Mới đây, về chính sách, chỉ số lạm phát được điều chỉnh từ 7% lên 8% (tăng 1%). Lãi suất huy động phải khẩn trương điều chỉnh từ 11,5% xuống 10% (giảm 1,5%), lãi suất cho vay điều chỉnh xuống 12%.
Công thức chính sách và đời sống kinh tế
Lãi suất huy động tiền gửi đang được định hướng phải nhanh chóng giảm xuống 10%/năm. Ảnh: Phan Quang
Đó có thể xem là một phần của công thức điều hành vĩ mô trong nghị quyết 23/NQ-CP của Chính phủ đặc biệt dành cho lãnh vực hoạt động kinh doanh tiền tệ – tín dụng tại Việt Nam trong thời gian còn lại của năm 2010. Một công thức đã được giản lược từ những rối rắm của những đại lượng kinh tế vĩ mô của nhiều bộ ngành để chuyển thành một công thức số học đơn giản.
Theo lẽ thường, lạm phát và lãi suất là một cặp đại lượng với quy tắc bất khả phân ly và tăng giảm theo tỷ lệ thuận. Thế mà, theo công thức chính sách này: lạm phát tăng thêm 1% và lãi suất hạ bớt 1,5%. Hai đại lượng bị tách rời! Theo tỷ lệ nghịch!
Thực tế đời sống kinh tế và hành vi thị trường không phải là những tương tác, cấu thành trong một công thức đơn giản như thế.
Ngày 10.5.2010, trong một bài phỏng vấn, ông Lê Đức Thuý, chủ tịch uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia, nguyên thống đốc ngân hàng Nhà nước nhận định: “Định hướng của Chính phủ điều hành giữ lạm phát cả năm ở mức 8%, lãi suất huy động khoảng 10% hoặc hơn một chút cũng là hợp lý. Nhưng nó là hợp lý theo cách tư duy của người điều hành chính sách, chứ không phải là hợp lý theo tư duy người đi gửi tiền và của các lực lượng khách quan của thị trường”. Như vậy, tư duy hợp lý và khách quan chung của người điều hành chính sách – người đi gửi tiền – ngân hàng – thị trường là gì và ở vị trí nào?
Đời sống kinh tế và những hành vi thị trường thường có những khoảng cách với chính sách của Chính phủ. Khoảng cách này gần hay xa tuỳ theo mức độ phù hợp của chính sách với thực tế. Nhưng với phương án sắp đặt lạm phát và lãi suất theo tỷ lệ nghịch này thì có thể sẽ phải trả một giá rất cao mới kéo giảm được khoảng cách này. Từ công thức tỷ lệ nghịch này cho thấy chính sách tiền tệ vẫn bất cập ở một, hai hoặc vài khâu nào đó (thống kê, phương pháp, tư duy,...) Chính sách tiền tệ bất cập thì đời sống kinh tế bất trắc và thậm chí méo mó.
Nếu phải khẩn trương thực hiện công thức chính sách trên, hệ thống ngân hàng, đặc biệt đối với những ngân hàng thương mại cổ phần không được ưu ái bảo hộ, với vai trò chuyển tải các nguồn vốn – tín dụng qua lại trong thị trường chắc chắn sẽ phải chật vật với nhiều bất trắc và sẽ méo mó. Rủi ro lại chồng chất lên rủi ro! Rủi ro mang tính hệ thống sẽ phình lớn hơn.
Thời nào cũng vậy. Một khi hệ thống ngân hàng chật vật với những bất trắc mang tính hệ thống tự thân hoặc từ chính sách thì không những cổ đông của ngân hàng sẽ bị bất trắc mà người sử dụng dịch vụ ngân hàng (người gửi tiền và người vay tiền) cũng sẽ phải chịu bất trắc nhiều hơn. Đó là một quy ước không văn bản. Đó là kinh tế và thị trường. Thị trường bất ổn. Kinh tế mệt mỏi. Cơ hội mất đi. Thời nào cũng vậy.
“Hải đăng” lạm phát – lãi suất
Lạm phát và lãi suất là một cặp đại lượng với quy tắc bất khả phân ly và luôn tăng hoặc giảm theo tỷ lệ thuận. Lạm phát và lãi suất như hai ngọn hải đăng vần định vị đúng.
