Năm 2011, tập đoàn Doji đạt doanh thu 28.000 tỷ đồng. Nhưng ít ai biết đây chỉ là một trong những thương hiệu của một gia đình có 'gien' kinh doanh
Một cơ duyên đã sắp đặt cho tôi – trong khoảng thời gian giao thời giữa hai năm sóng gió 2011 và 2012 – gặp gỡ với ba con người thật đặc biệt. Ba thế hệ trong một gia đình - ba cách lựa chọn để bước vào con đường kinh doanh nhưng hội tụ lại vẫn là tinh thần doanh nhân mạnh mẽ chảy trong huyết quản và sự tự ý thức của mỗi cá nhân.
Trí thức hành động
Trước đó, tôi biết về tập đoàn vàng bạc đá quý DOJI không nhiều, ngoài vài ba thông tin khô khan: Nếu doanh thu năm 2008 là 5.300 tỉ đồng thì năm 2009 đã là 12.000 tỉ đồng và năm 2010 lên tới 20.000 tỉ đồng, năm 2011 con số sẽ là khoảng 28.000 tỉ đồng. Nếu 2010, DOJI đứng ở vị trí thứ 5 do VNR xếp hạng các DN hàng đầu VN, thì năm 2011, trong giai đoạn nền kinh tế vô cùng khó khăn, DOJI đã vượt lên thứ 3.
Nhưng ấn tượng hơn bởi đó là một tập đoàn tư nhân và cũng bởi người chủ tập đoàn – Đỗ Minh Phú – một nhà khoa học làm doanh nhân. Dường như có một mẫu số chung cho những doanh nhân trí thức - những người say mê nghiên cứu, nhạy cảm với thương trường và biết biến những ý tưởng của mình thành các cơ hội kinh doanh, các sản phẩm cần thiết cho thị trường.
Tôi không có cảm giác ngại ngần khi đặt câu hỏi với người đàn ông có gương mặt rất sáng này. Bởi tôi biết ngồi trước mình là một người thông minh sắc sảo, biết cách nói chuyện. Và chỉ sau một lát, thậm chí tôi còn nhận ra đó là một người có tài hùng biện.
- Thưa anh Phú, chắc phải có bước ngoặt đặc biệt để từ một nhà khoa học ở viện nghiên cứu danh giá, lại chuyển sang làm kinh doanh? Quyết định ấy có thể bị coi là thực dụng, là không hợp thời trong thời điểm đó ?
Quan điểm của một thời trọng trí thức chứ không trọng doanh nhân. Năm 1980, khi tôi được Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu cử làm TGĐ Cty liên doanh đá quý với Thái Lan là tôi đã bắt đầu bước vào con đường kinh doanh. Nhưng bước quyết định chính là lúc tôi ra thành lập Cty tư nhân. Tôi nghĩ lúc đó mình đã vượt qua được sự nhìn nhận một chiều của xã hội. Lớn hơn là tôi dám lựa chọn. Tự do của con người là được lựa chọn. Tự quyết định và làm những gì mình yêu thích – đó cũng là hạnh phúc của người trí thức. Khởi sự ban đầu bao giờ cũng khó khăn. Nhưng đó cũng là lựa chọn của mình nên phải tự vượt lên. Dường như trong huyết quản của tôi là dòng máu kinh doanh từ xa xưa truyền lại. Ông nội tôi là chánh tổng Ba Vì, nhưng bà nội lại là người làm ăn cơ chỉ, tham công tiếc việc. Bà có 300 mẫu ruộng, 100 chum mật và cả một đoàn khai thác gỗ… Có những trớ trêu của lịch sử, bà từng bị quy là địa chủ. Nhưng mà địa chủ gì chứ khi mà vừa ăn ngô bung vừa xay thóc! Vậy nên, sau này bà cũng được sửa sai… Cha tôi – cán bộ về hưu – 73 tuổi còn thành lập DN, giờ 90 tuổi vẫn điều hành công ty.
90 tuổi vẫn kinh doanh – trong đời làm báo kinh tế của mình chưa bao giờ tôi gặp nhân vật nào thú vị hơn thế. Phải chăng “hổ phụ sinh hổ tử” hay đó là điều lý giải sức sống và tinh thần kinh doanh mạnh mẽ trường tồn? Trên thế giới cũng có biết bao dòng họ, gia đình kinh doanh và những thương hiệu có lịch sử như lịch sử của những số phận người?!
