Việc các doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường niêm yết làm nảy sinh câu hỏi lớn: phải chăng các cổ đông lớn chỉ hành động vì lợi ích của riêng họ? Liệu TTCK có đang đánh mất niềm tin đối với nhà đầu tư?
"Kẻ tiến, người lùi"
Theo khoản 1 Điều 12 của Luật Chứng khoán sửa đổi quy định: "Công ty đại chúng đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng phải cam kết đưa chứng khoán vào giao dịch trên thị trường có tổ chức trong thời hạn một năm, kể từ ngày kết thúc đợt chào bán được Đại hội đồng cổ đông thông qua". Tuy nhiên, do khó khăn trong việc huy động vốn khi TTCK suy giảm, doanh nghiệp niêm yết đua nhau xin hủy niêm yết như Saigon Tel, Tribeco, Descon. Đa số các trường hợp này đều do cổ đông chi phối 65% cổ phần công ty ra quyết định.
Có hai nguyên nhân chính khiến cho doanh nghiệp hủy niêm yết tại thời điểm hiện nay: Thứ nhất, việc huy động vốn bằng cổ phiếu khó khả thi do giá phát hành không thấp hơn mệnh giá 10.000đ/CP. Nếu trả cổ phiếu thưởng tăng vốn, tình hình sẽ trở nên tệ hại hơn khi giá tiếp tục giảm sâu. Khi phát hành trái phiếu chuyển đổi, giá thị trường đi xuống kéo theo giá chuyển đổi giảm, mức độ pha loãng cổ phần sẽ tăng lên. Đồng thời, cổ đông sẽ không thực hiện chuyển đổi để bảo toàn giá trị đầu tư, tạo ra áp lực thanh toán tiền lãi và gốc của doanh nghiệp. Trong điều kiện hiện nay, doanh nghiệp chỉ có thể phát hành thành công trái phiếu riêng lẻ. Xét trên góc độ lợi ích ngắn hạn, cho dù niêm yết hay không, chủ các công ty đại chúng đều có thể thực hiện được phát hành riêng lẻ, miễn là xin cấp phép của UBCKNN.
Thứ hai, nguy cơ bị thâu tóm trở nên rõ nét hơn khi giá trị vốn hóa công ty thấp hơn nhiều lần so với quy mô vốn điều lệ và tổng tài sản do "cơn lốc" giảm giá trên TTCK. Đơn cử như CTCP Xây dựng và Địa ốc Hòa Bình (HBC), giá trị vốn hóa trên TTCK là 334 tỷ đồng, chỉ bằng 50% vốn chủ sở hữu và 18% tổng tài sản. Điều này lý giải động cơ hủy niêm yết hàng loạt như một phương án phòng chống việc thâu tóm tài sản giá rẻ thông qua thị trường tập trung.
Ngoài hai lý do chính kể trên, trường hợp Tribeco hay Descon hủy niêm yết là do rắc rối về quản trị điều hành sau khi sáp nhập và việc kết chuyển lỗ của các công ty có liên quan. Nhìn chung, động cơ hủy niêm yết đã và đang diễn ra trên TTCK phục vụ cho lợi ích cổ đông chi phối doanh nghiệp hơn là cổ đông đại chúng.
Những cú sốc ngầm
Một lý do khác nữa khiến cho tổ chức niêm yết muốn hủy niêm yết là không muốn công bố thông tin thường xuyên nếu tình hình kinh doanh gặp bất lợi. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp niêm yết đứng trước nguy cơ thua lỗ trong quý IV hoặc phải giảm mạnh chỉ tiêu đặt ra trong bối cảnh kinh doanh rất ảm đạm. Thị trường niêm yết phải đối mặt trước những cú sốc ngầm về thông tin kinh doanh như điều chỉnh kế hoạch hoặc bất ngờ thua lỗ của các doanh nghiệp trong quý IV này.
