Liều có sách

E-mail | Bản in | Lưu xem sau

Trong số những quái kiệt mà thế giới đầu cơ đã sản sinh ra có một nhà đầu cơ coi hoạt động đầu cơ như một sứ mệnh của cuộc đời, nhưng rồi thân bại danh liệt chỉ vì một sai lầm. 

Ước mơ cuộc đời

Mãi cho tới khi bị tai tiếng, cả trong lẫn ngoài thế giới đầu cơ gần như chẳng ai biết đến Jerome Kerviel. Anh ta chỉ trở thành tâm điểm của sự chú ý khi bị bắt giữ và khi ngân hàng Societe Generale của Pháp công bố mức độ thiệt hại do Kerviel gây ra đối với Ngân hàng (được thành lập từ năm 1864) này lên tới 4,9 tỷ euro. Khi đó, thiên hạ mới ngã ngửa ra là Jerome Kerviel – JK, như anh ta vẫn được đồng nghiệp gọi – không chỉ là một người kinh doanh chứng khoán độc lập mà đã trở thành một nhà đầu cơ thực thụ theo đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. JK đã sử dụng 50 tỷ euro của ngân hàng này vào cuộc đỏ đen đặc thù cho thế giới đầu cơ, trong khi lẽ ra chỉ được phép sử dụng tối đa 50 triệu euro. JK đã xô đẩy một trong những ngân hàng cổ xưa nhất và danh tiếng nhất của nước Pháp đến bên bờ vực phá sản. Cho tới thời điểm ấy, JK trở thành nhà đầu cơ nổi tiếng nhất trong số những nhà đầu cơ... thất bại mà lịch sử thế giới đầu cơ biết đến.

Jerome Kerviel sinh ngày 11/1/1977 trong một gia đình bình thường ở nước Pháp. Người mẹ là chủ một cửa  hiệu làm tóc ở Pont l’Abbe (miền tây nước Pháp). Người cha dạy nghề trong một xưởng dạy nghề cho tới khi qua đời sớm vào năm 2006. Thị trường chứng khoán mở ra với Jerome Kerviel lần đầu tiên khi chàng trai này học ở trường phổ thông. Năm 1994,  có ba công ty ở vùng quê Kerviel ủng hộ sáng kiến của cô giáo chủ nhiệm lớp của JK số tiền là 3.000 Franc Pháp để thành lập “Câu lạc bộ các nhà đầu tư là học sinh”. Với ước mơ được tung hoành, bỡn cợt với tiền bạc và chứng khoán, chứng tỏ khả năng làm cho đồng tiền sinh sôi nảy nở chỉ bằng sự lựa chọn giữa bán hay mua, Kerviel đã cùng một số bạn học khác đầu cơ chứng khoán và chỉ thắng chứ không thua, cho dù theo kiểu “mèo nhỏ bắt chuột nhỏ”.

Có lẽ thành công đầu đời đó thôi thúc JK xâm nhập và khám phá thị trường chứng khoán. Chỉ có điều gia cảnh không cho phép một chàng trai “nhà quê” như JK được theo học ở những trường đại học sáng giá nhất nước Pháp. JK đành phải theo học ở Nantes và Lyon. Đương nhiên, anh ta không học gì khác ngoài những gì liên quan đến kinh doanh chứng khoán.

Không vốn trong tay, chưa đủ kinh nghiệm thực tiễn và không có ô dù trên thương trường, JK đã lựa chọn con đường đi qua các ngân hàng. Tháng 8/2000, JK xin làm việc cho Ngân hàng Societe Generale, trước tiên trong bộ phận kiểm soát kinh doanh chứng khoán của ngân hàng và leo dần từng nấc thang quản lý cho tới đầu năm 2005 thì trở thành người kinh doanh chứng khoán độc lập. Ở cương vị này, JK có quyền quyết định kinh doanh với mức vốn tối đa là 50 triệu euro, nhưng ở mức độ vốn cao hơn thì phải xin phép cấp trên. Điều đó vốn chẳng lạ lẫm gì đối với JK vì trước đó anh ta đã từng làm việc ở bộ phận kiểm soát kinh doanh chứng khoán của ngân hàng.

