Khăn Piêu Thái

Mỗi dân tộc trên thế giới đều mang sắc thái văn hóa độc đáo của mình qua trang phục. Cùng với ngôn ngữ, trang phục là dấu hiệu thông tin quan trọng thứ hai để chúng ta dễ nhận biết tộc người này và tộc người khác mỗi khi dịp tiếp xúc. Người Thái cư trú ở nhiều nơi trên đất nước ta nhưng tập trung đông nhất là ở các tỉnh Tây Bắc, Sơn La, Lai Châu...

Ngoài sức hấp dẫn của trang phục, khăn piêu của phụ nữ Thái mang một nét riêng thật hấp dẫn, độc đáo:

                    ...."Em xe sợi thành vóc hoa dâu
                         Em dệt cửi thành gấm vân chéo
                         Em dệt tơ thành đóa hoa vàng
                         Người các bản các phường muốn khóc
                         Đều ước ao được em thêu khăn"

                                                             (Dân ca Thái)

Nếu chỉ trừ một bộ phận phụ nữ Thái trắng đội nón tát thì đa số phụ nữ Thái Mường Thanh (Lai Châu), Mường La (Sơn La), Mường Lò (Lào Cai), đều đội khăn vải, khăn vải dùng để đội trên đầu người Thái gọi là piêu. Piêu có nhiều loại khác nhau, có loại được thêu hoa văn bằng chỉ màu sặc sỡ, có loại chỉ là một tấm vải bông nhuộm chàm, tùy từng vùng, từng địa phương mà piêu có những sắc thái riêng của nó. Piêu có tác dụng che đầu khi nắng gió, làm ấm đầu khi mùa đông giá lạnh. Piêu còn là vật trang sức quan trọng của các cô gái Thái trong sinh hoạt hằng ngày, nhất là trong lúc đi chơi hay dự lễ hội...
 

Đồng bào Thái làm piêu từ loại vải bông tự dệt. Trước khi thêu, miếng vải được chọn làm khăn đội đều phải nhuộm chàm. Chàm là mầu nền để trên đó người phụ nữ Thái thêu lên các đồ án hoa văn bằng các loại chỉ màu (xanh, đỏ, tím, vàng, da cam....) ở hai đầu khăn. Để có một chiếc piêu hoàn chỉnh, người phụ nữ Thái phải mất thời gian từ hai đến bốn tuần. Piêu Thái không phải trang trí ở toàn bộ diện tích của nó mà được tập trung đồ án trang trí ở hai đầu. Trước khi thêu các đồ án trang trí ở hai đầu khăn, phụ nữ Thái ghép mảnh vải đỏ làm viền. Các viền đỏ bọc cho sợi ở các đầu khăn khỏi bị xổ ra, vừa như là giới hạn diện tích trang trí ở đầu khăn. Đường viền vải đỏ bọc ở ba mép đầu khăn rộng trên dưới 1 cm. Phụ nữ Thái dùng lối khâu luồn rất khéo léo để hạn chế tới mức tối đa đường chỉ lộ ra ngoài để cho đường viền màu đỏ và nền chàm của khăn liền làm một.
 

Trước khi thêu, chị em làm những chiếc cút để đính vào piêu, có thể làm nhiều cút piêu một lúc rồi dùng dần. Cút piêu được làm từ một mảnh vải đỏ rộng khoảng 1 cm, bên trong bọc lõi chỉ rồi cuộn tròn lại. Cuộn vải tròn được khâu vắt thành một hình tròn rồi quấn dây vải lại theo hình trôn ốc, sau đó được quấn thêm các loại chỉ màu thành các múi trong hình tròn. Đối với các cút piêu đòi hỏi phải tỷ mỷ, cầu kỳ, chỉ có những người thành thạo mới biết làm. Các cút sau khi làm xong được ghép lại rất khéo léo vào đầu piêu. Các loại chỉ màu được sử dụng như vậy vừa mang chức năng kỹ thuật, vừa mang giá trị thẩm mỹ. Nhìn vào chiếc cút được dính vào đầu piêu, ta rất khó đoán nhận ra được mạch chỉ khâu ghép các đường trang trí với nhau. Các loại đường khâu đều do phụ nữ Thái tự sáng tạo, có nhiều kiểu: móc xích, chân rết, xương cá... Các cút piêu trước hết được đặt trên ba đoạn thẳng của mỗi đầu khăn. Còn chính bốn góc của khăn, chị em dùng dây làm cút còn dư tết thành hình bông hoa cách điệu. Cút piêu thường được sắp xếp thành từng chùm lẻ (3, 5, 7 cái) trên các vị trí cách đều nhau ở hai đầu khăn, bởi vậy cút ở trên piêu bao giờ cũng là cút chùm. Cũng như nhiều vật dụng khác (cúc áo, chắn song cửa sổ, bậc thang nhà sàn...), cút piêu được thiết kế theo quan niệm số lẻ. Bình thường phụ nữ Thái thường đội piêu có cút chùm ba, nhưng khi tặng piêu cho người bậc trên, người mình quý trọng, kính yêu thì tặng loại piêu có cút chùm năm trở lên.