Trò chuyện với anh Phú, tôi thấu hiểu kinh doanh không chỉ là kiếm tiền, mà còn thể hiện sự say mê. Tôi hình dung một người chủ tập đoàn vừa bước ra khỏi văn phòng của mình là tất cả các giác quan được mở hết cỡ, một vết thảm nhăn, một gương mặt ưu tư của cô nhân viên… đều đọng lại trong bộ não. Không có gì bỏ sót. Tầm nhìn xa đi liền với chi tiết tỉ mỉ đến không ngờ! Tò mò hỏi về một ngày làm việc của anh Phú tôi nhận được trả lời: 7 giờ tối thị trường Mỹ mở cửa và đến 6 giờ sáng thị trường Australia… Tôi hiểu công việc không chỉ là chiếm 12 hay 14 tiếng mà thường phải hơn nữa. Rất dễ để nhận ra, một người đặt hết tâm trí và tình cảm vào công việc thì sự lao động không còn là gánh nặng mà chính là niềm say mê, hạnh phúc!
- Chấp nhận dấn thân là đã dự liệu những cực nhọc phải trải – điều gì khiến anh vẫn vững tin với sự lựa chọn của mình?
Chấp nhận kinh doanh là chấp nhận con dường khổ ải. Nhưng đã quyết vươn lên nghĩa là không chịu khuất phục. Đôi khi thử thách cũng như liều thuốc kích thích càng hun đúc thêm ý chí và sức mạnh tinh thân. Tôi nhận được từ ông bà và cha mình ý chí và sức mạnh tinh thần ấy.
Tôi rất ngưỡng mộ tinh thần doanh nhân Nhật Bản và Hàn Quốc. Ý chí, khát khao của họ đã làm nên những thương hiệu nổi tiếng thế giới. Chúng ta muốn định vị được mình trên bản đồ kinh tế thế giới thì phải khơi dậy được ý chí tự lập tự cường của doanh nhân. Họ phải thực sự trở thành trụ cột và ý thức được mình là sức mạnh của dân tộc, đất nước.
- Để trở thành doanh nhân thực thụ theo anh cần có những tố chất gì ?
Doanh nhân phải “có lửa”, truyền được lửa cho những người xung quanh. Doanh nhân là khiên che đỡ, là mũi sắc của ngọn giáo. Là đầu tàu mạnh mẽ, là thuyền trưởng tài ba. Sự dũng cảm và nhân văn cộng với sức thu hút người khác.
- Cụ thể với DOJI là gì, thưa anh?
Chúng ta có nguồn tài nguyên đá quý nhưng chưa có ngành kinh doanh đá quý đúng nghĩa. Không thể cứ xuất thô như những người lao động chân tay. Phải đưa trí tuệ của người VN vào trong mỗi sản phẩm. Và tôi quyết định mang về công nghệ xử lý, cắt, mài, chế tác đá quý để XK. Tôi tự hào vì đã có Star Ruby mang ra thế giới. Họ gọi DOJI là ông hoàng của Star Ruby. Và chúng tôi không chỉ dừng lại ở sản phẩm này.
Danh gia vọng tộc
Đón chúng tôi ở Công ty may Mắc Gatexco là một cụ ông tinh anh mà nếu không biết trước chẳng ai đoán nổi là đã 90 tuổi. Bất ngờ hơn nữa, khi ông giới thiệu – tôi là Đỗ Thế Sử, nguyên tổng biên tập Báo Sơn Tây những năm 1955 – 1958. Ông có 11 người con đều tốt nghiệp đại học trở lên trong đó có những cái tên mà giới doanh nhân nhiều người biết – anh Đỗ Minh Phú với DOJI, Đỗ Đức Bình với Taxi 53 và Đỗ Anh Tú TGĐ Công ty Diana, Đỗ Khôi Nguyên - Luật sư về Luật sở hữu trí tuệ ở Hoa Kỳ về…Ông có 34 cháu, hầu hết tốt nghiệp đại học ở nước ngoài.