Sai một lần thôi, đi toi sự nghiệp

Cho tới cuối năm 2007, hoạt động đầu cơ của JK đã đem lại cho Ngân hàng Societe Generale khoảng 1,5 tỷ euro, trong khi mức lương mà ngân hàng này trả cho JK chỉ tăng được gấp đôi từ 48.000 euro một năm lên khoảng 100.000 euro và một lần được thưởng 50.000 euro. JK không làm giàu cho chính mình bằng những hoạt động đầu cơ trong thời gian ấy. Đó là điều mà về sau các nhà điều tra đều phải công nhận và đồng thời cũng làm cho số phận của nhà đầu cơ này nhuốm màu sắc bi kịch.

Bí quyết đầu cơ thành công của JK rất đơn giản, chỉ là đầu cơ vào sự xuống giá của chứng khoán. May mắn xem ra đóng vai trò không nhỏ trong thành công của Kerviel vì trong cả hai lần Kerviel đầu cơ thắng lớn đều có yếu tố ngoại cảnh. Lần đầu là mùa hè năm 2005. Kerviel đầu cơ vào chiều hướng xuống giá của cổ phiếu của tập đoàn tài chính và bảo hiểm lớn nhất nước Đức Allianz. Tháng 7 năm đó xảy ra những vụ đánh bom vào tàu điện ngầm ở London (Anh) khiến giá cổ phiếu trượt dốc. Kerviel ăn bẫm.

Vụ thứ hai vào tháng 3/2007. Kerviel đầu cơ vào sự mất giá của chỉ số chứng khoán Dax của Đức và tung ra tới 30 tỷ euro.  Để tránh bị phát hiện đã sử dụng tiền vượt quá ngưỡng 50 triệu euro cho phép, Kerviel xây dựng hẳn một hệ thống ký và thanh lý hợp đồng mua bán chứng khoán giống như một mê cung đối với bộ phận kiểm tra, thậm chí làm giả cả giấy tờ và mạo danh khách hàng. Từ cuối tháng 7/2007, thị trường chứng khoán trên thế giới bắt đầu bị lôi cuốn vào vòng xoáy của cuộc khủng hoảng thị trường bất động sản ở Mỹ. Kerviel lại thắng đậm. Nếu thật sự đoán biết được chuyện ấy thì Kerviel xứng đáng được coi là một nhà đầu cơ thiên tài. Nếu chỉ là chuyện tình cờ thì Kerviel thật sự đã gặp may, rất may. Tính đến 31/12/2007, hoạt động đầu cơ của Kerviel đã đưa lại cho Societe Generale gần 1,5 tỷ euro. Kerviel đòi được thưởng 600.000 euro, ngân hàng này hứa đáp ứng một nửa yêu cầu đó.

Nhưng rút cuộc Kerviel không nhìn thấy số tiền thưởng ấy vì một quyết định sai lầm tai hại. Không biết vì sao, không ai lý giải nổi và về sau Kerviel cũng không nói gì về việc tại sao anh ta quyết định thay đổi chiến lược đầu cơ, chuyển từ nhằm vào sự mất giá sang khả năng tăng giá của cổ phiếu và chỉ số chứng khoán, bắt đầu từ tháng 1/2008. Và thế là Kerviel lâm vào tình thế một con bạc càng chơi càng thua, càng thua càng khát nước muốn gỡ gạc và... càng phải chơi tiếp, thậm chí chơi lớn hơn. Khi bị phát hiện ra thì cũng là lúc Kerviel đã sử dụng tới 50 tỷ euro của ngân hàng. Ngân hàng đã tiến hành ngay các biện pháp chấm dứt mọi hoạt động đầu cơ của Kerviel để cứu vãn tình thế, nhưng cũng vẫn bị mất gần 5 tỷ euro. Kerviel phải ngồi tù 2 tháng, rồi được thả và hiện đang chờ ngày ra hầu tòa.

Dù muốn hay không, Kerviel đã trở thành nổi danh trong thế giới đầu cơ. Sự cộng hưởng giữa đam mê cá nhân và sự lỏng lẻo trong quản lý của Societe Generale đã khiến một anh chàng “nhà quê” lưu danh thiên cổ.

(Theo Bắc Hà // Báo Doanh nhân)