Lãi suất là yếu tố cốt lõi chi phối gần như toàn diện hoạt động kinh doanh của ngành ngân hàng. Lạm phát là yếu tố cơ bản có nhiều ảnh hưởng và chi phối đến mức tăng giảm của lãi suất ngân hàng. Đó là hai ngọn “hải đăng” chỉ hướng đi cho nền kinh tế nói chung và thị trường tiền tệ – tín dụng nói riêng. Và vai trò “hải đăng” đó càng thiết yếu hơn trong những giai đoạn khủng hoảng kinh tế như hiện nay.
“Hải đăng” lạm phát phản ảnh chính sách và điều hành kinh tế của Chính phủ và thường được điều hành thông qua một trong hai hoặc cả hai kênh chính là ngân hàng Nhà nước và bộ Tài chính. Vì vậy, vị trí của “hải đăng” lạm phát phải được đặt ở nơi có tầm nhìn tốt và cường độ chiếu sáng phải mạnh.
Để hoạt động tốt vai trò “hải đăng” lãi suất của ngân hàng và thị trường thì ngân hàng và thị trường phải luôn hướng tìm, nhìn và bám víu với “hải đăng” lạm phát – không có sự lựa chọn nào khác và không thể khác được. Khác sẽ bị lạc hướng. Ngân hàng lạc hướng. Thị trường lạc hướng. Lãi suất lạc hướng. Lãi suất lạc hướng là lãi suất thua, lỗ, và sụp đổ.
Thế nhưng, dường như cả hai ngọn “hải đăng” này vẫn chưa định vị lại được vị trí hợp lý và đúng với vai trò của nó, và cường độ chiếu sáng cũng vẫn còn chập chờn với tỷ lệ nghịch.
Đời sống kinh tế và thực tế của “người đi gửi tiền và của các lực lượng khách quan của thị trường”, như ông Lê Đức Thuý đã đề cập, đang mong chờ những chính sách và điều chỉnh hợp lý và hợp lý hơn nữa.
Tỷ lệ thuận hoặc tỷ lệ nghịch. Con đường nào ta đi và đi bằng gì? Bây giờ đã là 12 giờ khuya!
Những ngày gần đây, tỷ giá USD/VND lên, xuống thất thường, đặc biệt ngày 20-5, tỷ giá USD/VND trên thị trường chính thức (18.960 VND/1USD - 19.010 VND/1USD) và thị trường tự do (18.970 VND/1USD - 19.000 VND/1USD) đều giảm so với những ngày trước đó. Sự biến động của tỷ giá trong thời gian gần đây sẽ tác động thế nào đến sự phát triển kinh tế?
Theo thống kê của Công ty chứng khoán Mekong, từ đầu năm đến nay trong lĩnh vực chứng khoán - ngân hàng đã có 16 thương vụ mua bán sáp nhập. Thông tin trên được công bố tại diễn đàn Mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A) 2010 diễn ra sáng 25-5 tại TP.HCM.
Ông Jean- Claude Trichet, chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, cho rằng nhóm nền kinh tế các nước đang nổi đã vượt qua khủng hoảng toàn cầu tốt hơn so với các nền kinh tế phát triển.
Từ đầu năm tới nay, đồng Euro luôn ở trong xu thế mất giá mạnh so với các đồng tiền chủ chốt khác, đặc biệt là USD. Cuộc khủng hoảng nợ của khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu mà tâm điểm là Hy Lạp, đã khiến giới đầu tư toàn cầu lo ngại và ồ ạt rút vốn khỏi đồng Euro.
Ngược với mục tiêu giảm lãi suất của Chính phủ, tuần qua, một số ngân hàng như ACB, Eximbank, SCB, Kienlong Bank, Nam A Bank… đã đẩy lãi suất huy động tiền đồng một số kỳ hạn lên 11,6 – 11,8%/năm.
Những ngày này, nông dân cả nước đang phải gồng mình chống chọi với nắng nóng, dịch bệnh, ước tính ngành nông nghiệp thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng. Điều này là minh chứng nhắc lại cho chúng ta thấy, triển khai bảo hiểm nông nghiệp (BHNN) có tầm quan trọng và ý nghĩa rất to lớn đối với nông nghiệp và nông dân.
Quốc hội thảo luận tại hội trường về Luật Thuế nhà, đất. UBTV Quốc hội đã quyết định không đưa nhà vào diện chịu thuế nên đổi tên thành Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Tuy nhiên, một số đại biểu cho rằng, không đánh thuế nhà đồng nghĩa luật này không ngăn chặn được tình trạng đầu cơ nhà rất lớn hiện nay.
