Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Vũ Tiến Lộc có một nguyện vọng mãnh liệt khi những ngày cuối cùng của năm 2011 đầy khó khăn vừa trôi qua. Ông giãi bày: "Chúng tôi thực sự mong muốn Chính phủ giảm được lạm phát và ổn định được kinh tế vĩ mô".
Di chứng mất cân đối tiền hàng
Nỗi trăn trở trên của ông Lộc không chỉ đại diện cho gần 600 ngàn doanh nghiệp, mà cho hầu hết người dân đang dần trở nên hụt hơi do lạm phát cao kéo dài. Ralf Matheus, Giám đốc điều hành tập đoàn TNS Việt Nam, một trong những tập đoàn nghiên cứu thị trường có uy tín hàng đầu thế giới, chia sẻ với những trăn trở của ông Lộc: "Lạm phát và lãi suất ngân hàng cao giết chết mọi lợi nhuận của doanh nghiệp và bào mòn sức mua".
Nguyện vọng đó thật chính đáng trong bối cảnh lạm phát năm nay đã lên mức 18,13%, theo Tổng cục Thống kê. Mức lạm phát này đã cao hơn nhiều so với chỉ tiêu 7% mà Quốc hội thông qua vào cuối năm 2010, và chỉ thấp hơn mức kỷ lục của năm 2008. Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh thừa nhận: "Lạm phát của Việt Nam rất cao, có lúc xấp xỉ ở vị trí quán quân". Tỷ lệ lạm phát tăng cao trên thực tế, đáng buồn thay, đã nằm ngoài tính toán của hầu hết các nhà điều hành kinh tế. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình thừa nhận điều này. Ông kể lại thời điểm Chính phủ đề xuất điều chỉnh mục tiêu lạm phát với Quốc hội hồi giữa năm nay: "Chúng ta đặt ra chỉ tiêu lạm phát năm vừa rồi dưới 20%, nhưng đưa ra cái ngưỡng này cũng đồng nghĩa có thể là 10% hoặc 19% đều được. Sở dĩ như vậy vì lúc đó chúng ta cũng không thể đo lường hết được diễn biến tình hình. Kinh tế thế giới tiếp tục xấu đi, những áp lực về lạm phát được tích dồn từ những năm trước nhưng chúng ta chưa phân tích hết được". Song, làm sao kéo mức lạm phát về một con số trong năm 2012 khi mức tăng trưởng tín dụng được ấn định vào khoảng 15-17%, cao hơn so với của năm 2011. Đây vẫn là câu hỏi khó cho ông Bình.
Theo một báo cáo tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 11
của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, vốn ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ năm 2011 vẫn lên tới 220 ngàn tỷ đồng, vốn tín dụng nhà nước đạt 50 ngàn tỷ đồng. Những con số này cho thấy, việc cắt giảm chi đầu tư phát triển không như công bố, dù Bộ này bảo lưu quan điểm là tổng số vốn cắt giảm, điều chuyển là 81.500 tỷ đồng.
Tuy vậy, Thống đốc Bình được nhiều nhà kinh tế đánh giá cao bởi nỗ lực thắt chặt chính sách tiền tệ với tổng phương tiện thanh toán (M2) tăng khoảng 10%, dư nợ tín dụng tăng trên 12% trong năm 2011, là mức tăng thấp nhất trong vòng một thập kỷ gần đây. Câu hỏi đặt ra, vì sao chính sách tiền tệ đã bị siết chặt đến thế mà lạm phát vẫn còn cao ở mức như vậy? Nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc giải thích: "Nó là hệ quả của cơ cấu kinh tế lạc hậu của chúng ta". Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Trần Thị Hằng nói cụ thể hơn: "Lạm phát cao là do mất cân đối tiền hàng kéo dài rất nhiều năm nay".
Cả ông Lộc, ông Matheus, và nhiều nhà điều hành kinh tế có lẽ không biết rằng, lạm phát cao hơn 18% trong năm 2011 vẫn "còn may" với Việt Nam. Nếu Ngân hàng Nhà nước chỉ duy trì tăng cung tiền khoảng 15%, mức cao hơn thực tế năm nay và thấp hơn so với các năm trước, mức lạm phát có thể vọt lên rất cao. Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Đỗ Thức giải thích: "Chúng tôi áp dụng các hàm để tính toán thì thấy, nếu tổng dư nợ tín dụng chỉ tăng lên 15% hay ngang với các năm trước thì CPI phải ở mức độ 25-27% chứ không phải 18,13%". Một chuyên gia tài chính cao cấp của IMF không muốn nêu tên nhận xét, nếu CPI lên đến mức này, nền kinh tế Việt Nam có thể rơi vào tình trạng "suy sụp". "Lý do cơ bản nhất là lạm phát cao như thế sẽ nuốt hết thu nhập của người dân. Song rất may điều đó đã không xảy ra", ông nói.
