Sáng tạo để đầu tư

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Thế giới đầu tư phân biệt hai loại nhà đầu tư: sử dụng tiền của chính mình và sử dụng tiền của kẻ khác để đầu tư. Trong thế giới ấy, nếu như có ai đó nâng việc đầu tư bằng tiền của người khác lên thành nghệ thuật đầu tư thì người ấy chỉ có thể là Steve Schwarzman.

Tên tuổi và sự nghiệp đầu tư của Steve Schwarzman đi liền với tập đoàn Blackstone, với phát minh ra mô hình đầu tư cổ phần tư nhân “Private Equity”, với những phát biểu mà chỉ có người vừa ngoa ngôn lại vừa hoạt ngôn mới có thể có được, với sự phô trương cuộc sống xa xỉ của kẻ vừa làm ra tiền lại vừa biết tiêu tiền, với đam mê mãnh liệt của kẻ vừa ham muốn kiếm tiền lại vừa biết tận hưởng cuộc sống, với năng khiếu đặc biệt về tận dụng các mối quan hệ chính trị và sự tỉnh táo trong các quyết định đầu tư. Nhà đầu tư này từng được coi là “Vua của Phố Wall” và cũng lại bị coi là “đáng bị ghê tởm ở Phố Wall”. Ông ta được tạp chí Forbes xếp thứ 73 trong số 400 người giàu nhất ở Mỹ với số tài sản riêng vào khoảng 3,5 tỷ USD.

Ham muốn kiếm tiền không giới hạn

“Tôi luôn muốn có nhiều tiền hơn nữa“, đó là câu cửa miệng đồng thời cũng là mục tiêu đầu tư của Schwarzman. Người dân Mỹ hâm mộ con người này vì sự thăng tiến trong hoạt động đầu tư là câu chuyện mà người Mỹ thường khao khát và yêu thích: từ một người bình thường trở thành tỷ phú.

Steve Schwarzman sinh ra trong một gia đình trung lưu, di cư từ Đức sang Mỹ mấy đời trước đó. Người cha có cửa hàng buôn bán khăn trải giường. Người mẹ ở nhà chăm lo 3 cậu con trai. Năm 15 tuổi, chàng trai Steve mạnh dạn khuyên cha mở thêm cửa hàng vì cho rằng, càng mở rộng kinh doanh càng kiếm được nhiều tiền. Người cha an phận thủ thường gạt phắt: “Bố có đủ tiền cho các con ăn học. Chúng ta có nhà cao cửa rộng và 2 ô tô. Thật ra bố không muốn gì hơn nữa”. Dù yêu quý cha đến mấy, Steve cũng không bằng lòng và không thể hiểu điều đó: “Tôi luôn muốn có nhiều tiền hơn nữa” - Steve tuyên bố. Ham muốn kiếm tiền không giới hạn chi phối mọi suy tính về tương lai của anh chàng này ngay từ thời thanh niên ấy.

Steve Schwarzman theo học ở Trường Đại học Kinh doanh Haward và rồi làm việc cho ngân hàng đầu tư Lehman Brothers ở New York. Cũng phải nói thêm rằng, Tổng thống Mỹ Bush con là bạn học của Steve và tại Lehman Bothers Schwarzman làm quen với Peter Peterson, Giám đốc điều hành của Lehman Bothers và nguyên Bộ trưởng Thương mại trong chính phủ của Tổng thống Mỹ Richard Nixon. Năm 1985, với số vốn ban đầu là 400.000 USD, Schwarzman và Peterson thành lập ra công ty Blackstone. Cái tên công ty được ghép từ chữ black, có nghĩa là màu đen, mà chữ schwarz trong tiếng Đức nghĩa là màu đen. Còn chữ stone, có nghĩa là đá trong tiếng Anh mà Peterson đọc gần giống chữ Petra trong tiếng Hy Lạp - cũng có nghĩa là đá. Cho tới thời điểm này thì cả hai người không khác gì nhiều so với các nhà đầu tư khác trong tư duy: Nếu cứ đi làm công ăn lương cho kẻ khác thì không phải là nghèo, nhưng không thể giàu, lại càng không thể rất giàu trong thời gian ngắn. Nhưng với 400.000 USD vốn ban đầu thì họ chẳng thể làm nên trò trống gì. Giống như không ít nhà đầu tư khác, hai người quyết định dùng tiền của kẻ khác để đầu tư. Chỉ có điều trên thế gian này, những kẻ giàu có và nhiều tiền đâu có dại dột và lại càng không dễ bị lừa phỉnh. Cho nên muốn xài được tiền nhàn rỗi của họ thì phải có phương án đầu tư khả thi và hứa hẹn lợi nhuận cao để thuyết phục họ. Cả hai phải động não, phải sáng tạo, phải kiên nhẫn, phải mạo hiểm và phải khôn khéo chính vì thế.

