Ngân hàng Hong Kong Thượng Hải (HSBC) và Bộ phận nghiên cứu của tạp chí The Economist (EIU) đều cho rằng thâm hụt thương mại sẽ là một trong những bài toán khó giải nhất của kinh tế Việt Nam năm 2010.
Đánh giá cao khả năng kiềm chế lạm phát và triển vọng tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm 2010 nhưng theo những báo cáo mới nhất về kinh tế Việt Nam được HSBC và EIU, nhập siêu ở mức cao có thể mang đến nhiều nguy cơ đối với sự cân bằng của kinh tế Việt Nam.
Theo HSBC, tháng 5 được xem là tháng cân bằng nhất của kinh tế Việt Nam khi giá trị nhập siêu toàn nền kinh tế xuống dưới một tỷ USD. Đáng tiếc, đây lại là lần duy nhất. Thâm hụt thương mại của Việt Nam nhanh chóng trở lại con số 1,2 tỷ USD trong tháng 6 và đưa tổng mức thâm hụt trong nửa đầu năm 2010 lên con số 6,7 tỷ USD (1,1 tỷ USD mỗi tháng).
Nhập siêu được đánh giá là vấn đề lớn nhất của kinh tế Việt Nam trong năm nay. Ảnh minh họa:Hoàng Hà
Con số này tuy thấp hơn mức trung bình 1,7 tỷ USD của 6 tháng cuối năm ngoái nhưng lại gấp gần 4 lần mức thâm hụt của cùng kỳ. HSBC cho rằng sự mất cân đối này sẽ không được cải thiện trong một sớm một chiều, khi mà cơ cấu nền kinh tế vẫn chưa thực sự hợp lý nhưng thu nhập trung bình của người dân tiếp tục tăng, kéo theo nhu cầu đối với hàng nhập khẩu ngày một lớn.
Về cơ cấu hàng nhập khẩu, EIU cho rằng trong tổng giá trị 38,9 tỷ USD nhập khẩu trong 6 tháng, lượng nhập các chế phẩm xăng dầu của Việt Nam đã tăng 11,6%, nhập khẩu máy móc thiết bị tăng 13%, thép tăng 29%.
Bên cạnh những mặt hàng phục vụ sản xuất hoặc hàng xa xỉ (ôtô, mỹ phẩm, điện thoại di động…), Việt Nam vẫn nhập khẩu nhiều sản phẩm mà trong nước có khả năng đáp ứng. Nhập khẩu đường là một ví dụ. Dù đã có rất nhiều cơ sở trong nước sản xuất được mặt hàng này nhưng Việt Nam vẫn là nước có nhu cầu nhập khẩu lớn đối với các loại chất làm ngọt. Nguyên nhân chính là công nghệ sản xuất trong nước chưa được nâng cấp, khiến doanh nghiệp khó cạnh tranh về giá đối với các sản phẩm nhập khẩu.
Do thâm hụt thương mại, Việt Nam cũng phải đối mặt với vấn đề cán cân thanh toán. Bài toán này đang được giải một cách khá thành công nhờ vào nguồn ngoại tệ đến từ vốn FDI (giải ngân được 4,5 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm) và kiều hối (3,6 tỷ USD trong 6 tháng). Tuy nhiên, đây rõ ràng không phải cách giải quyết mang tính lâu dài nếu Việt Nam không thể cải thiện cơ cấu nền kinh tế theo hướng cân bằng hơn.
Tuy chưa thể làm lệch cán cân thanh toán trong ngắn hạn nhưng theo đánh giá của các chuyên gia, nhập siêu sẽ trở thành một trong những nhân tố chính, gây ảnh hưởng tới tỷ giá đồng Việt Nam so với đô la Mỹ trong giai đoạn từ nay đến cuối năm.
Đánh giá cao sự ổn định của thị trường ngoại hối, đặc biệt trong tháng 5 và tháng 6, sau những động thái tích cực của cơ quan quản lý nhưng theo HSBC, thị trường này có thể chịu nhiều áp lực từ nay đến cuối năm và có thể trực tiếp tác động lên tỷ giá.
Thống kê cho thấy lãi suất vay USD tại các ngân hàng thương mại hiện ở mức 5-6,5%, chỉ bằng một nửa so với lãi suất đối tiền đồng. Thực tế này đã khiến nhiều doanh nghiệp tăng vay ngoại tệ cho nhập khẩu. Tốc độ tăng trưởng tín dụng ngoại tệ (chủ yếu là USD) trong 5 tháng đầu năm 2010 do đó tăng tới 20% trong khi tín dụng bằng đồng Việt Nam chỉ tăng 3,5%.
