Hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam đi các nước phải chịu rất nhiều quy định của hải quan ở cảng đến để nhà nhập khẩu (người mua hàng hóa của Việt Nam) có thể làm thủ tục để thông quan lô hàng. Một trong những quy định đó là việc hun trùng (fumigation) hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam áp dụng cho một số mặt hàng cụ thể.
Lý do phải hun trùng hàng hóa xuất khẩu
- Một số mặt hàng có nguồn gốc hữu cơ như nông sản (cà phê, tiêu, điều...), các mặt hàng có nguồn gốc từ gỗ như hàng mây tre lá, hàng thủ công mỹ nghệ, mặt hàng đồ gỗ chưa qua xử lý bề mặt... Các mặt hàng này nếu không xử lý bằng hóa chất thì trong quá trình vận chuyển sẽ phát sinh mối, mọt, nấm mốc hoặc côn trùng gây hại môi trường.
- Các dạng bao bì đóng gói hàng hóa xuất khẩu có nguồn gốc từ gỗ như pallet gỗ đóng gói hàng gốm sứ, kiện gỗ đóng gói hàng máy móc, phụ tùng...
- Thời gian vận chuyển trên biển kéo dài (từ TPHCM đi châu Âu thường mất trên 25 ngày, đi Mỹ mất trên 18 ngày, đi Úc mất khoảng 20 ngày). Trong thời gian đó, hàng hóa chất xếp trong container đóng kín với nhiệt độ cao (trên 40 độ C) và môi trường ẩm thấp hơi nước tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc và côn trùng sinh sôi nảy nở.
- Quy định bảo vệ môi trường nghiêm ngặt của hải quan ở cảng đến áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu vào châu Âu, Mỹ, Canada và Úc. Các lô hàng nhập khẩu không tuân thủ quy định này sẽ phải đối mặt với mức phạt nặng nề. Người chịu phạt sẽ là các nhà xuất khẩu Việt Nam.
Chính vì những lý do trên mà khi nhận được các đơn hàng xuất của các nhà xuất khẩu Việt Nam, đối với những mặt hàng có yêu cầu phải hun trùng của hải quan nước đến, các công ty giao nhận vận tải (freight forwarding) hay các nhà môi giới vận tải (transportation broker) đều nhắc nhở các nhà xuất khẩu phải chú ý công việc này.Tuy nhiên vẫn có những điều đáng tiếc xảy ra và đôi lúc hậu quả là không nhỏ.
Các trường hợp phát sinh
- Không hun trùng hàng hóa. Năm 2009 có trường hợp một container 40 feet hàng gốm sứ xuất đi châu Âu nhưng không hun trùng các pallet gỗ do nhà xuất khẩu không nắm được thông tin này hay bỏ sót chi tiết hun trùng bao bì. Sau khi hàng đến thì hải quan nước sở tại phát hiện và mức phạt nghe đâu lên đến khoảng 20.000 euro với yêu cầu phải xuất trả về lại Việt Nam hoặc tiêu hủy tại chỗ.
- Quên hun trùng hàng hóa. Điều tưởng như không thể có này thường xảy ra khi thời hạn giao container cho hãng tàu (closing time) gần hết. Người làm thủ tục xuất nhập khẩu lúc này chỉ còn lo chú ý đến việc làm sao để container có thể được nhận và xếp kịp lên tàu mà quên việc hun trùng hàng hóa. Khoảng đầu năm 2010 một công ty xuất hàng thủ công mỹ nghệ đã kịp thời phát hiện sai sót này cho lô hàng của họ xuất đi châu Âu. May mắn là hàng hóa còn nằm ở cảng Singapore. Công ty Việt Nam phải nhờ chi nhánh của hãng tàu ở Singapore giúp xử lý hun trùng container này với chi phí phát sinh gần 600 đô la Mỹ cho container 20 feet.
- Hun trùng không đạt yêu cầu. Mặc dù nhà xuất khẩu đã nhờ dịch vụ hun trùng (thường là loại hóa chất được yêu cầu và thời gian hun trùng là 12 tiếng trước khi container được xếp lên tàu tại cảng TPHCM), nhưng có trường hợp hải quan Úc vẫn yêu cầu phải hun trùng lại lô hàng này do chất lượng hun trùng không đảm bảo. Thông tin bên lề cho hay mức phí đó phát sinh khoảng 1.000 đô la Úc/container 20 feet.
