Thế giới đang “choáng ngợp” và hết lời ca tụng sự trỗi dậy đầy ấn tượng của nền kinh tế châu Á. Chính điều này đã làm nảy sinh nhiều ý kiến trái chiều về thực hư khă năng châu Á vươn lên “thống trị” nền kinh tế thế giới.
Sự trỗi dậy ngoạn mục...
Thời gian qua, có nhiều ý kiến cho rằng, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu làm dịch chuyển sức mạnh kinh tế từ Mỹ và Tây Âu sang châu Á một cách mạnh mẽ.
Mới đây, nền kinh tế Singapore với mức tăng trưởng đáng kinh ngạc 18,1% trong 6 tháng đầu năm đã chính thức vượt mặt các nước phương Tây và trở thành cường quốc xuất khẩu số 1 thế giới.
Số liệu từ bộ phận tình báo kinh tế của Economist cũng cho thấy, châu Á đóng góp khoảng 1/3 doanh số bán lẻ thế giới. Châu Á hiện là thị trường lớn nhất cho nhiều loại sản phẩm, 35% số xe hơi bán ra trong năm ngoái tiêu thụ tại đây, con số này đối với điện thoại di động là 43%. Ngoài ra, châu Á tiêu thụ 35% năng lượng của thế giới, tăng nhiều so với con số 26% vào năm 1995…
Dự báo trong năm nay, châu Á có thể mang lại khoảng một nửa doanh thu và lợi nhuận toàn cầu cho các tập đoàn đa quốc gia tại phương Tây, cao hơn nhiều so với mức 20% đến 25% ở thời điểm hiện nay.
Bên cạnh đó, trong khi thế giới nỗ lực tái thiết trật tự tài chính quốc tế thì các quốc gia châu Á lại giữ khoảng cách với IMF. Trong việc đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính lần này, IMF bố trí các khoản vay cho hơn 50 “nước nạn nhân” của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, các quốc gia châu Á lại hầu như không cầu cứu tới IMF. Trái lại, cơn sốt “hỗ trợ tài chính lẫn nhau” giữa các quốc gia châu Á không ngừng tăng lên.
Trước những thông tin đầy tích cực này, IMF dự báo, tăng trưởng của châu Á trong năm nay đạt 7,5%, cao hơn 3% so với nhịp độ tăng trưởng trung bình của thế giới. Theo Giám đốc điều hành IMF Dominique Strauss-Kahn, do có quy mô kinh tế ngày càng lớn, "châu Á sẽ trở thành đầu tàu kéo nền kinh tế thế giới tiến lên".
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Daejeon, Hàn Quốc ngày 13/7, ông Dominique Strauss-Kahn nhận định, IMF cần đổi mới quan hệ với các nước châu Á vì những nước này đang đóng vai trò ngày càng quan trọng hơn trong nền kinh tế toàn cầu.
Ông khẳng định, các nước châu Á thực thi những chính sách đúng đắn dựa trên bài học rút ra từ cuộc khủng hoảng 1997 - 1998. Các quyết định của châu Á có ảnh hưởng tới kinh tế toàn cầu và ngược lại, tình hình kinh tế toàn cầu cũng sẽ có tác động tới lập trường chính sách của từng nước châu Á. Điều này khiến IMF muốn đổi mới quan hệ giữa IMF và châu Á. Ông Kahn cũng cho rằng, khi quan hệ giữa châu Á và xã hội bên ngoài ngày càng thắt chặt hơn, châu Á cần có tiếng nói lớn hơn trong nền kinh tế toàn cầu.
Để thừa nhận vai trò lớn hơn của châu Á, IMF sẽ thực hiện kế hoạch sửa đổi cơ chế bỏ phiếu trong tổ chức này, dự kiến được thực thi vào cuối năm nay. Theo đó, IMF sẽ chuyển 5% quyền bỏ phiếu dành cho các nước phát triển, cho các nước đang phát triển, phần lớn là ở châu Á, nâng tổng số quyền bỏ phiếu của châu Á lên 7,7%.
