Quan hệ Mỹ-Trung rất phức tạp và nhiều mâu thuẫn. Ảnh Reuters
Quan hệ giữa hai cường quốc Mỹ, Trung Quốc đang bước vào cấp độ căng thẳng mới, làm dấy lên mối lo ngại về một vụ xung đột lớn cả về kinh tế, thương mại lẫn chính trị.
Thứ Năm tuần trước Tổng thống Mỹ Barack Obama tiếp Đạt Lai Lạt Ma tại tòa Bạch ốc theo một thông lệ mà bốn Tổng thống Mỹ gần đây đều tuân thủ. Nhưng đối với một số người ở Trung Quốc, cuộc gặp đó, cùng với thông báo Mỹ sắp bán lượng vũ khí trị giá 6,4 tỉ đô la cho Đài Loan - là hành động can thiệp vào công việc nội bộ của họ. Phản ứng của Trung Quốc nhanh nhạy và mạnh mẽ khác thường. Ngay hôm thứ Sáu, Trung Quốc đã triệu tập đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh, ông Jon M. Huntsman Jr., đến Bộ Ngoại giao và lên lớp ông này về Đạt Lai Lạt Ma mà chính quyền Trung Quốc coi như một nhà ly khai. Trước đó, Trung Quốc đã tuyên bố ngừng các quan hệ về quân sự với Mỹ và đe dọa cấm vận các công ty Mỹ chế tạo các loại vũ khí bán cho Đài Loan.
Ở cả hai bờ Thái Bình dương, các nhà phân tích đều cho rằng, rạn nứt trong quan hệ Mỹ-Trung là không thể tránh khỏi do hai nước đang theo đuổi những nghị trình ngoại giao hoàn toàn khác nhau và không chịu nhân nhượng. Những vết rạn này có khả năng doãng rộng trong những tháng tới khi áp lực chính trị trong nước có thể đẩy hai chính phủ tới sự đối đầu mạnh mẽ hơn và niềm tự tin của Trung Quốc vào thế và lực của mình tăng lên.
Ở Mỹ, tình trạng kinh tế ốm yếu, cộng với tỷ lệ thất nghiệp xấp xỉ 10% buộc chính phủ Obama phải dành ưu tiên hàng đầu cho việc ổn định đồng tiền, tăng sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu và tự do hóa thị trường. Nếu thành công trong việc buộc Trung Quốc nâng giá trị đồng nhân dân tệ và để cho các công ty Mỹ được tiếp cận nhiều hơn thị trường 1,3 tỉ dân này - qua đó tạo ra nhiều công việc làm mới - thì đảng Dân chủ cầm quyền sẽ giành được thắng lợi quan trọng trong cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ cuối năm nay.
Nhưng tạo việc làm cũng là nhu cầu sinh tử của Trung Quốc, buộc nước này phải vận hành tối đa guồng máy xuất khẩu và một đồng tiền yếu là điều kiện tiên quyết cho sự vận hành đó. Khả năng Trung Quốc tăng giá đồng nhân dân tệ, trong bối cảnh hiện nay, là điều khó xảy ra. Trước mắt cả hai nước đều gia tăng thực hiện những biện pháp bảo hộ. Năm ngoái Mỹ đã áp thuế phòng vệ lên mặt hàng vỏ xe hơi và ống thép Trung Quốc; đối lại Trung Quốc tăng thuế lên phụ tùng xe hơi và thịt gà Mỹ. Năm nay, khi Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu nông sản - nhất là các sản phẩm đòi hỏi nhiều lao động như nước cam vắt, tỏi và nấm… có khả năng tranh chấp thương mại về nông sản giữa hai bên sẽ thêm căng thẳng.
Một dấu hiệu đáng lo khác cho Mỹ là Trung Quốc đã bắt đầu bán ra một phần lượng trái phiếu chính phủ Mỹ mà họ nắm giữ. Trung Quốc vượt qua Nhật Bản trở thành chủ nợ lớn nhất của Mỹ từ tháng 9-2008 và giữ vị trí này đến tháng 12-2009. Song trong hai tháng đầu năm nay, Trung Quốc đã lùi xuống vị trí thứ hai sau khi bán ra 4,3% số trái phiếu này, chỉ còn giữ 755,4 tỉ đô la Mỹ, ít hơn mức 768,8 tỉ đô la của Nhật Bản. Hành động của Trung Quốc gây khó khăn cho Chính phủ Mỹ trong việc vay mượn tiền để tài trợ các chương trình khôi phục kinh tế trong nước.
