Một bài học kinh doanh hoàn toàn có thể rút ra từ một lĩnh vực khác biệt với nó. Tại sao không? Với sự liên tưởng thông minh và độc đáo,Micheal Watkins có một cuộc phiêu lưu thú vị từ hệ miễn dịch của cơ thể người đến những giải pháp cho các tổ chức.
Phần I: Văn hóa và sự thay đổi
Trước đây, tôi đã từng có ý định trở thành bác sĩ nên tôi có niềm say mê rất lớn về y học. Chẳng hạn như, tôi đặc biệt hứng thú với hệ thống miễn dịch ở người. Đây là một loạt các tế bào phức tạp nhưng có hiệu lực kháng thể và cơ chế tín hiệu giúp ta chống lại các vi khuẩn hoặc vi rút gây bệnh.
Liệu hệ thống miễn dịch ở người có gì khác so với"hệ thống miễn dịch" của một tổ chức? Ảnh: images.amazon.com
Càng làm việc nhiều với các tổ chức, tôi càng nhận thấy hệ thống miễn dịch là một phép ẩn dụ hữu hiệu giúp ta hiểu rõ những thách thức đối với:
Sự thay đổi mang tính tiên phong
Sự ngăn ngừa những rủi ro có thể dự đoán.
Trong bài viết này, tôi sẽ bàn về những thách thức đầu tiên: Sự thay đổi mang tính tiên phong. Thách thức thứ hai sẽ được nói đến trong bài sau.
Theo tôi biết, chức năng của hệ thống miễn dịch ở người là phân biệt giữa cái “của ta” và cái “không phải của ta”, từ đó bảo vệ cơ thể khỏi sự tấn công của những sinh vật bên ngoài. Để thực hiện được điều này, hệ thống miễn dịch phải giữ được trạng thái cân bằng mỏng manh giữa sự thiếu hụt và dư thừa của các phản ứng.
Nếu hệ thống này bị hư hại hoặc suy yếu, nó có thể không chống đỡ được một loại vi rút nào đó hoặc để cho một tế bào đã bị xâm hại phát triển thành một dạng ung thư. Kết cục là bạn sẽ chết. Ngược lại, nếu hệ thống miễn dịch phản ứng thái quá, nó có thể tác động trở lại cơ thể, gây ra dị ứng hoặc các tình trạng tự miễn dịch như viêm khớp mãn tính hay xơ cứng tế bào. Trong trường hợp này, bạn có thể chết hoặc tàn tật nặng.
Văn hóa và mạng lưới chính sách của một tổ chức hoạt động theo cơ chế giống với hệ miễn dịch của cơ thể con người. Khi hoạt động hiệu quả, chúng ngăn chặn “những ý nghĩ xấu” hoặc “những cá thể xấu” xâm nhập và gây nguy hại đến các tổ chức. Một nền văn hóa vững mạnh sẽ cung cấp một mức độ đề kháng cần thiết đối với những ý tưởng từ bên ngoài và những cá nhân có thể phá vỡ các cơ chế phù hợp.
Hệ thống miễn dịch là một phép ẩn dụ giúp ta hiểu rõ những thách thức đối với thay đổi tiên phong. Ảnh: images.google.com.vn
Tuy nhiên, cũng như hệ miễn dịch của cơ thể người, nó cần phải được duy trì ở một trạng thái cân bằng chính xác và cố định. Nếu hệ miễn dịch của tổ chức không đủ mạnh thì sự lãnh đạo kém cỏi sẽ ảnh hưởng lớn và gây những tác hại nghiêm trọng đến tổ chức. Đồng thời, có những tổ chức mà hệ miễn dịch quá mạnh lại khiến cho không một tác nhân đến từ bên ngoài nào có thể tồn tại.
Chẳng hạn như trong một công ty tài chính mà tôi từng làm việc, người ta thường đùa rằng, khi ai đó mới được tuyển vào thì có một viên đạn đã nhắm sẵn mà anh ta khó lòng có thể tránh được. Các tổ chức mà những người đứng đầu là một nhóm có sự dính kết chặt chẽ thường rơi vào trường hợp này. Nguyên nhân là họ thường cho rằng những người mới “không bao giờ đền đáp được những gì mà chúng tôi đã mang lại cho anh” và “không thể có những mối quan hệ mật thiết mà chúng tôi đã xây dựng nên”.
