Bí quyết Thương mại điện tử: 3. Thương mại điện tử sẽ chiếm một tỷ trọng lớn hơn cả thị trường bán lẻ?

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

3.    Thương mại điện tử sẽ chiếm một tỷ trọng lớn hơn cả thị trường bán lẻ?

Tạp chí The Economist mới đây đã tiến hành một cuộc thăm dò về phương thức thương mại điện tử B to B và B to C tại Mỹ. Mặc dù hình thức mua hàng qua mạng (electronic shopping) ngày càng được sử dụng nhiều tại Mỹ hơn bất cứ nước nào trên thế giới, nhưng nó chỉ chiếm 1% doanh số bán lẻ trong kỳ lễ hội 1999-2000, chủng loại mặt hàng bán trên mạng cũng rất hạn hẹp.

Việc khởi xướng hình thức bán hàng qua mạng ngày nay cũng có thể so sánh với việc khởi xướng hình thức bán hàng qua catalô hồi đầu thế kỷ trước. Tuy nhiên, trong khi phương thức bán hàng qua catalô ngay từ đầu đã phát triển rất mạnh nhờ yếu tố mới lạ của nó nhưng sau đó giảm xuống rất nhanh vì tính mới lạ không còn nữa, thì ngày nay có đủ cơ sở để ủng hộ quan điểm cho rằng thương mại điện tử sẽ tiếp tục mở rộng tỷ trọng của mình trên thị trường bán lẻ. Quan điểm này dựa trên khả năng có một không hai của mạng Intemet và dựa trên nền tảng kỹ thuật và có lợi cho cả người sử dụng lẫn các doanh nghiệp.

Người sử dụng được lợi khi mua hàng nhờ sự so sánh ngay tức thời về giá cả và sản phẩm (được giao bởi các đại lý bán hàng hoặc các site đánh giá sản phẩm), các cơ chế định giá khác nhau (giá cố định, đấu giá, đấu giá ngược). Ngoài việc đơn giản hoá giao dịch thương mại giữa người mua và người bán, sự công khai hơn về định giá sản phẩm và dịch vụ, giảm sự cần thiết phải sử dụng những người môi giới trung gian có thể làm cho giá cả trở nên cạnh tranh hơn.

Các doanh nghiệp có thể được lợi hơn từ việc khai thác các dữ liệu của các giao dịch trên mạng để có kế hoạch tiếp thị tập trung và mạnh mẽ hơn, thậm chí đối với một số lượng khách hàng rất lớn. Các doanh nghiệp cũng có thể sử dụng triệt để phạm vi và mức độ có thể đạt được từ mạng Internet. Ví dụ, họ có thể sử dụng một site để bán hàng tới khắp nơi trên thế giới và dựa trên uy tín của site này để mở rộng cho các mặt hàng khác. Các doanh nghiệp bán hàng hóa và dịch vụ có thể giao hàng dưới hình thức số hoá (digital) qua mạng như: phần mềm máy tính, đặt chỗ trên các phương tiện đi lại, dịch vụ ngân hàng và bảo hiểm sẽ có sự thay đổi liên quan đến thương mại điện tử nhiều nhất. Mạng Internet cũng có nhược điểm của nó, mặc dù những điểm yếu bức xúc nhất có thể sửa chữa được. Kết quả thăm dò của tờ the Economist cho thấy việc thực hiện đơn đặt hàng và giao hàng sau khi sản phẩm đã đặt mua tuy rất quan trọng nhưng không phải lúc nào cũng có hiệu quả trong phương thức bán hàng qua mạng. Tuy nhiên xu hướng kết hợp giữa bán lẻ qua mạng với không qua mạng, các hệ thống giao hàng và bảo quản tự động mới sẽ giúp cho các doanh nghiệp giao hàng một cách có hiệu quả hơn. Một nhược điểm nữa của phương thức bán hàng qua mạng là không phải tất cả các loại sản phẩm đều có thể bán được nhờ phương thức này. Bán hàng qua mạng cho tới nay chỉ thành công hơn đối với các mặt hàng “ít phải sờ thấy” như máy tính, sách, đĩa CD (và những mặt hàng mà người mua không cần phải nhìn và sờ thấy) so với các mặt hàng “cần phải sờ thấy” như quần áo. Một điểm yếu nữa được thừa nhận rộng rãi đối với phương thức bán hàng qua mạng là sự thiếu an toàn về thanh toán, đặc biệt là lo ngại về những kẻ ăn cắp mã số của thẻ tín dụng. Tuy nhiên mối lo ngại cũng chưa được xác nhận rõ ràng vì cho tới nay có rất ít trường hợp bị lấy trộm mã số của thẻ tín dụng và các công ty phát hành thẻ tín dụng chịu phần lớn trách nhiệm của mình trong trường hợp này. Câu hỏi đặt ra bây giờ là có phải thương mại điện tử đang làm thay đổi những phương thức kinh doanh truyền thống hay không? Câu trả lời là hình như là như vậy. Vai trò của các business intermediaries dang thay đổi. Ví dụ như các nhà bán lẻ đang bị thay thế dần vì các nhà sản xuất nay có thể bán hàng trực tiếp cho khách hàng, một kiểu Intermediaries mới đang được tạo ra. Họ bao gồm các đại lý bán hàng và các site đánh giá, các cổng (portal) Internet hoạt động như những shopping malls và cả các tố hợp khác đang đưa ra một hình thức mới để có thể bán hàng với số lượng lớn.