OECD điều chỉnh tăng mức dự báo về tăng trưởng kinh tế thế giới * Hồi phục kinh tế thế giới vẫn được dẫn dắt bởi những nền kinh tế đang nổi * Mỹ dẫn đầu trong cuộc hồi phục ở các khu vực phát triển, khu vực Châu Âu tụt hậu
Kinh nghiệm phá sản của Hi Lạp rất đa dạng, trong đó nổi bật công thức “ba ăn chia” giữa nhân viên sở thuế với người chịu thuế và những mảnh vụn còn sót lại nộp cho ngân sách. Có lẽ đây là một kinh nghiệm rất đáng lưu ý nhân mùa “nói thật” với cơ quan thuế.
Gần hai tháng trở lại đây, thị trường bất động sản Hà Nội luôn trong tình trạng “nóng” lên từng ngày. Không chỉ tập trung ở khu vực phía Tây với những khu đô thị, dự án đã và đang triển khai mà sự nóng lên của thị trường đã lan rộng sang nhiều khu vực khác như Tây Hồ, Gia Lâm, Đông Anh và trở thành cơn “sốt” mạnh.
Theo nguồn tin riêng của PV, bắt đầu từ ngày 27/5, đoàn kiểm tra liên ngành do Thanh tra chính phủ làm trưởng đoàn sẽ tiến hành làm việc với các cơ quan chức năng Thành phố Hồ Chí Minh để làm rõ toàn bộ quy trình thực hiện dự án đường Tân Sơn Nhất-Bình Lợi-Vành đai ngoài.
Tuần trước, lãi suất thế chấp bình quân kỳ hạn 30 năm của Mỹ chỉ là 4,84% - mức thấp nhất trong vòng 50 năm qua. Trong khi đó, lượng tiêu thụ nhà cũ trong tháng 4 lại tăng mạnh lên tới 7,6%, mức cao nhất từ đầu năm tới nay.
Bộ Xây dựng vừa đề xuất Chính phủ cho phép bổ sung 18 dự án nhà ở sinh viên cấp thiết tại 16 địa phương vào danh mục được triển khai ngay trong năm 2012.
Phát biểu với báo chí nhân tham dự Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại thành phố Davos (Thụy Sĩ), Thứ trưởng Đường sắt Lwin Thaung cho biết Chính phủ Myanmar chuẩn bị thông qua Luật đầu tư sửa đổi vào cuối tháng 2 này, thay thế cho bộ luật đã có từ năm 1991. Rõ ràng đây là một thông điệp “trải thảm đỏ” Myanmar muốn gửi đến cộng đồng quốc tế sau khi đã thực hiện cải cách dân chủ bước đầu.
Trong khi không ít các dự án buộc phải giảm giá bán vì không tìm được khách mua, thì các dự án nội đô vẫn âm thầm tăng giá trong suốt năm 2011, bởi khách mua chủ yếu là để sử dụng.
Trong khi thông tin Thống đốc tuyên bố sẽ sáp nhập 5-8 ngân hàng trong đầu năm 2012 còn đang khiến toàn thị trường quan tâm, lượng tiền rút ra ồ ạt vào dịp Tết Nguyên đán càng khiến dư luận lo lắng tới tính thanh khoản của các ngân hàng.
UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt đề xuất đầu tư dự án cải tạo, mở rộng đường Phạm Văn Đồng, đoạn từ nút Mai Dịch đến công viên Hoà Bình theo hình thức hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT).
Nếu như tháng 1/2012 lượng tiền được rút ra khỏi ngân hàng được tiết lộ là khá nhiều thì tuần đầu tiên của tháng 2/2012, bên cạnh việc thông báo kết quả kinh doanh Quý IV huy động vốn của ngân hàng đã có dấu hiệu “khởi sắc”.
Nếu có ai đó đặt câu hỏi tâm điểm của chính sách tiền tệ năm 2012 nằm ở đâu, câu trả lời sẽ là thanh khoản. Gánh nặng thanh khoản tiền tệ mười năm qua đã dồn tụ lại, và chúng ta mới chỉ đi được đoạn đường một năm (năm 2011) trên suốt lộ trình giải quyết tận gốc rễ vấn đề.
Năm 2012, hệ thống ngân hàng phải hết sức cố gắng để vượt qua những khó khăn chung của nền kinh tế và giải quyết được vấn đề nội tại của hệ thống ngân hàng. Ông Nguyễn Văn Bình, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trao đổi với báo chí ngày 30.1.2012.