Ông bảo “đã là con người thì phải lao động, phải cống hiến. Nhưng muốn làm được việc lớn thì phải lo việc nhà ổn thoả đã. Con đông, vợ ốm, bản thân mình cũng ốm nên tôi xin nghỉ chức tổng biên tập ra thành lập HTX Tiến Hưng. Rồi còn làm một HTX nữa…Tôi là dân Bách Khoa nên ham kỹ thuật. Lại ham thích kinh doanh. Cái đó ở trong máu rồi. Hồi tôi bị nghi ung thư dạ dày phải nghỉ việc, lúc chuẩn bị mổ cả nhà khóc. Tôi tập trung tất cả lại dặn dò: “Bố tham gia cách mạng, làm gì cũng làm hết lòng. Bây giờ không có gì hối hận. Chỉ còn cậu út gửi các anh trông nom. Đời người ai cũng chết một lần thôi…”. Thế mà hoá không phải ung thư. Tôi còn 1/3 dạ dày, còn bệnh tim, sốt rét…Nhưng còn sống là phải nghĩ việc ra mà làm. Ăn gạo của nông dân, mặc áo của công nhân thì phải làm cái gì để trả ơn chứ. 62 tuổi, tôi sang thăm con trai học bên Tiệp Khắc, nhận ra cơ hội kinh doanh tôi tổ chức ngay mạng lưới đưa quần áo sang đó bán. 73 tuổi tôi lập công ty may với 3 xưởng - 300 công nhân ở Hà Nội, Ba Vì và Phủ Lý...
Không có gì diễn tả hết nỗi kính phục trong tôi. Ông bảo kinh doanh là phải tính đến hiệu quả nhưng phải đặt cái đức lên hàng đầu, phải thành thực trước hết. Rồi ông dẫn tôi đi thăm xưởng, giữa sân là khuôn viên nhỏ, giàn gấc chín đỏ thật ấm áp, sung túc. Ông cười - sẽ cho mỗi nhà con cháu một quả nấu xôi cúng Giao thừa. Không biết ông lấy ở đâu sức mạnh để vượt qua nhiều thử thách khó khăn và duy trì một tinh thần mạnh mẽ đến thế?!
Ông đúc kết kinh nghiệm của mình: “Sự sáng suốt tỉnh táo là do tôi học tập và làm việc không biết mệt mỏi. 70 tuổi tôi học tiếng Anh để làm việc với đối tác và mỗi chiều 30 Tết tụ họp gia đình hơn 70 người, tôi có thể phát biểu thứ tiếng của “công dân toàn cầu”. 87 tuổi tôi tiếp tục học tiếng Hoa – vì có cô con dâu người Trung Quốc và để đi sang bên đó tận tay mua hàng”.
Tôi luôn say mê những câu chuyện về các dòng họ danh gia vọng tộc và những thương hiệu có sức sống hàng mấy trăm năm và lâu hơn thế. Trò chuyện với ông Sử và anh Phú tôi càng muốn biết về thế hệ thứ ba trong gia đình này. Một thế hệ được đào tạo bài bản và có một bệ đỡ chắc chắn hơn ông cha họ rất nhiều.
Ba thế hệ, một ước vọng
Đỗ Minh Đức (con trai anh Đỗ Minh Phú) – đưa tôi đi thăm các gian hàng ở Ruby Plaza và say sưa giới thiệu với tôi dòng sản phẩm đặc biệt của DOJI – trang sức kim cương, trang sức đá màu và trang sức nhẫn cưới phong phú và tinh xảo. Đức kể cho tôi nghe những năm tháng tự lập ở nước ngoài, cả cái thú đam mê võ thuật và sưu tầm các mô hình chiến binh của mình. Tám năm tu nghiệp tại Anh Quốc, tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành kinh tế - kinh doanh, tốt nghiệp thạc sĩ marketing và là người VN đầu tiên có chứng chỉ GIA chuyên ngành đá quý và kim cương của Viện đá quý Hoa Kỳ GIA, Đức bắt đầu bằng công việc trợ lý cho cha rồi mới trở thành Phó tổng giám đốc phụ trách kinh doanh của DOJI. Đức thể hiện sự chững chạc tự tin cũng như lòng tự hào về truyền thống gia đình. “Bố em là tấm gương để em và chị gái soi vào đó, tự lựa chọn con đường của mình. Sự vất vả cũng như niềm say mê của bố thấm vào em lúc nào không rõ. Và em lựa chọn con đường tiếp bước - người cha - người thầy và chính là thần tượng của mình…” - Đức chia sẻ. Còn rất nhiều điều thú vị về chàng trai này và chị gái của cậu - Đỗ Vũ Phương Anh – nhưng hãy dành cho họ thời gian, bởi con đường của họ còn rất dài với những khó khăn và cả áp lực khác với thời của ông cha họ. Được thừa hưởng từ những người đi trước tinh thần và ý chí kinh doanh, cùng truyền thống gia đình quý giá…, xin chúc họ sẽ vững bước và thành công!
