Những làng nghề truyền thống ở Quảng Nam

Theo bước chân của những lưu dân Việt đi từ vùng chiêm trũng Bắc bộ men theo eo biển miền Trung, nhiều làng nghề đã tìm thấy mảnh đất sống lý tưởng. Đặc biệt là từ thế kỷ XV, khi các cảng thị dần xuất hiện, càng làm cho sức sống đó mạnh mẽ hơn, và một số làng nghề tại Quảng Nam vẫn còn tồn tại đến ngày nay.
 

Làng gốm Thanh Hà
 

Làng gốm Thanh Hà nằm ngay bên bờ sông Thu Bồn, thuộc xã Cẩm Hà - thị xã Hội An, cách Hội An khoảng 2km về hướng tây. Làng nghề có nguồn gốc từ Thanh Hóa, được hình thành từ khoảng cuối thế kỷ XV và phát triển mạnh cùng với sự ra đời của cảng thị Hội An. Sản phẩm gốm Thanh Hà được làm từ đất sét bởi những bàn tay điêu luyện của các nghệ nhân và kỹ thuật truyền thống, mang tính độc đáo riêng của làng nghề. Sản phẩm chủ yếu của làng nghề là các đồ dùng phục vụ sinh hoạt hàng ngày như chén, chum, vại, bình hoa, chậu cảnh,... mang nhiều kiểu dáng, và màu sắc phong phú. Điều đặc biệt là sản phẩm gốm Thanh Hà luôn có trọng lượng nhẹ hơn các sản phẩm khác cùng loại. Đây chính là nét độc đáo riêng có của làng gốm Thanh Hà với những kỹ thuật mang tính cha truyền con nối. Duy trì suốt từ thế kỷ XV cho đến nay, làng gốm Thanh Hà vẫn tồn tại như một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của một làng nghề, qua biết bao thử thách của thời gian, để hôm nay, khi có dịp đến với vùng đất Quảng Nam, du khách không thể bỏ qua cơ hội tham quan làng gốm, để tận mắt chứng kiến sự điêu luyện của những bàn tay người thợ tài hoa.
 

Làng mộc Kim Bồng được hình thành từ thế kỷ 15 bởi những người Việt đến từ vùng Thanh (Thanh Hóa) - Nghệ (Nghệ An) - Tĩnh (Hà Tĩnh) vào khai khẩn vùng đất Cẩm Kim - Hội An thời bấy giờ. Đến cuối thế kỷ XVI, đầu thế kỷ XVII nghề mộc Kim Bồng bắt đầu phát triển nhờ sự phồn thịnh của thương cảng Hội An. Đến thế kỷ XVIII, nghề mộc Kim Bồng đã phát triển mạnh mẽ và thịnh đạt, trở thành làng nghề với ba nhóm nghề rõ rệt: nghề mộc xây dựng các công trình kiến trúc đô thị, nghề mộc dân dụng và nghề đóng tàu thuyền. Địa danh và nghề mộc Kim Bồng đã được Lê Quý Đôn đề cập trong quyển Phủ Biên Tạp Lục viết vào thế kỷ XVIII. Với danh tiếng của mình, nhiều thợ từ làng mộc Kim Bồng đã được các vua triều Nguyễn triệu tập để tham gia xây dựng kinh thành Huế. Trong số đó, nhiều người đã được vua ban tước Cửu phẩm, Bát phẩm, đội trưởng mộc tượng... Riêng đối với đô thị cổ Hội An, bàn tay tài hoa của người thợ Kim Bồng đã góp phần tạo nên không ít những công trình kiến trúc mang giá trị nghệ thuật cao.
 

Làng đúc đồng Phước Kiều
 

Nằm kề bên quốc lộ 1A, thuộc xã Điện Phương, huyện Điện Bàn, làng đúc đồng Phước Kiều là làng nghề truyền thống nổi tiếng từ nhiều thế kỷ trước với các sản phẩm bằng đồng phục vụ trong các dịp tế lễ, hội hè như: chuông, đồng, chiêng, kiểng, mõ, phèng la; các vật dụng thông thường trong đời sống như lư hương, chân đèn, nồi niêu, xoong chảo, chén bát và cả các loại binh khí cổ như gươm, dao, giáo, mác... Đặc biệt, nghệ nhân Phước Kiều còn nắm giữ bí quyết trong cách pha chế hợp kim để tạo ra các nhạc khí có âm thanh đặc trưng riêng. Đến với làng đúc đồng Phước Kiều, ngoài việc lựa chọn, mua sắm các vật dụng, hàng lưu niệm với nhiều mẫu mã đa dạng, du khách còn có cơ hội được trực tiếp tham quan các công đoạn sản xuất của nghề đúc đồng và được xem các nghệ nhân danh tiếng biểu diễn các loại nhạc cụ cồng, chiêng do làng nghề làm ra.
 

Làng dệt Mã Châu
 

Nằm ngay trên tuyến đường từ Hội An đi Mỹ Sơn, làng nghề Mã Châu thuộc thôn Châu Hiệp - thị trấn Nam Phước, cách trung tâm huyện Duy Xuyên khoảng 3 km về phía Đông. Làng nghề được hình thành từ thế kỷ XIV, bên cạnh kinh đô Trà Kiệu. Đây là nơi chuyên cung cấp các sản phẩm tơ lụa cho giới quý tộc và quan lại trong vùng. Khi cảng thị Hội An ra đời, tơ lụa Mã Châu đã trở thành sản phẩm được thế giới biết đến nhiều nhất. Từ cuối thế kỷ 19, khi người Pháp đến Việt Nam, làng Mã Châu có thêm nghề trồng bông, dệt vải nhưng tơ lụa vẫn là mặt hàng chủ yếu.

 

 

[ Trở về]