Trường hợp Công ty BĐS Phát Đạt (PDR) vừa công bố giảm chỉ tiêu lợi nhuận rất mạnh so với kế hoạch mà đại hội cổ đông đặt ra là một ví dụ. Doanh thu và thu nhập khác điều chỉnh xuống 148 tỷ đồng, bằng 14% so với kế hoạch đầu năm. Đồng thời, lợi nhuận trước thuế chỉ khiêm tốn ở mức 8 tỷ đồng, bằng 2,2% so với kế hoạch tham vọng đầu năm. Soi xét kỹ hơn về tình hình tài chính của PDR, hàng tồn kho tính đến quý III của PDR lên đến con số 3.763 tỷ đồng, tăng 17% so với thời điểm đầu năm. Mặc dù công ty đã giải thích hàng tồn kho bao gồm giá trị quyền sử dụng đất, tuy nhiên, bản chất hạch toán kế toán và giá trị chiếm đến 84% tổng tài sản cho thấy thực trạng đáng lo ngại của công ty nói riêng và ngành bất động sản nói chung. Tương tự, CTCP Nhà Từ Liêm (NTL) công bố lợi nhuận trước thuế 9 tháng cả 3 quý chỉ đạt 104,7 tỷ đồng, còn khoảng cách rất xa so với mức lợi nhuận 788 tỷ đồng mà Đại hội cổ đông đặt ra. Cho đến thời điểm này, NTL chưa có bất cứ động thái điều chỉnh kế hoạch kinh doanh nào. Liệu NTL đã có doanh thu chưa ghi nhận hay đó là cú sốc thông tin do không thể cán đích kế hoạch lợi nhuận? Chất lượng công bố thông tin là vấn đề nổi cộm đối với cả doanh nghiệp niêm yết hay doanh nghiệp không niêm yết. Không ít các trường hợp doanh nghiệp muốn hủy niêm yết như Tribeco để trốn tránh trách nhiệm công bố thông tin thường xuyên với cổ đông.
Niềm tin ở đâu ?
Niềm tin của các doanh nghiệp vào thị trường niêm yết đang bị xói mòn. Giá cổ phiếu giảm liên tiếp bất kể bức tranh kinh doanh của các doanh nghiệp diễn biến ra sao trong quý III, đặc biệt là nhóm bất động sản, tài chính. Ngành bất động sản hứng chịu hậu quả nặng nề nhất do thị trường đóng băng, chi phí vốn tăng cao ngốn hết lợi nhuận trong quý III. Ví dụ như: Quốc Cường Gia Lai (QCG) lỗ ròng 26,49 tỷ đồng, Nhà Thủ Đức (TDH) lỗ ròng 11,94 tỷ đồng. Trong khi đó, nhóm ngành tài chính hứng chịu khó khăn không kém phản ánh qua chất lượng tín dụng và trích dự phòng nợ xấu. NH TMCP Vietcombank (VCB) công bố tỷ lệ nợ xấu lên đến 3,9% tổng dư nợ ; NH TMCP An Bình (ABB) công bố lỗ sau thuế trong quý III là 18 tỷ đồng, chủ yếu do trích lập dự phòng tín dụng lên 240 tỷ đồng. Giá cổ phiếu "rơi tự do" không chỉ đối với doanh nghiệp niêm yết công bố lỗ mà thậm chí các công ty làm ăn có lãi, giá cổ phiếu vẫn giảm thấp hơn giá trị sổ sách. Nguyên nhân sâu xa là CTCK bán giải chấp lượng cổ phiếu này để bù đắp danh mục đầu tư sử dụng đòn bẩy bị giảm giá. Gần đây, Chủ tịch HĐQT của HBC kêu gọi cổ đông không bán cổ phiếu HBC vì tình hình kinh doanh của công ty vẫn tiến triển bình thường, giá cổ phiếu không liên quan đến sự cố bất thường trong công ty. Ngay lập tức giá cổ phiếu HBC đã được "trấn an" bằng 2 phiên tăng điểm sau khi giảm nhiều phiên liên tiếp.