Câu chuyện tôi kể ra hôm nay, có thể chưa đủ lột tả được những sóng gió, những thử thách mà ba nhân vật nói trên nếm trải theo cách này hay cách khác. Nhưng tôi tin, bạn cũng như tôi, khi đã biết đến gia đình đặc biệt này sẽ có cùng cảm nhận và cùng hi vọng, VN sẽ có những lớp doanh nhân gia đình, cha truyền con nối dòng máu kinh doanh, truyền nối cả sức mạnh của thương hiệu doanh nghiệp. Để rồi, thương hiệu ấy sẽ có sức sống lâu bền hơn, vươn xa hơn… Thương hiệu của một quốc gia cần lắm sự chung góp của những thương hiệu doanh nghiệp !
Mở đầu năm Nhâm Thìn, nhiều doanh nhân đã bắt đầu xắn tay thực hiện những kế hoạch, dự định trọng đại. Một số tên tuổi nổi tiếng đã tiết lộ về những "bí mật" này.
Giữa thời buổi nhà nhà, người người vùng ven đô bỏ ruộng, bán đất xây nhà, còn anh lại rời vị trí chỉ huy trong quân ngũ quay về làm nông dân. Nhưng có lẽ đến bây giờ, tỷ phú "chân đất" Nguyễn Thái Vinh cũng không hối hận vì quyết định ngược đời cách đây hơn chục năm của mình.
Mặc dù, Chính phủ đã có nhiều chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực y tế như giảm hơn 60% thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế trong 4 năm, ưu đãi cho vay vốn…. nhưng đến nay các cơ sở y tế ngoài công lập vẫn dừng ở quy mô nhỏ, hầu hết ở cấp phòng khám.
Ngành bảo hiểm phi nhân thọ đã trải qua năm 2011 với nhiều rủi ro, tuy nhiên họ vẫn đạt được những kết quả khả quan. Nhưng để làm sao có những bước tiến vững chắc trong năm 2012 thì các doanh nghiệp bảo hiểm PNT Việt Nam sẽ phải làm gì?
Sở hữu 1.200 cộng tác viên xinh đẹp, chân dài, Nguyễn Xuân Thiện khẳng định nếu cưới vợ thì vợ anh không cần phải có học thức cao, cũng không phải kiếm nhiều tiền.
Mang tiếng "chơi ngông" khi bỏ hơn triệu USD mời tiến sĩ Mỹ đến VN, bà Anna Nguyễn lại cho rằng: 1 triệu USD mà có hình ảnh Việt Nam cải thiện hơn trong mắt thế giới thì đây là cú đầu tư đáng giá.
Doanh nghiệp xăng dầu đầu mối luôn cung cấp sản phẩm đảm bảo chất lượng tới các đại lý, còn sản phẩm bán ra cho người tiêu dùng không đạt tiêu chuẩn có thể do các đại lý đã không tuân thủ các quy định nghiêm ngặt trong quá trình kinh doanh...
Đưa lên trước mặt một tập tài liệu đã ố màu, Phó tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Phạm Thu Hằng kể lại: “14 năm trước, chúng tôi đã tổ chức một hội thảo tên như thế này, thú vị nữa là nội dung đề cập cũng giống như lần này”.
Thành lập từ năm 2003, đến nay, Khu Kinh tế cửa khẩu (KTCK) Xa Mát sau gần 8 năm triển khai mới xây dựng được một số công trình thuộc khu đô thị cửa khẩu. Nhìn chung, tiến độ triển khai xây dựng Khu KTCK Xa Mát rất chậm và nguyên nhân gây trở ngại chính là do vướng vấn đề giải phóng mặt bằng và giải ngân nguồn vốn.
Thay vì bán hàng cao cấp tại các đô thị lớn, dân kinh doanh điện máy đang tính dạt về ven đô và đi vào thị trường ngách để khai thác thị trường mới và tránh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Biết được những con số có độ vênh “khủng” giữa báo cáo đánh giá do tự doanh nghiệp thực hiện và đánh giá của công ty kiểm toán và cơ quan thanh tra sau khi doanh nghiệp tuyên bố phá sản, nhiều chuyên gia nước ngoài đã “không thể tin nổi”.
Khi nhà cung cấp dịch vụ bán hàng trên truyền hình bán những sản phẩm kém chất lượng, nhà đài sẽ xử lý ra sao? Ông Lê Đình Cường, Tổng giám đốc Truyền hình Cáp Hà Nội chia sẻ rõ hơn về vấn đề này.
“Một trong những nghiệp vụ rửa tiền nhìn thấy ở Việt Nam là thông qua hoạt động mua bán chứng khoán hoặc bất động sản để người ta chứng minh hoạt động thu nhập đấy từ kinh doanh siêu lợi nhuận. Đây cũng là một dấu hiệu cần phải phòng chống”.