Những bí quyết thành công

Và họ phát minh ra phương thức đầu tư độc đáo được đặt cho cái tên gọi rất kêu là “Mô hình kinh doanh Private Equity”. Private Equity là sử dụng tiền của kẻ khác để mua cổ phần của công ty, sau đó cấu trúc và tổ chức lại công ty ấy rồi bán phắt đi với giá cao hơn hoặc chia lẻ công ty ấy ra để bán từng phần sao cho có lợi nhất. Mua lại công ty không phải để rồi tiếp tục quản lý và điều hành công ty ấy mà chỉ để biến nó thành hàng hóa mới trên thị trường. Động cơ và mục đích đầu cơ thể hiện rất rõ trong mô hình kinh doanh ấy. Hình thức kinh doanh là mua lại những công ty đang bị chao đảo hoặc sắp bị bán đi, nhưng trong thực chất là kiếm tiền bằng cách sử dụng tiền của kẻ khác. Với phương án kinh doanh này, Schwarzman đi gặp tất cả 490 nhà đầu tư và nhận được 488 lời từ chối. Chỉ có tập đoàn Prudential tham gia với 100 triệu USD và tập đoàn General Electric đáp ứng nhu cầu tài chính cần thiết để Blackstone có được 850 triệu USD. 22 năm sau, Blackstone đã trở thành ông to bà lớn trong thế giới tài chính ở Mỹ và một cây đại thụ ở Phố Wall khi nó được đưa ra niêm yết ở Sở giao dịch chứng khoán New York. Ngay đến cả chính phủ Trung Quốc cũng mua cổ phiếu của Blackstone. Cho tới nay, Blackstone đã mua đi bán lại hơn 100 công ty hoặc tập đoàn với số tiền đã được sử dụng hơn 103 tỷ USD. Blackstone là một trong những tập đoàn quản lý vốn tư nhân lớn nhất thế giới, nếu như không nói chính nó là lớn nhất.

Bí quyết thành công của Schwarzman là mua đa số cổ phiếu của các công ty để rồi có thể tự ý quyết định số phận của công ty ấy mà không phải chịu tác động của các cổ đông khác hay của chính thị trường chứng khoán. Một khi đã có được đa số cổ phiếu của công ty thì có thể cải tạo hay cơ cấu lại công ty, có thể chia nhỏ hay hợp nhất chúng ở ngoài phạm vi tác động của các nhân tố bên ngoài. Có chủ động và độc lập như vậy mới có thể bán ra với giá cao. Đầu tư như vậy không phải không có rủi ro, nhưng triết lý đầu tư của Schwarzman là chắc chắn, không mua lại công ty bằng cách làm cho nó lụn bại mà luôn để ý giữ danh cho nó cho tới khi bán lại. Không ít người đã định nghĩa đó là cách tạo giá trị thặng dư từ giá trị sẵn có. Schwarzman coi triết lý kinh doanh của Blackstone “Không được bỡn cợt với tiền của người khác mà phải sử dụng nó như thể sử dụng tiền của chính mình” thành nguyên tắc tối thượng trong mọi quyết định đầu tư.

Schwarzman không quên điều đã từng khuyên cha khi mới 15 tuổi. Càng quản lý nhiều quỹ đầu tư và càng hoạt động trên nhiều lĩnh vực thì càng có thể kiếm được nhiều tiền trong thời gian nhanh nhất. Từ chỉ tập trung vào mua đi, bán lại công ty, Blackstone đã định hình tổng thể 6 lĩnh vực đầu tư, có cả tư vấn lẫn đầu tư bất động sản, có cả quỹ đầu cơ lẫn tham gia đầu tư tài chính thuần túy. Blackstone như một con bạch tuộc vươn vòi ra khắp nơi trên thị trường tài chính.

Thời kỳ ông Bush Con là tổng thống nước Mỹ là thời kỳ danh giá nhất của Schwarzman. Schwarzman là người đầu tiên ủng hộ tiền cho ông Bush tranh cử tổng thống và cũng là người đóng góp nhiều nhất. Không có tiệc tùng nào của Schwarzman lại vắng bóng các nhân vật tai to mặt lớn trong chính quyền của ông Bush, từ Bộ trưởng Ngoại giao Condolezza Rice đến Bộ trưởng Tài chính Hank Paulson, từ Thượng nghị sỹ Edward Kennedy đến Hồng y Giáo chủ Edward Egan. Tác dụng của các mối quan hệ chính trị và xã hội thường vô giá đối với bất kỳ nhà đầu tư nào.

Hai phi vụ đầu tư giúp Schwarzman và Blackstone lưu danh ngàn thu trong lịch sử thế giới đầu tư là vụ mua tập đoàn công nghiệp TRW năm 2002 với giá 4,7 tỷ USD và vụ mua tập đoàn Equity Office Property Trust năm 2007 với giá 39 tỷ USD - đều là những kỷ lục vào những thời điểm ấy và khiến cho cư dân của thế giới đầu tư phải tâm phục khẩu phục khi coi nhà đầu tư trứ danh này là “Vua của Phố Wall”.

(Theo Bắc Hà // Báo Doanh nhân)