Có hai vấn đề xung quanh các phương thức kinh doanh mới này. Vấn đề liên quan tới sự cạnh tranh mà phương thức mới đưa tới cho các công ty trung gian truyền thống mà hiện vẫn có đóng góp to lớn trong dây chuyền giá trị (value chain).Thứ hai là phương thức mới sẽ thuộc về người tiêu dùng hay là các doanh nghiệp. Tạp chí The Economist cho rằng các thành phần trung gian mới sẽ phải hoạt động như là những đại lý cho người tiêu đùng. Các doanh nghiệp bán hàng tốt trên mạng Internet đang phải thay đổi hệ thống phân phối của mình phù hợp với hệ thống phân phối được gọi là warehouse - cumtruck (hệ thống này có thể giao từng kiện hàng riêng lẻ tới tận các gia đình) hoặc hệ thống phân phối nguyên vật liệu tới các công ty sản xuất các mặt hàng chuyên dùng.

Theo tạp chí The Economist mặc dù các nhà quản lý của hệ thống kinh doanh truyền thống không hề chậm trễ trong việc nhận ra mối đe doạ tiềm tàng của thương mại điện tử, nhưng họ đang gặp phải nhiều khó khăn trong việc áp đụng phương thức kinh doanh mới, một cách nhanh chóng. Những khó khăn này hình như nẩy sinh từ một thực tế là các nhà quản lý trước hết cần phải thuyết phục những người đã đầu tư thời gian, tiền bạc và sức lực của mình vào mô hình kinh doanh trước đây như các nhà cung cấp, người lao động, ngân hàng, cổ đông, thậm chí cả khách hàng, tất cả những ai không muốn thay đổi.

Mối lo ngại về sự khống chế của Mỹ trên mạng cũng được nêu ra. Mặc dù Mỹ là nước khởi xướng đầu tiên trên thế giới về thực hành thương mại điện tử, nhưng không nhất thiết phải cho rằng các công ty Mỹ sẽ thống trị thương mại điện tử trên toàn thế giới. Các công ty cần phải giải quyết nhiều vấn đề khác nhau như yếu tố văn hóa, ngôn ngữ và rào cản pháp lý về bán hàng và thanh toán bán lẻ. Một số khó khăn trong việc thực hiện đơn đặt hàng và giao hàng tới những nơi xa đã không cho phép các công ty của Mỹ nhận đơn đặt hàng từ nước ngoài. Đặc biệt, hiện nay các công ty của Châu Âu và Châu Á đã gia nhập vào mạng và sẽ cạnh tranh với các công ty của Mỹ.

Trong vấn đề luật lệ và đánh thuế, có vẻ như sự không can thiệp của chính quyền Mỹ đã thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử ở nước này. Mức độ kiểm tra chặt hơn, đặc biệt là ở Châu Âu và Châu Á có thể đã có tác dụng ngược lại.
 

( Nguồn: Sưu tầm trên internet //intracen.org )

Bài thuộc chuyên đề: Bí quyết Thương mại điện tử cho doanh nghiệp nhỏ và vừa