Chính sách tài khóa chưa hoàn thành nhiệm vụ
Giờ đây việc thực hiện gói giải pháp bình ổn kinh tế vĩ mô của Chính phủ đã trôi qua được gần 1 năm. Câu hỏi đặt ra là, những biện pháp này đã phát huy tác dụng như thế nào? Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Deepak Mishra nói: "Ngoại trừ đầu tư công, các điểm khác của Nghị quyết 11 đã phát huy tác dụng".
Đánh giá của chuyên gia này được kiểm nghiệm bởi một báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết 11. Theo đó, vốn ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ trong năm 2011 vẫn lên tới 220 ngàn tỷ đồng, vốn tín dụng nhà nước đạt 50 ngàn tỷ đồng. Những con số này cho thấy, việc cắt giảm chi đầu tư phát triển không như công bố, dù Bộ này bảo lưu quan điểm là tổng số vốn cắt giảm, điều chuyển là 81.500 tỷ đồng. Những chuyên gia kinh tế có cái nhìn cẩn trọng như ông Mishra lại có cách nhìn phê phán. Ông nhận xét, tỉ lệ tăng chi không thống nhất với thông báo trong khuôn khổ Nghị quyết 11 là tổng chi đầu tư sẽ cắt giảm 80 nghìn tỉ đồng (khoảng 3,2% GDP) bằng cách đình chỉ các dự án đầu tư công không hiệu quả và tạm dừng các dự án chưa thực sự cấp bách như một phần của gói chính sách bình ổn.
Ủy ban Tài chính Ngân sách Quốc hội đồng tình quan điểm này khi cho rằng, chi đầu tư phát triển vẫn vượt dự toán và tăng 15,1% (23.000 tỷ đồng). Về tổng thể, chi ngân sách theo đánh giá của Uỷ ban này vượt dự toán tới 9,7%, là mức khá lớn. Chủ tịch Ủy ban Phùng Quốc Hiển nhận định: "Mức tăng chi trên chưa thể hiện vai trò tích cực của chính sách tài khóa trong việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô".
Chính sách tài khóa chưa phát huy tác dụng tích cực trong việc kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô
Là người có tiếng nói quan trọng trong việc chi dùng ngân sách quốc gia, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh biết rõ điểm yếu này. Ông nói với lãnh đạo các sở Kế hoạch và Đầu tư và lãnh đạo các tỉnh trong một hội nghị phổ biến Chỉ thị 1792 của Thủ tướng nhằm chấn chỉnh lại hoạt động đầu tư: "Các đồng chí xem, chúng ta đầu tư quá dàn trải. Điều này sẽ không được nữa". Ông Vinh nhận được báo cáo từ các tỉnh rằng, họ cần tới hơn 500 ngàn tỷ đồng để hoàn thành các dự án đã bố trí vốn, đang thi công dở dang, song Quốc hội chỉ duyệt cho số vốn đáp ứng 36% nhu cầu trên. Ông Vinh cảnh báo: "Nếu ai duyệt dự án mà không bố trí vốn thì sẽ phải chịu trách nhiệm". Bộ trưởng cam kết mức lạm phát sẽ giảm dần xuống còn khoảng 9% trong năm 2012 và tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo đến mức khoảng dưới 5% hàng năm.
Những lời phát biểu của các nhà hoạch định chính sách kinh tế chủ yếu cho thấy, Việt Nam đã bước vào thời kỳ chặt chẽ bởi Nhà nước không còn đủ nguồn lực tài chính để mở rộng đầu tư và chi tiêu như trước đây. Nhưng, liệu các hành động kèm theo có được thực hiện cho mục tiêu cuối cùng, là "đưa nền kinh tế ổn định trở lại, có thể sánh được với các nước láng giềng tương tự trong khu vực", như cảnh báo của IMF. Ông Lộc của VCCI dẫu sao cũng có cái nhìn lạc quan: "Tôi hi vọng Chính phủ kiên trì thực hiện Nghị quyết 11. Có như vậy mới khống chế được lạm phát". --------------- Tác giả: Vũ Minh // Nguồn: Diễn Đàn Doanh Nghiệp
Đôi khi khó mà nắm bắt được hết giới hạn của các vấn đề tài chính tại các nền kinh tế đang gặp khó khăn trong khu vực đồng tiền chung euro. Đó là lý do tại sao sự minh họa một câu ngắn ngọn hoặc một số liệu thống kê dễ nhớ có thể lan truyền rất nhanh trên các phương tiện truyền thông. Đặc biệt là với trường hợp có tính chất tường thuật, ví dụ như một nền kinh tế bị kết tội thất bại do sự hoang phí.