Bài viết này nhằm mục đích xác định các nhân tố quyết định lạm phát ở Việt Nam thông qua một phương pháp tiếp cận đơn giản. Mô hình ước lượng của chúng tôi sử dụng cơ sở lý thuyết về lạm phát cho một nền kinh tế nhỏ và mở. Bài viết cố gắng đưa một một vài gợi ý thận trọng cho chính sách kiềm chế lạm phát ở Việt Nam trong giai đoạn thực hiện chính sách kích cầu.
Dù lạm phát vẫn đang ở mức thấp hơn so với năm 2008, nhưng tỷ lệ này tăng mạnh từ giữa năm 2009 và đang trở thành nguy cơ lớn nhất đối với Ấn Độ và Việt Nam. Trung Quốc; Singapore đã tuyên bố nâng giá đồng tiền; Ngân hàng Trung ương Ôxtrâylia, Ấn Độ, Malaixia, Philíppin và Việt Nam cũng đã lần lượt tăng lãi suất trong mấy tháng qua. Nỗi lo lạm phát gia tăng đang đè nặng lên các nền kinh tế Châu Á.
Với số nợ và mức thâm hụt thương mại quá lớn với Trung Quốc như hiện nay, Mỹ đã gia tăng áp lực bằng mọi cách buộc Trung quốc phải "thả lỏng" đồng nhân dân tệ. Ngày 15-4 sắp tới, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phải đưa ra tuyên bố xem Trung Quốc có phải là “nước thao túng tiền tệ” hay không. Khả năng xảy ra cuộc chiến tranh tiền tệ mới là rất lớn, theo giới phân tích đây có thể là một phần của âm mưu toàn cầu nhằm thiết lập trật tự thế giới mới.
72% doanh nghiệp tư nhân VN căng thẳng vì vốn. Theo Standard Chartered đồng Việt Nam sẽ giảm giá hơn nữa trong thời gian tới và lạm phát của VN năm nay sẽ ở mức 8,9%. Cơ chế lãi suất trần không còn phù hợp với thực tế. Ngân hàng Nhà nước cần phải thay đổi cơ chế cũ bằng một cơ chế mới, nếu không sẽ gây ra sự đè nén, kiềm chế sự phát triển kinh tế cũng như làm cho sự lưu thông tiền tệ có những tắc nghẽn và biến tướng khó kiểm soát.
Trong một thời gian ngắn, nhằm khơi thông nguồn cung cầu trên thị trường ngọai tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã liên tục có 2 lần thay đổi tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng đô la Mỹ. Nhiều chuyên gia dự báo sẽ có thêm một đợt thứ ba trong năm nay, nhưng chưa biết khi nào - có thể vào quý III năm 2010? Liệu có xuất hiện tâm lý bất an khi sở hữu đồng nội tệ ?
Năm 2009 là năm không yên ả đối với thị trường tài chính Việt Nam khi các lĩnh vực tiền tệ, ngoại hối, thị trường vốn đều biến động phức tạp và liệu thực tế này có tái hiện trong năm nay không lại là câu hỏi không dễ trả lời.
Quyết định của Ngân hàng Nhà nước cho phép các ngân hàng thương mại được cho vay lãi suất thỏa thuận đối với các khoản vay trung dài hạn và thu thêm phí đối với các khoản vay ngắn hạn đang gây phản ứng trái nhiều từ các góc nhìn quan sát. Lãi suất thoả thuận đối với các khoản cho vay trung dài hạn của doanh nghiệp có nơi lên đến 18%/năm. Nhiều ý kiến cho rằng, mức này đã đến giới hạn chịu đựng của doanh nghiệp.
Việt Nam đã vượt qua đáy suy thoái kinh tế nhưng thị trường tiền tệ vẫn chưa bền vững, rủi ro cao. Chính phủ nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, không nên chạy theo giải pháp phá giá tiền đồng.
Theo nhận định của nhiều chuyên gia, thị trường nhà đất năm 2010 sẽ có nhiều áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước và thách thức trước sự đổ bộ nhiều hơn của nhà đầu tư nước ngoài. Giới đầu tư cần có góc nhìn thực tế hơn và họ sẽ phải đau đầu đối diện với thách thức chọn sản phẩm nào và bán cho ai.
Do nhu cầu nhà đất còn rất lớn nên việc đầu tư vào thị trường bất động sản hằng năm lợi nhuận có thể đạt từ 25%-30%, nếu gặp đột biến có thể lên đến 150%.