Những động thái trên cho thấy quan hệ Mỹ-Trung rất phức tạp và nhiều mâu thuẫn; hai nước bán mua với nhau hàng ngàn tỉ đô la Mỹ mỗi năm nhưng không hề tin cậy lẫn nhau. Bà Elizabeth C. Economy, chuyên gia về Trung Quốc trong Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, nhận định: “Quan hệ Mỹ-Trung thực tế được đánh dấu bằng một sự không tin cậy, một nền tảng hợp tác yếu ớt, thiếu sự chia sẻ các giá trị và thiếu cam kết về một sự thỏa hiệp”.
Tuy vậy, nhiều nhà quan sát nhận định, cần chú ý là đối với Chính phủ Trung Quốc, lời nói và việc làm không đi đôi với nhau, họ thường cao giọng phản đối để giữ thể diện, chứng tỏ mình không làm theo sức ép của nước ngoài nhưng lại âm thầm thực hiện điều mà họ phản đối công khai đó. Bề ngoài, Trung Quốc cực lực lên án việc các lãnh tụ nước ngoài tiếp đón Đạt Lai Lạt Ma nhưng tháng trước họ khôi phục lại cuộc đàm phán với đại diện của vị lãnh tụ tinh thần này và công bố dành 60 tỉ đô la để phát triển Tây Tạng, mặc nhiên thừa nhận rằng người Tây Tạng đã không được chia sẻ thành quả phát triển kinh tế như người Hán. Mặc dù công bố cấm vận các công ty Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, song Trung Quốc không thực thi nghiêm chỉnh công bố đó, vì nếu hãng Boeing chẳng hạn, bị cấm bán hàng vào Trung Quốc thì đội máy bay thương mại của nước này sẽ phải nằm ụ vì không có phụ tùng, nhiều hãng hàng không sẽ phá sản. Mặc dù tuyên bố hùng hồn rằng sẽ ngừng quan hệ quân sự với Mỹ, vừa qua Trung Quốc đã lặng lẽ cấp phép cho tàu sân bay USS Nimitz cập cảng Hồng Kông để thủy thủ đoàn ăn Tết phương Đông dù trước đây họ từng cấm cửa tàu sân bay USS Kitty Hawk khi có bất đồng giữa hai nước. Hành động bán trái phiếu chính phủ Mỹ của Trung Quốc cũng được coi là việc “rung cây nhát khỉ”, Trung Quốc không có khả năng bán tháo khối tài sản này vì nếu đồng đô la Mỹ mất giá thì người chịu thiệt hại nặng nề nhất và trước nhất chính là Trung Quốc.
Các nước, nhất là Mỹ, cần nhận ra tính chất hai mặt đó trong lối hành xử của chính quyền Trung Quốc để có đối sách thích hợp và không lộ liễu. Trong vấn đề tỷ giá chẳng hạn, theo Giáo sư Michael Pettis - người Mỹ dạy ở Đại học Bắc Kinh - Trung Quốc chắc chắn sẽ nâng giá đồng tiền nhưng đừng ép họ làm điều đó thật nhanh vì nó có thể khiến hàng loạt nhà máy bị sập tiệm. “Trung Quốc phải nhận ra sức ép mà các nước khác phải chịu, nhưng các nước khác cũng phải nhận ra rằng Trung Quốc không có khả năng thay đổi nhanh [chính sách tỷ giá]”, ông Pettis nói.
Mặc dù những nhà lãnh đạo mới của Nhật Bản đã hứa hẹn sẽ cải tổ đường lối điều hành đất nước, nhưng có một điều vẫn chưa thể thay đổi từ nhiều đời thủ tướng trước: luôn có một chính khách đứng sau thủ tướng, người thực sự có quyền lực lãnh đạo đất nước.
Những người Mỹ cổ vũ cho nếp sống khỏe mạnh, tỏ ra hết sức thất vọng, khi biết nhà lãnh đạo cao nhất của đất nước họ, Tổng thống Barack Obama, vẫn không dứt bỏ được thuốc lá.
Nhà kinh tế hàng đầu của Anh Liam Halligan cho rằng, Tổng thống Mỹ Barack Obama chỉ là kẻ “đạo đức giả” và đang châm ngòi cho cuộc chiến thương mại Trung– Mỹ.
