Ông Susan G. Esserman còn đề xuất nâng giá đồng nhân dân tệ, cho rằng, việc nâng giá đồng nhân dân tệ sẽ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp Trung Quốc. Theo ông, việc Mỹ tăng cường xuất khẩu sang Trung Quốc không phải là nhân tố chủ yếu gây ra thâm hụt thương mại Mỹ - Trung.
“Tôi không cho rằng, Mỹ chắc chắn có thể công nhận địa vị nền kinh tế thị trường của Trung Quốc trước năm 2016, bởi vì hiện tại trong nội địa nước Mỹ có rất nhiều lời phản đối, hơn nữa hiện nay cho thấy, trong vấn đề này vẫn chưa thu được tiến triển trọng đại nào”, ông Susan G Esserman nói.
Là điều kiện tiền đề để gia nhập vào tổ chức thương mại thế giới WTO, Trung Quốc đã chấp nhận một số điều khoản mang tính hạn chế, một trong số đó chính là trong thời gian 15 năm Trung Quốc gia nhập WTO, địa vị nền kinh tế thị trường của quốc gia này đều có thể không được toàn thế giới công nhận. Hay nói cách khác, chỉ đến năm 2016, địa vị nền kinh tế thị trường của Trung Quốc mới có thể được tự động công nhận.
Năm 2004, New Zealand đã công nhận địa vị nền kinh tế thị trường Trung Quốc, cũng là nước đầu tiên dám “phá lệ”. Cho đến nay, có khoảng hơn 80 quốc gia và khu vực đã công nhận địa vị nền kinh tế thị trường của Trung Quốc, nhưng các nước phát triển chủ yếu toàn cầu như Mỹ, châu Âu lại không “ban đặc ân” này cho Trung Quốc.
“Một nước đã gia nhập WTO mà lại không được công nhận địa vị nền kinh tế thị trường của mình, điều này về cơ bản là vô lý. Mỹ đang sử dụng tiêu chuẩn kép trong vấn đề địa vị nền kinh tế thị trường của Trung Quốc, hơn nữa lý do của họ về cơ bản lại không đầy đủ, nguyên nhân đằng sau của việc này chủ yếu chính là muốn thông qua việc này để làm khó Trung Quốc”, chuyên viên nghiên cứu giàu kinh nghiệm của Trung tâm quan hệ Trung – Mỹ, thuộc Đại học Thanh Hoa Zhou Shi Jian nhấn mạnh.
Từ năm 1998, Mỹ và Liên minh châu Âu đã thừa nhận địa vị nền kinh tế thị trường của Nga, nhưng cho đến nay, Nga lại chưa gia nhập WTO.
Địa vị kinh tế phi thị trường là căn nguyên của các biện pháp cứu trợ thương mại mà Trung Quốc phải hứng chịu nặng nề nhất và Mỹ là nước chi ra khoản tiền nhiều nhất cho các vụ việc điều tra cứu trợ này.
Tháng 8/2009, chính phủ Trung Quốc đã ra tuyên bố chung về thành quả hợp tác đối thoại kinh tế trong khuôn khổ đối thoại kinh tế chiến lược Trung – Mỹ lần thứ nhất, cho rằng, phía Mỹ đã công nhận Trung Quốc không ngừng giành được tiến triển trong phương diện cải cách thị trường, đồng thời sẽ xem xét mối quan tâm của Trung Quốc, thông qua Ủy ban thương mại Trung – Mỹ để đẩy nhanh việc công nhận địa vị nền kinh tế thị trường của Trung Quốc bằng phương thức hợp tác.
“Việc thỉnh cầu hay đợi chờ Mỹ công nhận địa vị nền kinh tế thị trường của Trung Quốc chẳng ích gì, chúng ta chỉ có thể không ngừng dùng mọi cách để buộc họ phải thỏa hiệp trong vấn đề này”, nhà sáng lập Văn phòng luật sự Liu Song Shou, hãng luật này chủ yếu phụ trách các hồ sơ tranh chấp thương mại giữa Trung – Mỹ.
Ngoài ra, ông Susan G Esserman còn nhắc đến vấn đề tỷ giá đồng NDT. Ông nói: “Vấn đề này hết sức nhạy cảm tại Mỹ. Nhiều chuyên gia cho rằng, đồng NDT của Trung Quốc đang bị đánh giá thấp. Về lâu dài, việc nâng giá đồng NDT sẽ phù hợp với lợi ích của Trung Quốc”. Phía Mỹ luôn cho rằng, đồng NDT bị đánh giá thấp là nguyên nhân gây ra nhập siêu thương mại lớn giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng nhiều chuyên gia kinh tế lại nhận định, đồng NDT bị thả nổi không liên quan lớn đến cán cân thương mại hai nước, mà vấn đề chính là ở nội tại của nước Mỹ.
Tại Diễn đàn Phát triển Trung Quốc tổ chức tháng 3 vừa rồi, ông Trần Đức Minh – Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc từng nói: “Trung Quốc hy vọng nhập khẩu ngày càng nhiều hàng hóa của Mỹ như sản phẩm công nghệ cao, nhưng thật đáng tiếc, việc xuất khẩu của Trung Quốc vào Mỹ lại gặp rất nhiều khó khăn”.
Ông Susan G Esserman thì cho rằng, việc khống chế xuất khẩu chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ đến thương mại, chứ không phải là nhân tố chính gây ra nhập siêu thương mại.