Cũng phải nói thêm rằng quy định của hải quan Úc rất nghiêm ngặt trong việc này. Đối với những hàng hóa nhập khẩu vào Úc mà có đóng gói bao bì thì ngoài Chứng thư hun trùng (Fumigation Certificate) theo quy định nhà xuất khẩu còn phải làm Bảng kê khai thành phần nguyên liệu bao bì (Packing Declaration). Bảng kê này sẽ phải gửi sớm cho nhà nhập khẩu ở Úc sau ngày tàu khởi hành ở TPHCM.
- Chứng thư hun trùng không được chấp nhận. Có trường hợp hải quan Úc không chấp nhận chứng thư hun trùng của một số ít các nhà cung cấp dịch vụ hun trùng Việt Nam do chất lượng dịch vụ của các công ty này có vấn đề. Để tránh tình trạng này, các nhà xuất khẩu Việt Nam cần tham khảo ý kiến của các công ty giao nhận vận tải, các nhà môi giới vận tải vì họ có các đại lý ở Úc để kiểm tra và xác thực thông tin.
Điều đáng quan tâm là những sự vụ trên cứ thỉnh thoảng lại phát sinh, gây không ít tranh cãi giữa nhà xuất khẩu và công ty dịch vụ giao nhận vận tải.
Có thể thấy với mức chi phí hun trùng tương đối cạnh tranh (khoảng 300.000 đồng/container 20 feet bao gồm cả thuế VAT), dịch vụ nhanh chóng, chất lượng đảm bảo cũng như tính chuyên nghiệp của các công ty dịch vụ giao nhận vận tải, thì việc hun trùng hàng hóa xuất khẩu chỉ là “chuyện nhỏ”. Thiết nghĩ các nhà xuất khẩu Việt Nam nếu không tận dụng việc thuê ngoài đối với công việc logistics, thì cần chuẩn hóa quy trình làm thủ tục xuất nhập khẩu cho công ty mình và các biện pháp kiểm tra giám sát nhằm tránh cho “chuyện nhỏ” có thể phát sinh thành vấn đề phức tạp.
Theo Bộ NN- PTNT, trong 7 tháng đầu năm 2010, các doanh nghiệp thủy sản xuất khẩu đạt kim ngạch khoảng 2,45 tỷ USD, tăng hơn 11,63% so cùng kỳ năm 2009. Điều nghịch lý là xuất khẩu dù tăng nhưng lợi nhuận giảm và người nuôi thủy sản gặp không ít khó khăn.
Sau hai tháng trì hoãn, ngày 1-9 vừa qua, việc Thông tư 25 chính thức có hiệu lực một lần nữa làm dấy lên nỗi lo lắng của DN kinh doanh, xuất khẩu thủy sản.
Theo Bộ NN&PTNT, từ ngày 15-9 các nhà máy đường ở ĐBSCL sẽ vào vụ sản xuất đường năm 2010-2011, các tỉnh khác chậm nhất là cuối tháng 10 vào vụ, vì vậy vấn đề thiếu đường những tháng cuối năm sẽ không đáng lo ngại.
Vốn đề ra mục tiêu xuất khẩu 4,5 tỷ USD trong năm nay, ngành thủy sản của Việt Nam - đặc biệt là lĩnh vực xuất khẩu tôm - hiện đang có nguy cơ thiếu nguyên liệu cho khâu chế biến.
Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, 7 tháng đầu năm 2010, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Trung Quốc lên đến 10,781 tỉ USD. Tình trạng nhập siêu từ Trung Quốc đã kéo dài hơn 10 năm nay và mang tính hệ thống, ảnh hưởng không tốt đến cán cân vãng lai và cán cân thanh toán quốc tế.
Nhu cầu cao của Trung Quốc về dầu mỏ và quặng sắt đã khiến cho giá các mặt hàng này tăng vọt trong thập kỷ qua. Việc nước này tăng cường nhập khẩu ngô, lúa mỳ và gạo gần đây cũng là nhân tố mới làm gia tăng sức ép lạm phát toàn cầu.