Quan hệ ngoại giao giữa Washington với Libya khôi phục chưa được bao lâu thì một lỗi lầm không đáng có của Bộ Ngoại giao Mỹ lại làm vẩn đục quan hệ hai nước.
Các báo cáo về tình hình sản xuất, xây dựng, thu nhập cá nhân và chi tiêu của người dân Mỹ, công bố ngày 1/3, cho thấy nền kinh tế đầu tàu thế giới này đang có sự phục hồi một cách khiêm tốn, nhưng vẫn "mong manh".
Ngân hàng Trung ương Venezuela ngày 2/3 thông báo kinh tế nước này trong năm 2009 đã sụt giảm tới 3,3%, đẩy quốc gia nhiều dầu mỏ này lâm vào tình trạng suy thoái lần đầu tiên kể từ năm 2003.
Hãng AP cho biết khoảng một giờ sau khi trận siêu động đất mạnh 8,8 độ richter xảy ra 3 đợt sóng thần liên tiếp cao khoảng 6 m đổ vào thị trấn ven biển Talcahuano, cuốn gần như toàn bộ thị trấn này ra biển.
Số hộ gia đình giàu có ở Mỹ đã tăng 16% trong năm ngoái, sau khi giảm mạnh trong năm 2008. Sau cơn bão khủng hoảng, người Mỹ cũng trở nên thận trọng hơn trong vấn đề bảo đảm tài chính.
Mật vụ Mỹ - cơ quan chuyên bảo vệ tổng thống và những quan chức cấp cao trong chính quyền nước này, hiện đang đối mặt với cáo buộc phân biệt chủng tộc bên trong tổ chức.
Việc ông Vladimir Putin muốn ra tranh cử tổng thống gắn liền với kỷ lục của ông là người hùng từng đưa nước Nga thoát khỏi tình trạng thời hậu Liên Xô và hậu Yeltsin để bước vào thời kỳ trật tự kinh tế và thịnh vượng.
Trong một báo cáo đưa ra hồi tháng 10 năm ngoái, Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính có hơn 215 triệu trẻ em trên khắp thế giới đã phải lao động nặng nhọc để mưu sinh, trong đó có 113 triệu em nhỏ thuộc khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Kinh tế thế giới trải qua năm 2011 đầy sóng gió, với một loạt thách thức như khủng hoảng nợ công nghiêm trọng tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), sức phục hồi "èo uột" của kinh tế Mỹ, đà tăng chậm lại của các nền kinh tế phát triển mới nổi, tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát cao, tình hình bất ổn chính trị và thiên tai... ---> 9 dự báo kinh tế thế giới 2012-2013 ---> 10 rủi ro lớn của kinh tế thế giới 2012
Trong danh sách này có Vladimir Putin, Che Guevara, Martin Luther King... Theo các nhà chiêm tinh, những người sinh năm Rồng thường đam mê, sáng tạo, không ngại thách thức, nhưng cũng có thể kiêu ngạo.
Họ được coi là "những con rồng đỏ" kiểm soát phần lớn nền kinh tế Trung Quốc. Họ được gọi là "tầng lớp cổ áo đen" bởi luôn xuất hiện trong một bộ vest đen, đi xe limousine màu đen. Đóng vai trò là các nhà doanh nhân hàng đầu và quyền lực nhất của nền kinh tế Trung Quốc, nhưng thông tin về họ lại rất ít.
Trong khi châu Âu vẫn còn u ám bởi khủng hoảng thị trường tài chính, kéo theo nhiều dịch vụ kinh doanh thương mại khác kém phát triển, điều này đã dẫn tới suy thoái kinh tế ngày càng trở nên trầm trọng hơn thì châu Á được xem như là thị trường tiềm năng mới, có khả năng tiếp ứng cho sự phục hồi của châu Âu.
Tờ Financial Times vừa công bố xếp hạng các trường đào tạo thạc sỹ quản trị kinh doanh (MBA) tốt nhất trên toàn cầu năm 2012. Trong đó, trường kinh doanh Standford được xếp hạng nhất trong "bảng phong thần" năm nay.
Cuộc suy thoái toàn cầu đã chính thức dừng bước trong năm 2010. Từ đó tới nay, nhiều nơi đã tăng trưởng mạnh trở lại. Tuy nhiên, khu vực Bắc Mỹ và Tây Âu vẫn tiến với nhịp độ chậm hơn rất nhiều so với phần còn lại của thế giới.
