Đừng quá ỷ lại vào các NHTW

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Chính phủ cũng phải có trách nhiệm thúc đẩy nền kinh tế, bởi ngân hàng trung ương không thể một mình xoay sở khi mà chính sách tài khóa đều bị thu hẹp.

Khi khủng hoảng kinh tế bùng phát, các ngân hàng trung ương bị quy trách nhiệm vì để xảy ra tình trạng bong bóng nhà đất và tín dụng, cũng như không thể dự báo được khi nào bong bóng ấy sẽ vỡ.

Nhưng sau đó, họ lại được đề cao vì ngăn chặn được một cuộc Đại Suy Thoái mới bằng những hành động táo bạo nhằm hỗ trợ hệ thống tài chính.

Và giờ đây, khi một giai đoạn kinh tế mới sắp bắt đầu, mọi người có thể sẽ kỳ vọng quá mức vào những vị cứu tinh này.
 
Các NHTW đơn phương gánh lấy trách nhiệm hỗ trợ phục hồi nền kinh tế khi mà hầu hết các chính phủ đều không thể hoặc không muốn tung thêm các gói kích thích tài khóa.

Mỹ là ví dụ tiêu biểu nhất cho vấn đề này. Kinh tế Mỹ suy yếu, song chắc chắn chính sách tài khóa sẽ được thắt mạnh sau khi gói kích thích của Tổng thống Obama kết thúc, các bang cắt giảm chi tiêu để cân đối ngân sách và chương trình cắt giảm thuế từ thời tổng thống Bush hết hiệu lực.

Nếu kinh tế Mỹ tiếp tục chững lại thì các nền kinh tế lớn khác cũng chịu chung số phận, nhất là khi các chính sách tài khóa bắt đầu bị thắt chặt. Theo kế hoạch, năm 2011, Mỹ sẽ chứng kiến đợt cắt giảm ngân sách lớn nhất trong vòng 40 năm.

Đã có những ý kiến xung quanh việc Ngân hàng trung ương Anh (BoE) nên in thêm tiền để mua vào trái phiếu chính phủ.

Ngân hàng trung ương Châu Âu dường như cũng sẵn sàng duy trì các khoản vay tạo tính thanh khoản cho các ngân hàng thêm một thời gian nữa, đồng thời tiến hành các biện pháp cần thiết nếu thấy đà phục hồi kinh tế có dấu hiệu chậm lại.  

Ngân hàng trung ương Nhật tuần này công bố sẽ tăng các khoản vay giá rẻ cho các ngân hàng nhằm ghìm giá đồng yên.

Bình thường ngân hàng trung ương có nhiệm vụ bình ổn nền kinh tế, trong khi chính phủ có vai trò khắc phục các vấn đề ngân sách.

Cho vay lãi suất thấp là một cách nhằm hạn chế ảnh hưởng của thắt chặt ngân sách, và lịch sử đã chứng minh, hầu hết các lần điều chỉnh tài khóa thành công đều đi kèm với chính sách nới lỏng tiền tệ.

Tuy nhiên, các ngân hàng trung ương không  thể tiếp tục cắt giảm lãi suất ngắn hạn vào thời điểm hiện tại.

Đà phục hồi chững lại và chính sách của các ngân hàng trung ương đang trở nên kém hiệu quả do các nền kinh tế trì trệ trong khi các hộ gia đình có xu hướng tăng tiết kiệm, và trả dần nợ.

Các ngân hàng trung ương cũng đang tự dò dẫm tìm đường. Với lãi suất ấn định gần mức 0%, thì việc mở rộng các chính sách tiền tệ đồng nghĩa với sử dụng các công cụ khi mà hiệu quả và tác dụng phụ của chúng vẫn còn chưa được đánh giá đầy đủ.
 
Tuy nhiên, các ngân hàng trung ương vẫn nên hành động trong phạm vi khả năng của mình.

Họ có trong tay các công cụ giúp ngăn chặn giảm phát, và họ nên sử dụng những công cụ đó dù có thể không thể đáp ứng các kỳ vọng, không thể biến một nền kinh tế phục hồi chậm chạp sau khủng hoảng sang một nền kinh tế vững mạnh.

Tuy nhiên, chính phủ cũng nên san sẻ trách nhiệm thúc đẩy nền kinh tế cùng các ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên chỉ có chính phủ mới giải quyết được các vấn đề thuộc về cơ cấu khiến nền kinh tế rơi vào trì trệ như các khoản vay mua bất động sản tại Mỹ, các rào cản về tuyển dụng ở một số nước Châu Âu.

Và cũng chính họ mới có thể kết hợp giữa kích thích kinh tế với những cải cách về trợ cấp hưu trí và thuế trong dài hạn, giúp các nhà đầu tư không mất niềm tin vào khả năng trả nợ của chính phủ trong tương lai.

Sự kết hợp này tuy khó nhưng sẽ giúp nền kinh tế tránh được những tổn thất do chính sách tiết kiệm vốn đã không còn hợp lý, đồng thời tăng tính hiệu quả cho những đợt mua trái phiếu chính phủ của các ngân hàng trung ương.

(Báo điện tử Doanh Nhân Việt Nam toàn cầu)