Khi xuất khẩu hàng hoá sang Myanmar, ngoài thủ tục pháp lý rườm rà, thanh toán khó khăn…, doanh nghiệp Việt Nam còn chịu áp lực cạnh tranh trực tiếp về giá với hàng hoá của Trung Quốc.
Doanh nghiệp đang rất khó đẩy mạnh xuất khẩu, do cơ cấu hàng xuất khẩu đơn điệu và khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam còn hạn chế. Trong khi đó, các mặt hàng nhập khẩu thì “không thể không nhập”, nên việc giảm nhập siêu luôn là bài toán hóc búa.
Hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không tại VN tăng nhanh thời gian qua. Chỉ riêng trong tám tháng đầu năm 2010 đã đạt mức tăng trưởng trên 43% so với cùng kỳ năm ngoái.
Hội đồng Nghề cá và Nuôi trồng Thủy sản Quốc gia Braxin (CONEPE) hiện đang gây sức ép với chính phủ nước này nhằm ngăn chặn nhập khẩu cá tra từ Việt Nam.
Sau khi bị phía Mỹ, Liên hiệp châu Âu (EU)… áp thuế chống bán phá giá đối với nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực, doanh nghiệp và hiệp hội Việt Nam vẫn còn hiểu biết “mơ hồ” trong việc áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nhằm bảo vệ sản xuất trong nước.
Bảy tháng đầu năm nay, Hà Nội nhập siêu gần 8 tỷ USD. Một con số nói lên khá nhiều điều và rất đáng để suy nghĩ. Vậy đâu là nguyên nhân của tình trạng này? Các cơ quan cần phải làm gì để khống chế nhập siêu, ổn định cán cân thương mại.
Theo số liệu của Ủy ban thương mại quốc tế Mỹ, trong 7 tháng đầu năm 2011, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Mỹ đạt hơn 9,63 tỷ USD, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Mặt hàng gas đang được Sở Công Thương TPHCM tính toán đưa vào chương trình bình ổn giá nhằm ổn định giá, trong khi lãnh đạo Bộ Công Thương cũng cho hay sẽ tìm phương án quản lý phù hợp đối với mặt hàng đã trở thành thiết yếu trong đời sống này.
Ngành công thương đánh giá, mùa tết năm nay là một mùa “tết bình yên” khi giá cả khá ổn định. Tuy nhiên, tổng mức bán lẻ tăng thấp, sức mua nhiều mặt hàng ở mức yếu khi đại bộ phận người dân thắt chặt chi tiêu trong bối cảnh kinh tế khó khăn khiến sản xuất ngừng trệ, giảm sút.
Sau nhiều lần lấy ý kiến và cân nhắc thận trọng các yếu tố cấu thành giá dịch vụ y tế, hiện nay, dự thảo thông tư về giá dịch vụ y tế của Liên bộ Y tế - Tài chính – Lao động thương binh xã hội và Bảo hiểm xã hội VN đã hoàn thành.
Năm 2012 nếu ngành cá tra được ưu tiên vốn, đồng thời lãi suất về dưới 15%/năm thì giá thành sản xuất sẽ cạnh tranh được, kim ngạch xuất khẩu có thể đạt 2 tỉ USD.
Từ một nước luôn phải phụ thuộc phần lớn vào nguồn phân đạm urê nhập khẩu, bắt đầu từ năm 2012, Việt Nam đã có thể tự chủ hoàn toàn được loại phân bón quan trọng này.
Dù kim ngạch xuất, nhập khẩu giảm mạnh so với cùng kỳ, cán cân thương mại ngành nông nghiệp vẫn thặng dư trong tháng đầu năm 2012. Nhưng, quan ngại với xuất khẩu nông sản đến từ triển vọng thị trường thế giới khá mong manh.
Sức mua trên thị trường không cao như mọi năm và mặt bằng giá đã sẵn ở mức cao, nên giá nhiều loại hàng hóa trong dịp Tết Nhâm Thìn 2012 đã không tăng hoặc chỉ tăng nhẹ so với thời điểm trước Tết.