Sau khi bọc viền và ghép cút piêu xong, phụ nữ Thái bắt đầu công việc thêu piêu. Khi thêu những đồ án hoa văn đa dạng lên hai đầu khăn, họ nhìn theo mẫu, song không rập khuôn một cách máy móc. Trong quá trình thêu, họ có thể sáng tạo theo ý muốn chủ quan của mình. Nét đặc biệt là phụ nữ Thái không thêu piêu ở mặt phải (như lối thêu thông thường) mà lại thêu từ mặt trái, các hoa văn với đồ án và màu sắc phức tạp lại hiện lên ở mặt phải, đó là lối thêu truyền thống với trí tưởng tượng của kỹ thuật và mỹ thuật dân gian tài tình. Piêu được tạo theo lối luồn chỉ hay đan chỉ màu vào vải, nhưng cái khó là phải tính toán theo một nguyên tắc nhất định để luồn chỉ vào mặt trái và hoa văn lại hiện lên chính xác ở mặt phải. Hoa văn piêu không đơn giản, điểm xuyết mà là một hệ thống đồ án có bố cục nội dung phức tạp, đòi hỏi người phụ nữ Thái phải nắm chắc nguyên tắc kỹ thuật, phải thuộc đồ án hoa văn với hai mặt phải, trái của nó.


Con gái Thái từ 6,7 tuổi phải làm quen với bông, sợ, dệt vải, mười hai, mười ba tuổi bắt đầu làm quen với công việc thêu thùa. Thành viên nữ của cộng đồng Thái phải biết nhìn vào mẫu piêu, biết nhận ra bố cục của đồ án hoa văn. Học thêu piêu với các cô gái Thái là một quá trình nhận thức và rèn luyện đôi bàn tay khéo léo của mình để chuẩn bị bước vào đời. Lúc đầu các cô gái chỉ thêu được những đường thẳng hoặc những mô-típ hoa văn đơn giản, dần dần tiến tới biết xử lý đồ án, bố cục, biết xử lý màu sắc ở nhiều mô-típ hoa văn trong những bố cục phức tạp. Việc học dệt vải và học thêu khăn piêu là bài học phổ thông, tất yếu của mọi thành viên nữ trong nếp sống của cộng đồng dân tộc Thái, bởi vậy piêu còn là một tiêu chuẩn xã hội để đánh giá một phụ nữ. Qua chiếc piêu có thể biết được chủ nhân của nó là người tài hoa, siêng năng, chịu khó hay là người lười nhác, vụng dại.


Khăn piêu của phụ nữ Thái không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn mang tính xã hội, cùng với váy, áo, nón đội, thắt lưng piêu góp phần tạo nên một nét đẹp, một sắc thái riêng, hấp dẫn về trang phục truyền thống của dân tộc Thái.

 

(Nguồn: Cinet)

  • 360 độ ẩm thực Sài Gòn
  • Tục thờ cá voi của ngư dân Nam Bộ
  • Nghề chế tác đá mỹ nghệ ở Ðông Sơn
  • Bãi biển đẹp của Việt Nam
  • Thăm lại chiến khu D
  • Lễ hội đua bò dân tộc Khơ - Me
  • Phong tục thi thả đèn trời
  • Côn Đảo hoang sơ và yên bình
  • Vẻ đẹp Đà Nẵng
  • 10 ảnh thiên nhiên Việt Nam ấn tượng
  • Tam Đảo trong sương
  • Bình Định: Lễ hội Đô thị Nước mặn 2009
  • Vẻ đẹp Kiên Giang
 tinkinhte.com
 tinkinhte.com
 tin kinh te - tinkinhte.com
 tin kinh te - tinkinhte.com
  • Kinh tế Việt Nam: Nhiều ngành đang... chờ chết ?
  • Nền kinh tế Việt Nam: Tái cấu trúc bắt đầu từ đâu và theo lộ trình nào?
  • DN bán lẻ: Nội chết ngoại sống khỏe
  • "Cửa" nào cho Q-mobile?
  • Chứng khoán và bất động sản "tiếp tay" cho rửa tiền ở Việt Nam
  • Nhận biết bệnh trầm cảm qua các triệu chứng thể chất
  • Mỗi kg hóa chất biến thành hàng nghìn cốc cà phê
  • Tín dụng có dấu hiệu tăng trở lại
  • 'Có thể tự do hóa lãi suất từ tháng 6'
  • Xe máy ế ẩm: Đại lý thua lỗ, DN dừng sản xuất