Làm thế nào để các lãnh đạo có thể vận dụng các khái niệm của miễn dịch vào tổ chức để thực hiện tốt hơn vai trò của mình?
Trước hết, cần nhận thấy rằng thiết lập một môi trường văn hóa tốt phần nào có thể khuyến khích hệ thống miễn dịch loại trừ những cái xấu. Đóng vai trò là những người đi đầu, các nhà lãnh đạo cần khích lệ cũng như ngăn chặn một số hành vi nhất định vì như vậy nghĩa là họ đang góp phần bảo vệ tổ chức của mình.
Những nhân viên mới được coi như DNA trong hệ thống miễn dịch của công ty Ảnh: www.lecb.ncifcrf.gov
Sau nữa, nếu bạn là người mới được tuyển dụng vào, cần nhận thấy rằng bạn đang đối mặt với nguy cơ bị tấn công và tiêu diệt bởi chính hệ miễn dịch của tổ chức. Như tôi đã đề cập trong bài “Tưởng niệm về Robert Zoellick – Tân Chủ tịch của Ngân hàng Thế Giới”, để nỗ lực đưa ra những phương án mới bạn cần quan tâm hơn đến việc tạo sự ổn định cho quá trình đồng hóa (nghĩa là quá trình được chấp nhận như một phần của tổ chức). Về phương diện này, những nhà lãnh đạo tài giỏi có thể ví như những loại virus tinh vi nhất: Họ đánh lừa hệ miễn dịch và có thể đưa vào các DNA[1] mới mà không hủy diệt chủ thể.
Thứ ba, cần biết rằng một vài kỹ thuật cụ thể sẽ giúp bạn điều khiển hệ miễn dịch, hạn chế nó hoạt động theo chiều hướng có hại. Dưới đây là một số ví dụ: Đừng để bị ấn tượng là đã chuẩn bị sẵn câu trả lời; Không nên nói về việc mọi thứ có thể được giải quyết tốt hơn ở tổ chức trước đây của bạn; Không nên tạo ấn tượng rằng bạn nghĩ ở đây “không được tốt”... Điều chúng tôi muốn nhấn mạnh ở đây là bạn cần bỏ thời gian để xem xét tình thế, hiểu rõ văn hóa và xây dựng những mối quan hệ quan trọng trước khi bạn chuẩn bị tạo nên một sự thay đổi nào đó.
Bạn đã bao giờ chứng kiến các lãnh đạo đâm sầm vào “hệ miễn dịch” của chính tổ chức họ?
Vào những năm 1920, một nhóm các nhà phân tích của Lực lượng hàng không Mỹ đóng quân bên ngoài Daylon, Ohio, đang theo đuổi một xu hướng đầy hấp dẫn. Wright-Patterson AFB, nơi họ làm việc, là một trung tâm sản xuất một lượng lớn những mô hình máy bay kiểu Thế chiến thứ nhất – bao gồm cả chiếc Curtiss “Jenny” 90 mã lực mà một thế hệ của những kẻ liều lĩnh lang thang đã làm cho nó trở nên nổi tiếng sau Thế chiến.
Bạn có thấy khó chịu khi làm việc với một đồng nghiệp nào đó hay không? Mâu thuẫn của hai người là gì? Hãy xem và so sánh với những điểm mà Gill Corkindale, một chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực Thay đổi Con người đưa ra trong bài viết này.
Home Depot có kỷ lục 20 năm phát triển kỳ diệu khi đạt doanh số bán hàng 50 tỷ USD, bắt đầu từ con số không. Thế nhưng, để duy trì và nâng cao con số đó, Bob Nardelli-Giám đốc điều hành mới lại cho rằng HomeDepot cần thay đổi văn hóa của nó để thích nghi với môi trường ngày càng cạnh tranh. Tại sao?
Bạn từ đâu tới? Môi trường sống của bạn có ảnh hưởng gì tới cách bạn làm việc trong công ty? Gill Corkindale, chuyên gia nghiên cứu về lĩnh vực Thay đổi Con người, đã khởi xướng một cuộc thảo luận về vấn đề này.