TTCK đang thiếu vắng niềm tin của nhà đầu tư và quan trọng hơn người chủ của doanh nghiệp niêm yết chưa tìm đúng cách để khôi phục niềm tin cho cổ đông, hơn là phục vụ lợi ích riêng họ. Một số doanh nghiệp vẫn tự tin bước lên sàn niêm yết như Ngân hàng TMCP Quân đội (MBB) chính thức giao dịch trên HOSE trong tháng 11/2011. Có thể hiểu việc thâu tóm một tổ chức tín dụng có vốn điều lệ 7.300 tỷ không đơn giản như việc thâu tóm một công ty quy mô vốn dưới 100 tỷ đồng. Ngoài ra, cổ phiếu MBB đã từng làm mưa gió trên sàn OTC, việc giao dịch tập trung sẽ mang lại nhiều lợi ích cho cổ đông đại chúng. Ngoài ra, trường hợp huy động vốn thành công trên TTCK của doanh nghiệp niêm yết không phải là không có.
CTCP Dịch vụ và Xây dựng Địa ốc Đất xanh (DXG) vừa chào bán thành công 16 triệu cổ phiếu tăng vốn với mức giá bình quân là 15.161 đồng/CP cho cổ đông hiện hữu lẫn đối tác chiến lược là quỹ FPT Capital. Doanh nghiệp bất động sản này vẫn biết cách gây dựng niềm tin cổ đông khi mà giá chào bán cao hơn giá thị trường của DXG là 12.000 đồng/CP. Cho dù niêm yết hay không niêm yết, doanh nghiệp vẫn phải đặt lợi ích của cổ đông đại chúng lên hàng đầu vì cổ đông giúp công ty tạo lập được thị trường và đóng góp vào sự phát triển lâu dài. Thị trường chờ đợi sự can thiệp của cơ quan quản lý về vấn đề niêm yết hay hủy bỏ niêm yết, quan trọng hơn là bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số.
Các CTCK thì lạm dụng tiền của nhà đầu tư. Câu chuyện minh bạch và tách bạch tài khoản tiền gửi của khách hàng với CTCK đã kéo dài nhiều năm nay. Một số CTCK mất thanh khoản, không thể trả lại tiền của chính các nhà đầu tư đang dấy lên một làn sóng lo ngại: Liệu có xảy ra một dây chuyền "vỡ nợ" trên thị trường chứng khoán?.
Hàng loạt công ty chứng khoán mất thanh khoán, không có tiền trả cho nhà đầu tư khiến cho mọi người mới giật mình với các chiêu móc tài khoản, tùy tiện trong quản lý tiền nhà đầu tư của công ty chứng khoán.
Một năm đầy sóng gió của chứng khoán qua đi, các doanh nghiệp và các nhà đầu tư sẽ đối mặt với năm mới khó khăn không kém. Sự kém lạm quan vẫn là cảm nhận chung của mọi người.
Từ ngày 7/3 đến 21/3 sẽ diễn ra khóa học Chứng khoán cơ bản START UP 2012 do Câu lạc bộ Chứng Khoán (SIC) trường Đại học Ngoại Thương tổ chức: Một khóa học thú vị đáp ứng niềm đam mê tìm hiểu CHỨNG KHOÁN…
Trong khi chiến lược dài hơi của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước còn chưa được nhìn rõ bóng dáng, thì trước mắt Đề án tái cấu trúc công ty chứng khoán sẽ phải được thực hiện. Hàng loạt công ty chứng khoán sẽ nằm trong danh sách phải "làm việc" với cơ quan quản lý nhà nước, mà nếu không cẩn thận thì không ít khối u lâu ngày sẽ bị lộ ra.
Đào tạo về quỹ đầu tư hay kéo dài thời gian giao dịch, hay xây dựng bộ chỉ số mới… không phải là nhu cầu của NĐT. Điều NĐT cần là giảm thời gian thanh toán từ T+4 xuống T+2; là chuẩn hóa việc công bố thông tin của DN niêm yết; là minh bạch hóa hoạt động của CTCK...