Những tín hiệu đáng ngờ
Nhìn nhận “ánh hào quang” chói lóa này của nền kinh tế châu Á một cách hoàn toàn trái ngược, nhiều ý kiến lại cho rằng, nếu xem xét cẩn thận, các số liệu này cho thấy sự chuyển dịch sức mạnh kinh tế từ Tây sang Đông có thể đã bị cường điệu. Một số đồng tiền đang giảm giá, phần đóng góp của châu Á vào GDP thế giới (tính theo giá trị danh nghĩa căn cứ vào tỷ giá hối đoái của thị trường) thực sự giảm xuống, từ mức 29% năm 1995 xuống 27% năm 2009.
Năm 2009, tổng sản lượng của châu Á vượt qua Mỹ nhưng vẫn còn ít hơn so với Tây Âu dù năm nay họ có thể vượt qua Tây Âu. Nói cách khác, sản lượng của phương Tây giàu có vẫn còn lớn gấp đôi so với phương Đông.
Nhiều nhà kinh tế học cho rằng, cách đo lường theo PPP cường điệu ảnh hưởng kinh tế của châu Á. Điều làm các doanh nghiệp phương Tây quan tâm thật sự là tiêu dùng của người dân tính theo USD. Dù 3/5 dân số thế giới sống ở châu Á, họ chỉ chiếm khoảng 1/5 giá trị tiêu thụ của tư nhân toàn cầu, ít hơn tỷ lệ 30% của người Mỹ.
Không chỉ vậy, ảnh hưởng của châu Á lên thị trường tài chính toàn cầu cũng hết sức khiêm tốn bởi vì các quỹ dự trữ chính thức chỉ chiếm khoảng 5% tổng dự trữ các tài sản tài chính toàn cầu. Khối tài sản tư nhân chủ yếu vẫn nằm ở phương Tây. Sự kiện các đồng tiền châu Á chỉ góp khoảng 3% tổng số dự trữ ngoại tệ cũng cho thấy châu Á vẫn tụt hậu rất xa trong các vấn đề tài chính.
Trong khi đó, những thách thức mà nền kinh tế châu Á đang phải đối mặt cũng không ít hơn các nước phương Tây. Theo giám đốc IMF, dù nhiều nền kinh tế châu Á kết thúc các biện pháp kích cầu kinh tế, nhưng những nguy cơ trong đó có nguy cơ xuất phát từ rối loạn kinh tế hiện nay ở châu Âu có thể buộc các nhà hoạch định chính sách kinh tế châu Á phải có những điều chỉnh phù hợp để xử lý các cú sốc kinh tế có thể nổi lên, trong đó luồng vốn cũng có thể trở thành mối đe doạ đối với các nước có tốc độ tăng trưởng nhanh.
Dựa trên những phân tích này, nhiều nhà kinh tế học nhận định, câu chuyện về những điều thần kỳ trong phát triển kinh tế của châu Á hiện chưa thể đưa nền kinh tế này lên vị trí số 1 thế giới.
Tăng trưởng GDP năm 2010 của Trung Quốc có thể đạt 10%. Thách thức của Trung Quốc hiện nay là làm cách nào để kiểm soát sự bùng nổ kinh tế. Trong khi hầu hết các nền kinh tế lớn trong giai đoạn đầu tăng trưởng phải đối mặt với các cuộc khủng hoảng, thì câu chuyện của Trung Quốc có vẻ không bình thường, điều này đã khiến nhiều người đoán già đoán non về "một vụ sụp đổ sắp xảy ra".
Sự phục hồi của nền kinh tế toàn cầu tiếp tục xuất hiện những “tạp âm”, ngành chế tạo của Trung Quốc phát triển chậm lại, còn tăng trưởng của nền kinh tế Mỹ khiến người ta thất vọng.
Việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu vốn đã luôn là nguồn gốc của xung đột giữa các quốc gia. Do đó, thế giới cần phải tìm kiếm sự đồng thuận thương mại có lợi giữa các bên để tránh xung đột liên quan tới vấn đề này.