Tăng trưởng GDP (Gross Domestic Product - tổng sản phẩm quốc nội) mỗi năm thường được xem là một thước đo để phán xét nền kinh tế quốc gia có đang tăng trưởng và phát triển tốt hay không. Thế nhưng chúng ta cần xem xét chi tiết xem mỗi khi GDP tăng trưởng thì quốc dân đồng bào ta được hưởng các tiến bộ gì?
Với báo cáo mới đây từ Tổng cục Thống kê, lạm phát của Việt Nam trong quý I nói chung và tháng 4/2012 ở mức thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây. Liệu đây có phải là tín hiệu đáng mừng cho nền kinh tế, hay chỉ là biểu hiện của nền kinh tế đang kém sôi động?
"Đêm trước khủng hoảng", hình ảnh mà Joseph Stiglitz hay ví von, vẫn còn nguyên giá trị. Còn "cơn bão toàn diện" của Roubini cũng có thể bắt đầu từ cuối năm 2013.
Lạm phát ở Việt Nam gia tăng trong tháng này và theo dự liệu sẽ gia tăng thêm nữa trong tháng tới, giữa lúc nhiều nhà phân tích cho rằng chính phủ sẽ không thể giữ lạm phát trong năm nay ở mức 18%.
Morgan Stanley mới đây đã phân tích các chỉ số CPI và tăng trởng GDP của một số quốc gia và xem xét liệu hai chỉ số này sẽ ảnh hởng thế nào đến các chính sách tiền tệ quốc tế trong năm tới.
Có lẽ, viễn cảnh cho một cuộc khủng hoảng ở châu Âu đang đến rất gần. Chừng nào các vấn đề nội tại của liên minh châu Âu vẫn chưa được giải quyết, khu vực này vẫn sẽ phải chịu ảnh hưởng nặng nề khi một trong các quốc gia thuộc liên minh gặp khó khăn
Những điều này dường như cho thấy, những đánh giá phân tích của giới hoạch định chính sách kinh tế thế giới xung quanh nguyên nhân gây ra khủng hoảng và từ đó nêu ra các giải pháp cứu vãn vẫn chưa sát thực tế. Theo bình luận của tờ Le Echos (Pháp), nguyên nhân của hàng loạt các cuộc khủng hoảng trên thế giới chính là thiếu sót trong quản lí của chính phủ các nước phương Tây.
ANZ dự báo, với việc tốc độ tăng trưởng tín dụng và cung tiền đã giảm vào nửa đầu năm nay, lạm phát của Việt Nam sẽ hạ nhiệt dần trong những tháng sắp tới.
Muốn chống được lạm phát phải “chịu đau”, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn. Cần thấy rằng nếu để bất ổn vĩ mô trở lại và lạm phát bùng lên cao thì chúng ta sẽ trả giá rất đắt. Đã đến lúc không nên đi lại con đường tăng trưởng trong nhiều năm qua.
Trước những thông tin thị trường u ám kéo dài, nhiều doanh nghiệp địa ốc đang phải thay đổi cách bán hàng của mình, trong đó tiếp thị trực tiếp đến nhóm khách hàng có nhu cầu là một trong những cách giúp họ bán hàng trong tình hình hiện nay.
Các chuyên gia cho rằng, hiện nay không cần thiết phải mở rộng diện áp trần lãi vay bởi biện pháp này không thực sự hiệu quả, thậm chí có thể tự do hóa lãi suất từ đầu tháng 6.
"Đêm trước khủng hoảng", hình ảnh mà Joseph Stiglitz hay ví von, vẫn còn nguyên giá trị. Còn "cơn bão toàn diện" của Roubini cũng có thể bắt đầu từ cuối năm 2013.
Dù những tín hiệu hồi phục của thị trường vẫn chưa rõ ràng, song sự quan tâm của giới đầu tư bất động sản đối với khu vực phía Tây Hà Nội trong thời gian qua đang mang lại nhiều kỳ vọng tích cực cho các dự án nơi đây.
Công ty Phú Mỹ Hưng cho biết ngày 19/5 sẽ đưa ra thị trường 20 căn biệt thự lâu đài Chateau và 24 căn nhà liên kế với giá từ 22 tỷ đồng đến hơn 72 tỷ đồng/căn (khoảng 80-100 triệu đồng/m2).