Trong khi các CTCK đã đăng ký giao dịch margin với UBCK không cho NĐT margin cổ phiếu SSI và KLS, thì tại một số CTCK khác, NĐT vẫn được margin các cổ phiếu này vì vẫn triển khai hình thức margin “nhái”.
Các CTCK hiện đang chịu khó khăn đủ đường và không ít công ty hạng nhỏ đang đứng trên bờ vực phá sản. Tôi xin kể về một trường hợp mà tôi biết để các bạn có thể hình dung về thực trạng của các CTCK Việt Nam hiện nay.
Những thông tin không chính thức về các CTCK không đạt chỉ tiêu an toàn tài chính thời gian qua đã gây không ít xáo trộn trên thị trường. Nguyên nhân cơ bản là do tình trạng thiếu cơ chế buộc nhóm công ty này công khai thông tin về sức khỏe tài chính của mình.
Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính đang soạn thảo văn bản hướng dẫn các CTCK trích lập dự phòng giảm giá cổ phiếu OTC. Dự kiến, cuối năm nay, văn bản này sẽ ban được hành và có hiệu lực.
Trong khi giao dịch của NĐTNN trên sàn niêm yết xuất hiện yếu tố tiêu cực thì các thương vụ mua bán chiến lược giữa NĐTNN và DN Việt Nam lại được xem là tích cực. Tức là, trên thị trường tài chính, vốn ngoại vẫn chảy theo hai chiều ra - vào.
Trước những thông tin thị trường u ám kéo dài, nhiều doanh nghiệp địa ốc đang phải thay đổi cách bán hàng của mình, trong đó tiếp thị trực tiếp đến nhóm khách hàng có nhu cầu là một trong những cách giúp họ bán hàng trong tình hình hiện nay.
Các chuyên gia cho rằng, hiện nay không cần thiết phải mở rộng diện áp trần lãi vay bởi biện pháp này không thực sự hiệu quả, thậm chí có thể tự do hóa lãi suất từ đầu tháng 6.
"Đêm trước khủng hoảng", hình ảnh mà Joseph Stiglitz hay ví von, vẫn còn nguyên giá trị. Còn "cơn bão toàn diện" của Roubini cũng có thể bắt đầu từ cuối năm 2013.
Dù những tín hiệu hồi phục của thị trường vẫn chưa rõ ràng, song sự quan tâm của giới đầu tư bất động sản đối với khu vực phía Tây Hà Nội trong thời gian qua đang mang lại nhiều kỳ vọng tích cực cho các dự án nơi đây.
Công ty Phú Mỹ Hưng cho biết ngày 19/5 sẽ đưa ra thị trường 20 căn biệt thự lâu đài Chateau và 24 căn nhà liên kế với giá từ 22 tỷ đồng đến hơn 72 tỷ đồng/căn (khoảng 80-100 triệu đồng/m2).
Chính sách neo tỷ giá có mục tiêu là giúp ổn định kinh tế vĩ mô nhưng cũng làm tăng sức ép cho nhà quản lý, dẫn đến có giai đoạn điều hành bị giật cục, làm tăng lạm phát như xảy ra gần đây.
Bài viết này nhằm mục đích xác định các nhân tố quyết định lạm phát ở Việt Nam thông qua một phương pháp tiếp cận đơn giản. Mô hình ước lượng của chúng tôi sử dụng cơ sở lý thuyết về lạm phát cho một nền kinh tế nhỏ và mở. Bài viết cố gắng đưa một một vài gợi ý thận trọng cho chính sách kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn thực hiện chính sách kích cầu.
Dù lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn so với năm 2008, nhưng tỷ lệ này tăng mạnh từ giữa năm 2009 và đang trở thành nguy cơ lớn nhất đối với Ấn Độ và Việt Nam. Trung Quốc; Singapore đã tuyên bố nâng giá đồng tiền; Ngân hàng Trung ương Ôxtrâylia, Ấn Độ, Malaixia, Philíppin và Việt Nam cũng đã lần lượt tăng lãi suất trong mấy tháng qua. Nỗi lo lạm phát gia tăng đang đè nặng lên các nền kinh tế Châu Á.