Xe đạp tuy chỉ là một phương tiện giao thông đơn giản song lại có nhiều tiện lợi hơn các phương tiện khác, bởi nó giúp giảm khí thải CO2 và giảm tình trạng tắc nghẽn giao thông.
Cuộc khủng hoảng lương thực 2007-2008 chưa thực sự lặp lại, song giá lúa mì hiện tại tăng với tốc độ nhanh nhất trong gần 40 năm qua có thể sẽ trở thành một “vòng xoáy” mạnh tác động lên giá bán lẻ các sản phẩm cây trồng khác trên toàn thế giới.
Hạn hán chưa từng thấy ở Nga và châu Âu, lũ lụt khủng khiếp ở Pakistan, Trung Quốc cùng với thiên tai tại các khu vực khác đang buộc nhân loại phải tập trung các nỗ lực để đối phó với những biến đổi dị thường của khí hậu.
Cùng với tất cả hiểm hoạ nói trên, Đông Nam Á hiện nay đang phải đối mặt với nguy cơ đụng đầu giữa Mỹ là chủ soái thế giới và Trung Quốc là bá chủ địa phương mà sức mạnh cả "cứng" lẫn "mềm" ngày càng gia tăng và sự tin tưởng vào giá trị riêng của mình chưa có dấu hiệu gì giảm sút, từ cả hai phía.
Cách phát triển kinh tế của Trung Quốc đã biến nước này thành một gã khổng lồ lệch, một cỗ máy xuất khẩu hùng mạnh với một vũ khí tài chính khổng lồ.Lượng ngoại tệ dự trữ khổng lồ đã tạo cho Trung Quốc sức mạnh có thể đánh sập các thị trường bằng trái phiếu kho bạc Mỹ và các khoản nợ bằng đồng euro. Dù biết là cách can thiệp đó sẽ đồng nghĩa với việc tự hủy hoại Trung Quốc, nhưng những người chỉ trích vẫn lo ngại rằng Trung Quốc hoàn toàn có thể bán rẻ nền kinh tế thế giới.
Một chuỗi các lỗi vi phạm từ việc hệ điều hành Windows bị treo đến việc ngắt báo động tùy tiện đã dẫn đến vụ nổ và chìm giàn khoan của BP hồi cuối tháng tư vừa qua.
Tạm gạt tính chất cứng rắn gần như là thịnh nộ trong phát biểu của Bộ trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì sang một bên, để tìm hiểu một cách tỉnh táo mọi vấn đề nằm trong ý kiến ông Dương nêu lên, chúng ta sẽ thấy gì?
“Đối thoại thương mại toàn cầu” do giới doanh nghiệp Mỹ tổ chức vào hôm thứ Ba (27/7) đã thảo luận về vấn đề nguyên liệu thô và thương mại, các chuyên gia trong cuộc họp đã kêu gọi Quốc hội Mỹ: đừng chính trị hóa việc Trung Quốc đầu tư vào một nhà thép của Mỹ.
Trong dự báo triển vọng kinh tế toàn cầu công bố ngày 26/7, các tập đoàn tài chính Mỹ và quốc tế đều cho rằng nền kinh tế toàn cầu đang có xu hướng tăng trưởng chậm lại.
Chính phủ Trung Quốc luôn trộn lẫn khéo léo giữa viện trợ giữa chính phủ - chính phủ với các hình thức khuyến khích khác để các doanh nghiệp Trung Quốc mua tài sản ở nước ngoài. Và trong chính sách tiền tệ song phương, Bắc Kinh ưu tiên các công cụ đầu tư trực tiếp, trợ cấp trực tiếp, các khoản vay ưu đãi, khoản vay với thời hạn hào phóng hơn so với trên thị trường.