Tuy nhiên, theo HSBC, trong quý III và IV năm nay, khi rất nhiều khoản vay ngoại tệ tới hạn thanh toán thì nhu cầu đôla Mỹ sẽ tăng trở lại. Áp lực khiến đồng Việt Nam yếu đi sẽ trở nên rõ ràng. Theo EIU, tính trung bình cả năm 2010, tỷ giá giữa đồng Việt Nam so với đôla Mỹ có thể ở mức 19.044 đồng đổi một USD, và năm 2011 tăng lên 19.443 đồng.
Bên cạnh những tồn tại nêu trên, các báo cáo đều đánh giá cao triển vọng tăng trưởng cũng như nỗ lực kiềm chế lạm phát của Việt Nam. Các chuyên gia của HSBC cho rằng mức tăng GDP trong quý II đã cao hơn 6,4% so với cùng kỳ 2009, tuy thấp hơn dự báo 7% trước đó nhưng vẫn là một kết quả rất đáng khích lệ.
Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng này được đóng góp từ hầu hết các lĩnh vực, từ chế tạo, xây dựng đến dịch vụ. Tại khu vực chế tạo, mức tăng trưởng so với cùng kỳ đạt 9,1%. Con số này trong ngành xây dựng và dịch vụ lần lượt là 11,5% và 7,4%. Tuy không quá bất ngờ và nhưng tăng trưởng lại được củng cố vững chắc bởi mức tăng 14,6% của sản lượng công nghiệp trong tháng 6. Chiếm đến 2 phần 3 GDP, khu vực bán lẻ cũng tạo được ấn tượng mạnh với các chuyên gia bởi sự phục hồi nhanh chóng trong thời gian qua.
Cả HSBC và EIU đều tỏ ra bất ngờ là tốc độ kiềm chế lạm phát của Việt Nam trong những tháng gần đây. Với mức tăng 8,7% trong tháng 6 (so với cùng kỳ 2009), đây là tháng thứ 3 liên tiếp CPI của toàn nền kinh tế tăng dưới 9% so với cùng kỳ. Theo phân tích, lạm phát chủ yếu giảm tốc nhờ đóng góp tích cực của các mặt hàng lương thực, thực phẩm, vốn chiếm đến 40% giá trị trong rổ hàng hóa.
Theo HSBC, sự giảm tốc này có thể đưa tỷ lệ lạm phát của Việt Nam trong năm nay xuống dưới 2 con số. Tuy vậy, các chuyên gia của ngân hàng này vẫn giữ quan điểm khá thận trọng về tốc độ trượt giá của tiền đồng trước những yếu tố tác động như nhu cầu tiêu dùng hàng hóa có thể tăng và dư địa cho tăng trưởng tín dụng còn khá lớn (tăng trưởng tín dụng 6 tháng mới đạt 11%, so với mục tiêu 25% của cả năm).
Sau năm năm bị áp thuế chống phá giá ở mức 34,5% đối với xe đạp xuất khẩu vào EU, nhiều doanh nghiệp (DN) VN phải bắt tay lại từ đầu để vực dậy sản xuất, bởi trước đó có không ít doanh nghiệp buộc phải chuyển ngành nghề sản xuất, thậm chí phá sản.
Hiểu biết về các biện pháp phòng vệ thương mại không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các vụ kiện khi xuất khẩu mà còn là công cụ hữu ích trong việc bảo vệ sản xuất trong nước.
Với kim ngạch xuất khẩu tháng 7 ước đạt 5,8 tỷ USD, nhập khẩu 6,95 tỷ USD, nhập siêu tháng này có thể lên đến 1,15 tỷ USD, báo cáo tình hình xuất nhập khẩu tháng 7 của Tổng cục Thống kê công bố chiều ngày 26/7 cho biết.
Trung bình mỗi năm trong hoạt động xuất khẩu xảy ra gần 100 vụ kiện chống bán phá giá và tranh chấp thương mại, đa số phần thiệt thòi thuộc về các doanh nghiệp Việt Nam. Biện pháp phòng tránh tốt nhất với các vụ kiện là đa dạng hóa thị trường, tăng xuất khẩu hàng có chất lượng cao, có cơ chế dự báo theo dõi thường xuyên sản xuất ở nội địa nhằm phát hiện kịp thời những nguy cơ bị kiện..…
Nhập siêu tháng 7 ước tính đạt 1,15 tỷ USD, bằng 19,8% kim ngạch xuất khẩu. Tính chung lại, 7 tháng, nhập siêu của cả nước ước đạt 7,4 tỷ USD, bằng 19,5% kim ngạch xuất khẩu, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra.
Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc là câu chuyện kéo dài từ 10 năm nay, thậm chí tốc độ nhập siêu từ thị trường này đang ngày càng tăng nhanh. Phải chăng không có lời giải cho bài toán này?
Quý 2/2010, sản xuất và tiêu thụ thức ăn chăn nuôi đã phải đối mặt với nhiều khó khăn. Điều đó có thể ảnh hưởng đến giá cả của mặt hàng này những tháng cuối năm.
Bộ Công Thương dự báo, năm 2010 Việt Nam sẽ nhập khẩu khoảng 750 triệu USD sữa và sản phẩm sữa, tăng 45,4% so với năm 2009 (tương ứng với mức tăng 234 triệu USD). Nhu cầu sữa và sản phẩm sữa tại thị trường Việt Nam hàng năm cao hơn so với sức tăng về sản lượng sữa sản xuất trong nước.
Theo nhận định của Vụ Kinh tế Dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), 4 mặt hàng trọng yếu là xăng dầu, sắt thép, xi măng và phân bón sẽ tăng, hoặc đứng giá chứ không có cơ sở để giảm giá trong quý 3, do những thay đổi trong cân đối cung - cầu.
Từ đầu tháng 6/2010, bắt đầu xuất hiện thông tin về một số nước sản xuất đường lớn mất mùa mía, giá đường thế giới tăng và từ đầu tháng 7, giá đường trong nước bắt đầu tăng theo.
Xuất khẩu của Việt Nam sẽ bứt phá vào năm 2010, tuy nhiên các mặt hàng xuất khẩu cần dịch chuyển nhanh trên thang chuỗi giá trị cao để có thể phát triển mạnh mẽ hơn nữa.
Theo số liệu của Ủy ban thương mại quốc tế Mỹ, trong 7 tháng đầu năm 2011, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ đạt hơn 9,63 tỷ USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Mặt hàng gas đang được Sở Công Thương TPHCM tính toán đưa vào chương trình bình ổn giá nhằm ổn định giá, trong khi lãnh đạo Bộ Công Thương cũng cho hay sẽ tìm phương án quản lý phù hợp đối với mặt hàng đã trở thành thiết yếu trong đời sống này.
Ngành công thương đánh giá, mùa tết năm nay là một mùa “tết bình yên” khi giá cả khá ổn định. Tuy nhiên, tổng mức bán lẻ tăng thấp, sức mua nhiều mặt hàng ở mức yếu khi đại bộ phận người dân thắt chặt chi tiêu trong bối cảnh kinh tế khó khăn khiến sản xuất ngừng trệ, giảm sút.
Sau nhiều lần lấy ý kiến và cân nhắc thận trọng các yếu tố cấu thành giá dịch vụ y tế, hiện nay, dự thảo thông tư về giá dịch vụ y tế của Liên bộ Y tế - Tài chính – Lao động thương binh xã hội và Bảo hiểm xã hội VN đã hoàn thành.
Năm 2012 nếu ngành cá tra được ưu tiên vốn, đồng thời lãi suất về dưới 15%/năm thì giá thành sản xuất sẽ cạnh tranh được, kim ngạch xuất khẩu có thể đạt 2 tỉ USD.
Từ một nước luôn phải phụ thuộc phần lớn vào nguồn phân đạm urê nhập khẩu, bắt đầu từ năm 2012, Việt Nam đã có thể tự chủ hoàn toàn được loại phân bón quan trọng này.
Dù kim ngạch xuất, nhập khẩu giảm mạnh so với cùng kỳ, cán cân thương mại ngành nông nghiệp vẫn thặng dư trong tháng đầu năm 2012. Nhưng, quan ngại với xuất khẩu nông sản đến từ triển vọng thị trường thế giới khá mong manh.
Sức mua trên thị trường không cao như mọi năm và mặt bằng giá đã sẵn ở mức cao, nên giá nhiều loại hàng hóa trong dịp Tết Nhâm Thìn 2012 đã không tăng hoặc chỉ tăng nhẹ so với thời điểm trước Tết.
Thương vụ Việt Nam tại Pháp cảnh báo các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần thận trọng khi ký kết hợp đồng và giao hàng trả chậm cho các nhà nhập khẩu Pháp vì một số công ty nhập khẩu của nước này có dấu hiệu khó khăn trong việc thanh toán đầy đủ và đúng hạn cho bạn hàng.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....