Với số nợ và mức thâm hụt thương mại quá lớn với Trung Quốc như hiện nay, Mỹ đã gia tăng áp lực bằng mọi cách buộc Trung quốc phải "thả lỏng" đồng nhân dân tệ. Ngày 15-4 sắp tới, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phải đưa ra tuyên bố xem Trung Quốc có phải là “nước thao túng tiền tệ” hay không. Khả năng xảy ra cuộc chiến tranh tiền tệ mới là rất lớn, theo giới phân tích đây có thể là một phần của âm mưu toàn cầu nhằm thiết lập trật tự thế giới mới.
72% doanh nghiệp tư nhân VN căng thẳng vì vốn. Theo Standard Chartered đồng Việt Nam sẽ giảm giá hơn nữa trong thời gian tới và lạm phát của VN năm nay sẽ ở mức 8,9%. Cơ chế lãi suất trần không còn phù hợp với thực tế. Ngân hàng Nhà nước cần phải thay đổi cơ chế cũ bằng một cơ chế mới, nếu không sẽ gây ra sự đè nén, kiềm chế sự phát triển kinh tế cũng như làm cho sự lưu thông tiền tệ có những tắc nghẽn và biến tướng khó kiểm soát.
Trong một thời gian ngắn, nhằm khơi thông nguồn cung cầu trên thị trường ngọai tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã liên tục có 2 lần thay đổi tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ. Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có thêm một đợt thứ ba trong năm nay, nhưng chưa biết khi nào - có thể vào quý III năm 2010? Liệu có xuất hiện tâm lý bất an khi sở hữu đồng nội tệ ?
Năm 2009 là năm không yên ả đối với thị trường tài chính Việt Nam khi các lĩnh vực tiền tệ, ngoại hối, thị trường vốn đều biến động phức tạp và liệu thực tế này có tái hiện trong năm nay không lại là câu hỏi không dễ trả lời.
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại được cho vay lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay trung dài hạn và thu thêm phí đối với các khoản vay ngắn hạn đang gây phản ứng trái nhiều từ các góc nhìn quan sát. Lãi suất thoả thuận đối với các khoản cho vay trung dài hạn của doanh nghiệp có nơi lên đến 18%/năm. Nhiều ý kiến cho rằng, mức này đã đến giới hạn chịu đựng của doanh nghiệp.
Việt Nam đã vượt qua đáy suy thoái kinh tế nhưng thị trường tiền tệ vẫn chưa bền vững, rủi ro cao. Chính phủ nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, không nên chạy theo giải pháp phá giá tiền đồng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, thị trường nhà đất năm 2010 sẽ có nhiều áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và thách thức trước sự đổ bộ nhiều hơn của nhà đầu tư nước ngoài. Giới đầu tư cần có góc nhìn thực tế hơn và họ sẽ phải đau đầu đối diện với thách thức chọn sản phẩm nào và bán cho ai.
Do nhu cầu nhà đất còn rất lớn nên việc đầu tư vào thị trường bất động sản hằng năm lợi nhuận có thể đạt từ 25%-30%, nếu gặp đột biến có thể lên đến 150%.
Theo khoản 1 Điều 12 của Luật Chứng khoán sửa đổi quy định: "Công ty đại chúng đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng phải cam kết đưa chứng khoán vào giao dịch trên thị trường có tổ chức trong thời hạn một năm, kể từ ngày kết thúc đợt chào bán được Đại hội đồng cổ đông thông qua". Tuy nhiên, do khó khăn trong việc huy động vốn khi TTCK suy giảm, doanh nghiệp niêm yết đua nhau xin hủy niêm yết như Saigon Tel, Tribeco, Descon. Đa số các trường hợp này đều do cổ đông chi phối 65% cổ phần công ty ra quyết định.