Đó là "bước đi" đang diễn ra tại Ukraine khi nước này trở thành tâm điểm cuộc tập trận "Gió biển - 2010" cùng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cả trên bộ lẫn trên không và trên Biển Đen. Sự kiện này cho thấy dù đã quyết định không gia nhập NATO - tổ chức quân sự lớn nhất hành tinh - nhưng quốc gia bên bờ Biển Đen này sẽ không quay lưng lại với "đồng minh" được hình thành dưới thời Tổng thống Viktor Yushchenko.
Năm ngoái là thời điểm chứng kiến những nhà cầm quyền lâu năm ở Bắc Phi và Trung Đông bị lật đổ hoặc bị giết hại trong làn sóng nổi dậy; cũng là năm met số nhà lãnh đạo châu Âu phải rời nhiệm sở giữa cuộc khủng hoảng nợ.
Cơ quan Tình báo Toàn cầu "Stratfor" của Mỹ công bố tài liệu "Dự báo tình hình ở một số nước và khu vực trên thế giới năm 2012" trong đó nhận định, hệ thống quốc tế đã trải qua nhiều giai đoạn có những thay đổi cơ bản trong một thời gian ngắn. Giai đoạn mới nhất là năm 1989- 1991. Trong thời gian đó, Liên Xô sụp đổ, sự thần kỳ kinh tế của Nhật Bản chấm dứt, Hiệp ước Maastricht tạo nên châu Âu hiện nay được ký kết và xác định Trung Quốc là một nền kinh tế thị trường dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản...
Việc ông Vladimir Putin muốn ra tranh cử tổng thống gắn liền với kỷ lục của ông là người hùng từng đưa nước Nga thoát khỏi tình trạng thời hậu Liên Xô và hậu Yeltsin để bước vào thời kỳ trật tự kinh tế và thịnh vượng.
Trong một báo cáo đưa ra hồi tháng 10 năm ngoái, Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính có hơn 215 triệu trẻ em trên khắp thế giới đã phải lao động nặng nhọc để mưu sinh, trong đó có 113 triệu em nhỏ thuộc khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Kinh tế thế giới trải qua năm 2011 đầy sóng gió, với một loạt thách thức như khủng hoảng nợ công nghiêm trọng tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), sức phục hồi "èo uột" của kinh tế Mỹ, đà tăng chậm lại của các nền kinh tế phát triển mới nổi, tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát cao, tình hình bất ổn chính trị và thiên tai... ---> 9 dự báo kinh tế thế giới 2012-2013 ---> 10 rủi ro lớn của kinh tế thế giới 2012
Trong danh sách này có Vladimir Putin, Che Guevara, Martin Luther King... Theo các nhà chiêm tinh, những người sinh năm Rồng thường đam mê, sáng tạo, không ngại thách thức, nhưng cũng có thể kiêu ngạo.
Họ được coi là "những con rồng đỏ" kiểm soát phần lớn nền kinh tế Trung Quốc. Họ được gọi là "tầng lớp cổ áo đen" bởi luôn xuất hiện trong một bộ vest đen, đi xe limousine màu đen. Đóng vai trò là các nhà doanh nhân hàng đầu và quyền lực nhất của nền kinh tế Trung Quốc, nhưng thông tin về họ lại rất ít.
Trong khi châu Âu vẫn còn u ám bởi khủng hoảng thị trường tài chính, kéo theo nhiều dịch vụ kinh doanh thương mại khác kém phát triển, điều này đã dẫn tới suy thoái kinh tế ngày càng trở nên trầm trọng hơn thì châu Á được xem như là thị trường tiềm năng mới, có khả năng tiếp ứng cho sự phục hồi của châu Âu.
Tờ Financial Times vừa công bố xếp hạng các trường đào tạo thạc sỹ quản trị kinh doanh (MBA) tốt nhất trên toàn cầu năm 2012. Trong đó, trường kinh doanh Standford được xếp hạng nhất trong "bảng phong thần" năm nay.
Thế giới đang “choáng ngợp” và hết lời ca tụng sự trỗi dậy đầy ấn tượng của nền kinh tế châu Á. Chính điều này đã làm nảy sinh nhiều ý kiến trái chiều về thực hư khă năng châu Á vươn lên “thống trị” nền 