Bạn có hay tránh đối đầu? Nếu có thì bạn cũng không phải là người duy nhất đâu. Tránh đối đầu là một trong những điểm chung nhất trong văn hóa các doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây đồng thời cũng là một trong những vấn đề tai hại nhất ảnh hưởng tới sức sống của một tổ chức.
Tại sao Hãng Southwest vẫn đứng vững được trong khi các hãng hàng không khác lại “lao đao” trong giai đoạn suy thoái? Phải chăng do văn hoá doanh nghiệp của hãng có sự khác biệt? Vậy điều khác biệt đấy là gì? Vậy công ty bạn đã xây dựng cho mình được nét văn hoá riêng biệt chưa?
Trong môi trường làm việc có mối liên hệ như ngày nay, làm việc với người khác chặt chẽ, sáng tạo, toàn cầu và năng suất, sẽ thúc đẩy hiệu quả làm việc của tổ chức và cá nhân. Các nhóm được thành lập để giải quyết những dự án cụ thể. Làm việc nhóm có thể giữa các đồng nghiệp, nhà cung cấp, khách hàng và thậm chí cả các đối thủ cạnh tranh.
Chìa khóa bao giờ cũng nằm ở chính thực tế của công việc. Có một vị thần luôn hiện diện ở đó. Hãy kiên nhẫn lắng nghe lời thì thầm của sản phẩm, bạn sẽ thành công...
Các tỷ phú trên thế giới đều có bí quyết riêng để đạt được thành công trong cuộc sống. Họ không ngại chia sẻ với mọi người, bởi không phải ai cũng có thể làm được theo đúng những “công thức” đó.
Trong khi nhiều công ty Trung Quốc tìm cách bắt chước thành công của Lenovo trong xây dựng thương hiệu toàn cầu, Jianlibao và Li Ning là minh chứng rõ ràng cho việc, tham vọng sẽ không bao giờ đạt được nếu không chú trọng đến tiếp thị. Thành - bại trong làm thương hiệu của DN Trung Quốc có thể là bài học cho Việt Nam.
Nhiều năm gần đây, nghề nấu cỗ phát triển khá rầm rộ. Nhiều người thấy hấp dẫn bởi thu nhập nghề này đã đứng ra tổ chức, thuê người làm dịch vụ, nhận đơn hàng. Tuy nhiên, với tính chất và đặc thù riêng thì nghề này xem ra cũng rất "kén " người.
Tận dụng quả dại trên rừng làm rượu vang cao cấp, trồng rau sạch và cho thuê nông trại thư giãn, bán phần mềm tiết kiệm pin... nhiều bạn trẻ đã biến ý tưởng ảo thành dự án trị giá hàng tỷ đồng.
DN có vốn cũng không dám mạo hiểm đầu tư vào lĩnh vực phân phối nếu như không tìm được đối tác nước ngoài có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Từng giảng dạy tại Đại học Bách khoa Budapest (Hungary), công tác ở Viện Kỹ thuật quân sự, Tổng cục Điện tử Việt Nam..., Tiến sĩ Nguyễn Quang A rẽ cuộc đời sang một hướng khác: Đi làm "con buôn".
Lâu nay, việc nông dân nuôi nhím, rắn, kỳ đà... để làm giàu là chuyện thường, nhưng nuôi chồn thì rất ít thấy, nhất là với ý muốn nuôi chồn để... bán cà phê thượng hạng.
Vương Tuyết Hồng luôn là đề tài để bàn luận kể từ ngày bà xuất hiện trên thương trường. Bà khởi nghiệp bằng tiền thế chấp căn nhà mẹ tặng, bà đã lập nên 2 con rồng của Đài Loan: Công ty sản xuất chip tích hợp VIA Technologies và nhà sản xuất điện thoại HTC.
Donald Trump, tỷ phú người Mỹ xếp thứ 17 trong danh sách những người giàu nhất thế giới của Forbes năm 2011 đã dành 7 lời khuyên cho những người mới bắt đầu khởi nghiệp kinh doanh.