Thương vụ Việt Nam tại Pháp cảnh báo các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần thận trọng khi ký kết hợp đồng và giao hàng trả chậm cho các nhà nhập khẩu Pháp vì một số công ty nhập khẩu của nước này có dấu hiệu khó khăn trong việc thanh toán đầy đủ và đúng hạn cho bạn hàng.
Các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá bán lẻ ở Việt Nam vẫn là lĩnh vực hấp dẫn nhất. Dù không như đồn đoán ban đầu các tập đoàn lớn sẽ tràn vào nuốt chửng thị trường Việt Nam, nhưng chỉ nhìn vào tốc độ mở rộng của Big C, Metro, Lotte... vừa qua cho thấy sức ép cạnh tranh đang nóng lên từng ngày.
Lại tương tự giá thuốc, giá thực phẩm chức năng cũng đang “nhảy múa thoải mái” khi giá mua vào với giá bán ra chênh nhau tới cả chục lần! Thị trường thực phẩm chức năng đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng các quy định về quản lý thực phẩm chức năng đang tỏ ra quá lạc hậu. Phần quản lý giá của mặt hàng này đang bị thả nổi hoàn toàn.
Tháng 4, nhập khẩu đạt con số 6,95 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu 4 tháng qua lên hơn 24,8 tỷ USD. Với kim ngạch xuất khẩu 4 tháng là 20,1 tỷ USD, như vậy, nhập siêu những tháng đầu năm đã lên khoảng 4,7 tỷ USD, tương đương với hơn 23% kim ngạch xuất khẩu. Với cách làm như hiện nay, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 20% trong năm nay là rất khó.
Mark Zimmeran – cựu cố vấn Chủ tịch Phòng thương mại của Mỹ ở Nhật Bản đã viết trong cuốn sách nổi tiếng “Làm ăn với người Nhật như thế nào” của ông: “việc nghiên cứu kỹ càng và nghiêm túc tâm lý người Nhật và cấu trúc xã hội của nước Nhật là cực kỳ cần thiết cho việc làm ăn có hiệu quả với người Nhật”.
Kim ngạch xuất khẩu quý I/2010 ước đạt 14 tỷ USD, giảm 1,6% so với cùng kỳ 2009. Kim ngạch nhập khẩu 3 tháng ước đạt 17,525 tỷ USD, tăng 37,6% so với cùng kỳ năm 2009. Trong đó, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu cần nhập khẩu tăng 35,3%; nhóm hàng cần kiểm soát nhập khẩu dự báo tăng khoảng 60,2% và nhóm hàng cần hạn chế nhập khẩu cũng tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái.
Sự phục hồi của kinh tế trong nước sẽ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng hóa tăng, đặc biệt việc thực hiện giải ngân vốn FDI được dự báo tăng cao sẽ khiến nhập khẩu máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động đầu tư, xây dựng và sản xuất cũng sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Dự báo kim ngạch nhập khẩu năm 2010 ước đạt 74,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2009.
Hiệp định tự do thương mại ASEAN-Trung Quốc (ACFTA) về nguyên tắc có hiệu lực từ 01/01/2010, có lộ trình cắt giảm tới gần 7.000 dòng thuế. Indonesia đã yêu cầu đàm phán lại với TQ về việc hoãn thực thi ACFTA. Việt Nam hầu như vẫn chưa có một bộ hàng rào kỹ thuật đầy đủ cho các ngành sản xuất trong nước. Mối lo nhập siêu gia tăng từ TQ và mối lo nhiều Doanh nghiệp VN mất thị trường nội địa là có cơ sở....
Theo Tổng cục Thống kê, nhập siêu năm 2009 ước tính lên tới 12,246 tỷ USD, con số này thấp hơn nhiều mức nhập siêu thực hiện lên tới 18,029 tỷ USD của năm 2008, nhưng tăng gần 250 triệu USD so với mục tiêu đề ra.
Để nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế trong quá trình tham gia chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu với những tiêu chuẩn ngày càng ngặt nghèo mà thị trường đặt ra, thì Việt Nam còn nhiều việc phải làm...
Xuất khẩu khoảng 25% tổng sản lượng gạo hàng năm, nhưng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày càng tụt dốc quá xa so với của Thái Lan trong thời gian qua, và những người nông dân vẫn không được hưởng lợi tương ứng với công sức của mình bỏ ra,....
