Nhiều ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần đều có tình trạng cho vay liên quan và chồng chéo (Ảnh chỉ có tính chất minh họa)
Các ngân hàng thương mại đang phải chịu sức ép lớn từ việc cơ cấu lại các khoản đầu tư. Khi chỉ còn 3 tháng nữa là NHNN mạnh tay siết lại hoạt động của hệ thống ngân hàng.
Hết thời vun vén “họ hàng”
Báo cáo tài chính 2009 của Ngân hàng Nam Việt (Navibank) cho thấy, ngân hàng này đã cho vay, đầu tư, mua trái phiếu tổng cộng 2.585,7 tỷ đồng vào các công ty liên kết và các công ty có liên quan với nhau. Đa số các công ty này liên quan đến tập đoàn Sài Gòn (SGI), đơn vị đang nắm giữ 9% vốn điều lệ của ngân hàng này. Chỉ tính riêng mức cho vay vào nhóm công ty trên thì tỷ lệ đã vượt 30% vốn điều lệ thời điểm đó của Navibank, còn nếu tính tổng số tiền ngân hàng đổ vào, thì gấp 2,5 lần vốn điều lệ 2009 của Navibank.
Tương tự, SGI cũng đầu tư vào Ngân hàng Phương Tây (Westernbank), và năm qua Westernbank đã bỏ ra 1.800 tỉ đồng mua trái phiếu hai công ty thành viên của tập đoàn này.
Tuy nhiên, Navibank và Westernbank vẫn không vi phạm luật, vì theo quy định trước đó, ngân hàng không được cho vay một khách hàng vượt quá 15% vốn tự có, nhưng không quy định rõ khoản vay đối với các công ty có liên quan trong một nhóm lợi ích.
Đây cũng không phải là trường hợp cá biệt, mà ở nhiều ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần đều có tình trạng cho vay liên quan và chồng chéo. Hầu hết báo cáo tài chính các ngân hàng không thuyết minh cụ thể các khoản tín dụng này, nên cổ đông khó phát hiện ra.
Nếu ngân hàng uống liều thuốc dã tật này, đồng vốn trong nên kinh tế sẽ lưu chuyển tốt hơn, rủi ro giảm đi, hệ thống ngân hàng sẽ minh bạch hơn.
Nếu những động tác cho vay đó đúng nguyên tắc thì không có gì đáng bàn. Doanh nghiệp đi vay phải đạt chuẩn tín dụng nào đó, cho dù giả sử có dính tới các vấn đề liên quan như ở trên, thì cứ căn đúng luật ngân hàng cho vay. Ở đây, nếu không có những chuyện nhập nhằng, đụng chạm đến an toàn của hệ thống ngân hàng thì sẽ không có Thông tư số 13 nghiêm khắc vừa mới ra đời khiến các ngân hàng phải chạy nước rút cơ cấu lại các khoản đầu tư, cho vay vào các công ty có liên quan.
Chạm “huyệt” ngân hàng
Trước hết, Thông tư đã định nghĩa kín kẽ nhóm khách hàng có liên quan, điều chưa được rõ ràng ở những quy định trước. Các hướng dẫn lại cách tính các tỷ lệ an toàn vốn, mà trong đó các khoản vốn góp mua cổ phần ở các tổ chức tín dụng khác, khoản góp vốn mua cổ phần công ty con bị loại bỏ. Ngân hàng cũng bị quản chặt ở hai đầu. Đối với một khách hàng và nhóm khách hàng có liên quan, họ phải giới hạn tín dụng. Dư nợ cho vay đối với một khách hàng không được vượt quá 15%, tổng dư nợ nhóm liên quan không được quá 50% vốn tự có của ngân hàng.
Mặt khác, họ không được cấp tín dụng không có bảo đảm hay ưu đãi cho các công ty họ nắm quyền kiểm soát, tổng dư nợ tại một doanh nghiệp trực thuộc không được quá 10% vốn tự có của ngân hàng, dư nợ nhóm trực thuộc không quá 20%. Cấm không được cho vay doanh nghiệp trực thuộc có hoạt động kinh doanh chứng khoán, và cũng không được cho vay không có bảo đảm để kinh doanh chứng khoán.