Loading content failed
Davinmo | Vietnam Business News | Tin suc khoe | Gia vang SJC | Thi truong vang | Ống nhòm hồng ngoại | Bán ống nhòm | Máy bộ đàm cầm tay | Máy định vị cầm tay | Thymomodulin | May bo dam | Tin tuc trong ngay | Bo sung Canxi | Omega 3 | Thi truong chung khoan | Kinh te Viet Nam Kinh te the gioi Kinh te My Kinh te Nhat Kinh te Anh Kinh te Han Quoc Kinh te Trung Quoc Chinh sach tien te Thi truong chung khoan |  Tang truong kinh te Ty le lam phat Thi truong xuat khau Thi truong my Thi truong Nhat Thi truong Anh Thi truong Han Quoc Thi truong Trung Quoc Chien luoc kinh doanh Thuong mai dien tu Tiep thi truc tuyen Nguyen Tan Dung Nguyen Minh TrietNong Duc Manh Nguyen Thien Nhan Nguyen Phu Trong Ho Cam Dao On Gia Bao Xuat khau Nhap Khau thi truong thep Ca phe Cao suCan can thanh toanCan can thuong mai Dau tu truc tiep Bat dong san Du an dau tu Thi truong nha dat Do thi Doanh nghiep Doanh nhan Hop tac xaVo Tri ThanhVu Thanh Tu AnhLe Dang Doanh Vo Hong PhucPham Gia Khiem Hoang Trung Hai Pham Quang Nghi Nguyen The Thao Vu Van Ninh Nguyen Sinh HungLy Quang DieuNguyen Quang ATran Van Tho Vo Hong PhucVu Dinh Anh Nguyen Duc KienCao Si KiemNguyen Minh Phong Le Xuan Nghia Tran Du Lich
ChèCà phêCa caoNgôGạoĐậuLạcLúa mìBột mìLương thựcLúaRauMiếnThủy sảnTômCuaMăngXi măngGiấyGiầyDépMobileĐiện thoạiMáy TínhMáy nổMáy phátMayXeXe máyXe đạpÔ tôXe đạp điệnXe tảiMáy baySân BayMỏKhai khoángĐiệnThủy điệnNhiệt điệnThủy lợiThời trangĐồng hồThuốcNướcPhần mềmDu lịchNồiChảoJeansCá traNông thônNông nghiệpTư vấnHoaHoa quảCạnh tranhMarketingTiếp thịBànGhếNội thấtmáy chủMáy inThẻTín dụngLãi suấtđènÁoQuầngiá trịthị trườngchuyển giaoứng dụngcông nghệsản xuấtchế biếntiêu thụnông sảnthủ công mỹ nghệthủ côngmỹ nghệChuốiChỉ tiêuSáng chếBản quyềnSở hữuTài sảnKế toánThành thịMâu thuẫnhạ tầngLuậtnghị địnhPháp lệnhThông tưchỉ thịNghị quyếthiệp ướcphòng thương mạiHướng dẫnLoaâm thanhánh sángmáy ảnhGỗSàn gỗđộng cơy tếthiết bị y tếdược phẩmdượcrượubiađiện tửđiện máythiết bị điệndụng cụkhu công nghiệpkhu chế xuấtđồngchìbạch kimkim cươnglao độngviệc làmdạy nghềcông nghiệp phụ trợsữanước ngọtthandầuvật liệuvật liệu xây dựngmủ cao suhạt tiêuớtcâylâm sảnđiềuGaskhách sạnhội chợtriển lãmkiệntranh chấpnhựaxúc tiếnxúc tiến thương mạicần báncần muahợp tácthuếbiểu thuếđặc sảnkhách sạnnhà hàngKhokho ngoại quantiêu dùngngười tiêu dùngthiết kếđối táctìm đối tácTreMây treKhoáng sảnHải sảnThuyềnTàuVũ khíSúngBomMìnTủGiườngGạchSơnWebBáoTạp chíViệnNghiên cứuTônLịch sửVăn hóađiện ảnhSaoNgôi saoSiêu xeThị trường vàng

Copyright © 2009  USS Corp . All rights reserved.
Giấy phép số 107/GP-TTĐT do Cục QLPTTT&TTĐT - Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 26/8/2009.
Ghi rõ nguồn "tinkinhte.com" hoặc "Cổng thông tin kinh tế Việt Nam và thế giới " khi bạn phát hành lại thông tin từ trang này.
Địa chỉ: 13 Ngõ 54 Phố Kim Ngưu - Quận Hai Bà Trưng - Hà Nội
Điện thoại:04.3972 4800 - Fax:04.3972 4801 - Mobile: 0127 399 6475 // 098 300 6168 ( Mr. Mạnh Toàn ) -  Email Tin kinh te