư nhân VN căng thẳng vì vốn. Theo Standard Chartered đồng Việt Nam sẽ giảm giá hơn nữa trong thời gian tới và lạm phát của VN năm nay sẽ ở mức 8,9%. Cơ chế lãi suất trần không còn phù hợp với thực tế. Ngân hàng Nhà nước cần phải thay đổi cơ chế cũ bằng một cơ chế mới, nếu không sẽ gây ra sự đè nén, kiềm chế sự phát triển kinh tế cũng như làm cho sự lưu thông tiền tệ có những tắc nghẽn và biến tướng khó kiểm soát.
Trong một thời gian ngắn, nhằm khơi thông nguồn cung cầu trên thị trường ngọai tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã liên tục có 2 lần thay đổi tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ. Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có thêm một đợt thứ ba trong năm nay, nhưng chưa biết khi nào - có thể vào quý III năm 2010? Liệu có xuất hiện tâm lý bất an khi sở hữu đồng nội tệ ?
Năm 2009 là năm không yên ả đối với thị trường tài chính Việt Nam khi các lĩnh vực tiền tệ, ngoại hối, thị trường vốn đều biến động phức tạp và liệu thực tế này có tái hiện trong năm nay không lại là câu hỏi không dễ trả lời.
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại được cho vay lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay trung dài hạn và thu thêm phí đối với các khoản vay ngắn hạn đang gây phản ứng trái nhiều từ các góc nhìn quan sát. Lãi suất thoả thuận đối với các khoản cho vay trung dài hạn của doanh nghiệp có nơi lên đến 18%/năm. Nhiều ý kiến cho rằng, mức này đã đến giới hạn chịu đựng của doanh nghiệp.
Việt Nam đã vượt qua đáy suy thoái kinh tế nhưng thị trường tiền tệ vẫn chưa bền vững, rủi ro cao. Chính phủ nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, không nên chạy theo giải pháp phá giá tiền đồng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, thị trường nhà đất năm 2010 sẽ có nhiều áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và thách thức trước sự đổ bộ nhiều hơn của nhà đầu tư nước ngoài. Giới đầu tư cần có góc nhìn thực tế hơn và họ sẽ phải đau đầu đối diện với thách thức chọn sản phẩm nào và bán cho ai.
Do nhu cầu nhà đất còn rất lớn nên việc đầu tư vào thị trường bất động sản hằng năm lợi nhuận có thể đạt từ 25%-30%, nếu gặp đột biến có thể lên đến 150%.