Đó là chưa kể các khoản cho vay công ty con, công ty liên doanh, liên kết sẽ bị đánh hệ số rủi ro bằng 150%; cho vay đầu tư chứng khoán, công ty chứng khoán bị đánh tới 250%, gấp từ 2 đến 10 lần các khoản tín dụng khác, càng làm người chơi chứng khoán và các công ty chứng khoán trực thuộc điêu đứng. Hàng loạt ngân hàng như VCB, BIDV… cũng đang gấp rút bán bớt cổ phần tại các công ty góp vốn, khi sẽ không được góp vốn quá 11% vốn điều lệ của doanh nghiệp, vốn góp tất cả các công ty trực thuộc không quá 25% vốn điều lệ của ngân hàng…
Những điều này đang gây khó cho ngân hàng, nhưng nó sẽ là “lạt mềm buộc chặt” ngân hàng hơn. Ngân hàng muốn đi vay, cho vay, đầu tư ở đâu bao nhiêu cũng được, nhưng nhất thiết phải đảm bảo tỷ lệ cho vay/huy động ở mức 80%, hệ số an toàn vốn 9%, hoặc cho vay nhiều nơi này thì sẽ “ăn” vào vốn cho những nơi khác…
Đưa ra Thông tư 13, theo TS Lê Thẩm Dương - ĐH Ngân hàng TPHCM, NHNN đã thấy được tình hình đầu tư cho vay chồng chéo, cân nhắc tác hại và gần như là quản lý lại toàn bộ hệ thống ngân hàng thương mại trong nước theo một cách quy củ hơn. Tuy vậy, theo ông, điều đáng quan tâm lại là ở chỗ thực hiện luật chứ không phải khâu viết luật.
Nhưng rõ ràng, nếu ngân hàng uống liều thuốc dã tật này, đồng vốn trong nền kinh tế sẽ lưu chuyển tốt hơn, rủi ro giảm đi, hệ thống ngân hàng minh bạch hơn. Điều này tốt cho cả các ngân hàng và nền kinh tế.
Để thực sự phát triển nông nghiệp nông thôn theo đúng đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước cần rất nhiều giải pháp, cả ở tầm vĩ mô và vi mô trong một chiến lược tổng thể có tầm nhìn khả thi, khoa học và hợp lý.
Một cách căn ke, lãi suất thực mà người vay vốn nhận được không chỉ gói gọn ở con số phần trăm trên hợp đồng. Hiểu và thực sự hỗ trợ họ sau những con số đó là một cách để “giảm” lãi suất thực tế.
Rủi ro tài chính vĩ mô đáng kể nhất mà Việt Nam có thể gặp phải trong trung hạn là vấn đề tiền tệ, cụ thể là vấn đề tỷ giá hối đoái, khi mà sức ép tỷ giá đang gia tăng từ nhiều phía như thâm hụt vãng lai lớn (chênh lệch giữa tỷ lệ đầu tư và tiết kiệm nội địa trên GDP rất lớn là 12%); tài sản có ngoại tệ ròng của hệ thống ngân hàng giảm mạnh; tỷ lệ vốn từ bên ngoài so với dự trữ ngoại tệ đã tăng từ 37% năm 2009 lên 80%, ...
Hai năm qua, khoảng 4.000 cơ quan tài chính của các chính quyền địa phương trên cả nước Trung Quốc đã vay hơn 7.700 tỉ NDT (hơn 1.134 tỉ đô la Mỹ). Ứớc tính đến năm 2011, các khoản nợ địa phương có thể lên đến 10.000 tỉ NDT (gần 1.473 tỉ đô la Mỹ), trong khi một số cơ quan phương Tây cho rằng nợ của chính quyền địa phương Trung Quốc hiện đã lên đến 12.000 tỉ NDT (hơn 1.767 tỉ đô la Mỹ).
Với kỳ vọng hoàn tất được mục tiêu tăng trưởng tín dụng đề ra, khi thời gian còn lại của năm không còn nhiều, các nhà băng đang ra sức tiếp thị vốn vay. Trong đó, mảng tín dụng được các nhà băng quan tâm nhiều chính là tài trợ vốn cho doanh nghiệp ở lĩnh vực xuất, nhập khẩu.