Chính sách neo tỷ giá có mục tiêu là giúp ổn định kinh tế vĩ mô nhưng cũng làm tăng sức ép cho nhà quản lý, dẫn đến có giai đoạn điều hành bị giật cục, làm tăng lạm phát như xảy ra gần đây.
Bài viết này nhằm mục đích xác định các nhân tố quyết định lạm phát ở Việt Nam thông qua một phương pháp tiếp cận đơn giản. Mô hình ước lượng của chúng tôi sử dụng cơ sở lý thuyết về lạm phát cho một nền kinh tế nhỏ và mở. Bài viết cố gắng đưa một một vài gợi ý thận trọng cho chính sách kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn thực hiện chính sách kích cầu.
Dù lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn so với năm 2008, nhưng tỷ lệ này tăng mạnh từ giữa năm 2009 và đang trở thành nguy cơ lớn nhất đối với Ấn Độ và Việt Nam. Trung Quốc; Singapore đã tuyên bố nâng giá đồng tiền; Ngân hàng Trung ương Ôxtrâylia, Ấn Độ, Malaixia, Philíppin và Việt Nam cũng đã lần lượt tăng lãi suất trong mấy tháng qua. Nỗi lo lạm phát gia tăng đang đè nặng lên các nền kinh tế Châu Á.
Với số nợ và mức thâm hụt thương mại quá lớn với Trung Quốc như hiện nay, Mỹ đã gia tăng áp lực bằng mọi cách buộc Trung quốc phải "thả lỏng" đồng nhân dân tệ. Ngày 15-4 sắp tới, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phải đưa ra tuyên bố xem Trung Quốc có phải là “nước thao túng tiền tệ” hay không. Khả năng xảy ra cuộc chiến tranh tiền tệ mới là rất lớn, theo giới phân tích đây có thể là một phần của âm mưu toàn cầu nhằm thiết lập trật tự thế giới mới.
72% doanh nghiệp tư nhân VN căng thẳng vì vốn. Theo Standard Chartered đồng Việt Nam sẽ giảm giá hơn nữa trong thời gian tới và lạm phát của VN năm nay sẽ ở mức 8,9%. Cơ chế lãi suất trần không còn phù hợp với thực tế. Ngân hàng Nhà nước cần phải thay đổi cơ chế cũ bằng một cơ chế mới, nếu không sẽ gây ra sự đè nén, kiềm chế sự phát triển kinh tế cũng như làm cho sự lưu thông tiền tệ có những tắc nghẽn và biến tướng khó kiểm soát.
Trong một thời gian ngắn, nhằm khơi thông nguồn cung cầu trên thị trường ngọai tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã liên tục có 2 lần thay đổi tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ. Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có thêm một đợt thứ ba trong năm nay, nhưng chưa biết khi nào - có thể vào quý III năm 2010? Liệu có xuất hiện tâm lý bất an khi sở hữu đồng nội tệ ?
Năm 2009 là năm không yên ả đối với thị trường tài chính Việt Nam khi các lĩnh vực tiền tệ, ngoại hối, thị trường vốn đều biến động phức tạp và liệu thực tế này có tái hiện trong năm nay không lại là câu hỏi không dễ trả lời.
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại được cho vay lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay trung dài hạn và thu thêm phí đối với các khoản vay ngắn hạn đang gây phản ứng trái nhiều từ các góc nhìn quan sát. Lãi suất thoả thuận đối với các khoản cho vay trung dài hạn của doanh nghiệp có nơi lên đến 18%/năm. Nhiều ý kiến cho rằng, mức này đã đến giới hạn chịu đựng của doanh nghiệp.
Việt Nam đã vượt qua đáy suy thoái kinh tế nhưng thị trường tiền tệ vẫn chưa bền vững, rủi ro cao. Chính phủ nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, không nên chạy theo giải pháp phá giá tiền đồng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, thị trường nhà đất năm 2010 sẽ có nhiều áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và thách thức trước sự đổ bộ nhiều hơn của nhà đầu tư nước ngoài. Giới đầu tư cần có góc nhìn thực tế hơn và họ sẽ phải đau đầu đối diện với thách thức chọn sản phẩm nào và bán cho ai.
Do nhu cầu nhà đất còn rất lớn nên việc đầu tư vào thị trường bất động sản hằng năm lợi nhuận có thể đạt từ 25%-30%, nếu gặp đột biến có thể lên đến 150%.