Các sàn giao dịch bất động sản đang “kêu trời” xung quanh việc Bộ Xây dựng gửi Sở Xây dựng TP HCM lấy ý kiến góp ý Thông tư 71 chuẩn bị ban hành, có nội dung cấm sàn giao dịch bất động sản không được tham gia đầu tư, kinh doanh nhà ở.
Dư cung ở phân khúc thị trường căn hộ cao cấp khiến nhiều doanh nghiệp bất động sản tại Hà Nội đang phải ra sức khuyến mãi, mời chào. Đã đến lúc cần phải có hướng đi khác?
Mặc dù việc nâng tỉ giá liên ngân hàng đã giúp giảm bớt căng thẳng trên thị trường tiền tệ, nhưng với đà tăng nhập siêu, sức ép tỉ giá sẽ còn hiện hữu trong những tháng cuối năm.
Việc quy định các ngân hàng phải trích dự phòng chung 0,75% trên tổng dư nợ là mấu chốt của vấn đề vì sao các ngân hàng không thể hạ lãi suất cho vay, mặc dù quy định của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là phải hạ lãi cho vay dưới 12%!
Ngày 24-8, tại Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM), hai chuyên gia của dự án STAR (Dự án hỗ trợ thúc đẩy thương mại do Mỹ hỗ trợ) là ông James Riedel và bà Phạm Thu Trà đã có buổi tọa đàm với các chuyên gia kinh tế VN về báo cáo sơ bộ mang tựa đề “Toàn cầu hóa ở Việt Nam: Đi đâu, về đâu?”.
Ngân hàng (NH) thực hiện chuyển tiền cho khách hàng nhưng lại không cam kết khi nào tiền đến tay người nhận mặc dù đã có hệ thống thanh toán điện tử liên NH. Tình trạng trên xảy ra khá phổ biến tại nhiều nơi khiến không ít người lỡ công việc, mất cơ hội làm ăn...
Để có nước tưới cho hàng ngàn ha lúa và hoa màu, người nông dân phải dậy từ 4 giờ sáng để tranh nhau từng gàu nước “trời” dưới “ao” tưới cho ruộng lúa, hoa màu của mình. Vất vả là vậy, nhưng họ phải ráng chịu bởi miếng cơm manh áo của cả gia đình mình đều trông vào đó cả.
Trước những thông tin thị trường u ám kéo dài, nhiều doanh nghiệp địa ốc đang phải thay đổi cách bán hàng của mình, trong đó tiếp thị trực tiếp đến nhóm khách hàng có nhu cầu là một trong những cách giúp họ bán hàng trong tình hình hiện nay.
Các chuyên gia cho rằng, hiện nay không cần thiết phải mở rộng diện áp trần lãi vay bởi biện pháp này không thực sự hiệu quả, thậm chí có thể tự do hóa lãi suất từ đầu tháng 6.
"Đêm trước khủng hoảng", hình ảnh mà Joseph Stiglitz hay ví von, vẫn còn nguyên giá trị. Còn "cơn bão toàn diện" của Roubini cũng có thể bắt đầu từ cuối năm 2013.
Dù những tín hiệu hồi phục của thị trường vẫn chưa rõ ràng, song sự quan tâm của giới đầu tư bất động sản đối với khu vực phía Tây Hà Nội trong thời gian qua đang mang lại nhiều kỳ vọng tích cực cho các dự án nơi đây.
Công ty Phú Mỹ Hưng cho biết ngày 19/5 sẽ đưa ra thị trường 20 căn biệt thự lâu đài Chateau và 24 căn nhà liên kế với giá từ 22 tỷ đồng đến hơn 72 tỷ đồng/căn (khoảng 80-100 triệu đồng/m2).
Chính sách neo tỷ giá có mục tiêu là giúp ổn định kinh tế vĩ mô nhưng cũng làm tăng sức ép cho nhà quản lý, dẫn đến có giai đoạn điều hành bị giật cục, làm tăng lạm phát như xảy ra gần đây.
Bài viết này nhằm mục đích xác định các nhân tố quyết định lạm phát ở Việt Nam thông qua một phương pháp tiếp cận đơn giản. Mô hình ước lượng của chúng tôi sử dụng cơ sở lý thuyết về lạm phát cho một nền kinh tế nhỏ và mở. Bài viết cố gắng đưa một một vài gợi ý thận trọng cho chính sách kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn thực hiện chính sách kích cầu.
Dù lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn so với năm 2008, nhưng tỷ lệ này tăng mạnh từ giữa năm 2009 và đang trở thành nguy cơ lớn nhất đối với Ấn Độ và Việt Nam. Trung Quốc; Singapore đã tuyên bố nâng giá đồng tiền; Ngân hàng Trung ương Ôxtrâylia, Ấn Độ, Malaixia, Philíppin và Việt Nam cũng đã lần lượt tăng lãi suất trong mấy tháng qua. Nỗi lo lạm phát gia tăng đang đè nặng lên các nền kinh tế Châu Á.
Với số nợ và mức thâm hụt thương mại quá lớn với Trung Quốc như hiện nay, Mỹ đã gia tăng áp lực bằng mọi cách buộc Trung quốc phải "thả lỏng" đồng nhân dân tệ. Ngày 15-4 sắp tới, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phải đưa ra tuyên bố xem Trung Quốc có phải là “nước thao túng tiền tệ” hay không. Khả năng xảy ra cuộc chiến tranh tiền tệ mới là rất lớn, theo giới phân tích đây có thể là một phần của âm mưu toàn cầu nhằm thiết lập trật tự thế giới mới.
72% doanh nghiệp tư nhân VN căng thẳng vì vốn. Theo Standard Chartered đồng Việt Nam sẽ giảm giá hơn nữa trong thời gian tới và lạm phát của VN năm nay sẽ ở mức 8,9%. Cơ chế lãi suất trần không còn phù hợp với thực tế. Ngân hàng Nhà nước cần phải thay đổi cơ chế cũ bằng một cơ chế mới, nếu không sẽ gây ra sự đè nén, kiềm chế sự phát triển kinh tế cũng như làm cho sự lưu thông tiền tệ có những tắc nghẽn và biến tướng khó kiểm soát.
Trong một thời gian ngắn, nhằm khơi thông nguồn cung cầu trên thị trường ngọai tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã liên tục có 2 lần thay đổi tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ. Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có thêm một đợt thứ ba trong năm nay, nhưng chưa biết khi nào - có thể vào quý III năm 2010? Liệu có xuất hiện tâm lý bất an khi sở hữu đồng nội tệ ?
Năm 2009 là năm không yên ả đối với thị trường tài chính Việt Nam khi các lĩnh vực tiền tệ, ngoại hối, thị trường vốn đều biến động phức tạp và liệu thực tế này có tái hiện trong năm nay không lại là câu hỏi không dễ trả lời.
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại được cho vay lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay trung dài hạn và thu thêm phí đối với các khoản vay ngắn hạn đang gây phản ứng trái nhiều từ các góc nhìn quan sát. Lãi suất thoả thuận đối với các khoản cho vay trung dài hạn của doanh nghiệp có nơi lên đến 18%/năm. Nhiều ý kiến cho rằng, mức này đã đến giới hạn chịu đựng của doanh nghiệp.
Việt Nam đã vượt qua đáy suy thoái kinh tế nhưng thị trường tiền tệ vẫn chưa bền vững, rủi ro cao. Chính phủ nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, không nên chạy theo giải pháp phá giá tiền đồng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, thị trường nhà đất năm 2010 sẽ có nhiều áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và thách thức trước sự đổ bộ nhiều hơn của nhà đầu tư nước ngoài. Giới đầu tư cần có góc nhìn thực tế hơn và họ sẽ phải đau đầu đối diện với thách thức chọn sản phẩm nào và bán cho ai.
Do nhu cầu nhà đất còn rất lớn nên việc đầu tư vào thị trường bất động sản hằng năm lợi nhuận có thể đạt từ 25%-30%, nếu gặp đột biến có thể lên đến 150%.