Nói lên mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp về sự điều hành chung sâu sát và linh hoạt hơn trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, song đại biểu Quốc hội - doanh nhân Nguyễn Thị Nguyệt Hường cũng nhìn nhận rằng "trên thực tế Chính phủ làm việc quần quật hơn cả nông dân".
Nguồn lực ở đâu để duy trì tỉ lệ đầu tư công như hiện nay, tôi cho đó là câu chuyện không đơn giản. Ngân sách Nhà nước cho đầu tư công rất cao nhưng hiệu quả thu lại quá thấp. Tiếp đến là nguồn vay, hiện nay quy mô nợ của Việt Nam (nợ công cũng như nợ nước ngoài) đang ở mức rất cao, gây ra những dấu hiệu rủi ro cao do sử dụng không hiệu quả.
168.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được giảm 3.500 tỷ đồng tiền thuế là một trong các con số đáng chú ý tại báo cáo sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 08/2011/QH 13 của Quốc hội, bổ sung một số giải pháp về thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cá nhân.
Ngay trước thềm kỳ họp Quốc hội thứ ba sẽ khai mạc vào sáng 21/5, Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã gửi đến các vị đại biểu một số ý kiến về kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2011 và tình hình triển khai nhiệm vụ năm 2012.
Tổng quỹ đất do các cơ quan, tổ chức, đơn vị hiện đang quản lý và sử dụng khoảng 1.512,8 triệu m2 với tổng giá trị trên 597 nghìn tỷ đồng, chiếm 75,50% tổng giá trị toàn bộ tài sản nhà nước là con số tại báo cáo mới nhất của Chính phủ gửi Quốc hội.
Khoảng 2.000 việc làm chính thức và 1.000 việc làm bán thời gian đã được khoảng 45 doanh nghiệp trong và ngoài nước tuyển dụng tại ngày hội việc làm do Câu lạc bộ Nguồn lực trẻ trường Đại học Ngoại thương Hà Nội tổ chức. Số đầu việc này không giảm so với sự kiện năm 2011.
Thời gian gần đây, chủ đề tái cơ cấu nền kinh tế luôn được đề cập đến như một vấn đề bức thiết, mang tính sống còn và không thể không làm ngay. Trong đó, cốt lõi của tái cơ cấu nền kinh tế phải bắt đầu từ đổi mới mô hình tăng trưởng, dẫn tới đòi hỏi phải cải cách thể chế chính trị với mục tiêu và chương trình hành động cụ thể. Nhưng việc xoay chuyển thể chế chính trị như thế nào để quá trình tái cơ cấu nền kinh tế đạt hiệu quả như kỳ vọng có lẽ sẽ không dễ dàng.
Thời gian qua, hợp đồng (HĐ) mua bán nông sản giữa nông dân hay những tổ hợp tác cung ứng với các DN thường xảy ra tranh chấp hoặc bị vỡ, Luật sư (LS) Trần Hữu Huỳnh - Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, nguyên nhân sâu xa là các bên, đặc biệt là nông dân còn kém hiểu biết về pháp luật.
Với niềm tin và đam mê cháy bỏng cùng cây chè, người phụ nữ đứng đầu TCty cổ phần Linh Dương luôn phấn đấu không ngừng để gây dựng được thương hiệu Tâm trà nổi tiếng ngày nay.
Bây giờ về làng Năm Mẫu, được coi là vựa chuối của huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên sẽ thấy những cánh đồng chuối bát ngát xanh và những ngôi nhà cao tầng. Vào chính vụ người dân thu hoạch, chuối được chở xe lớn xe bé mang đi xuất khẩu.
Mới đây, tập đoàn Amata của Thái Lan sẽ đầu tư một tổ hợp công nghiệp đô thị với vốn đầu tư lên tới 20 tỷ USD tại Đồng Nai sau thành công của dự án khu công nghiệp Amata. Ít người biết rằng, ông chủ của tập đoàn này lại là một doanh nhân khá lãng tử.
Ông Phạm Đình Nguyên, Tổng giám đốc Công ty Dịch vụ phân phối Tổng hợp quốc tế (IDS), có trụ sở tại TP. HCM là người đã trả 900.000 USD để mua thị trấn Buford tại bang Wyoming của Mỹ, hãng tin BBC cho hay.
Được đào tạo để trở thành giáo viên dạy tiếng Anh nhưng bản tính thích chinh phục thử thách đã đưa đẩy chị đến và đam mê ngành điện. Hẳn nhiều người cũng không quên hình ảnh một phụ nữ mạnh mẽ, đanh thép trên nghị trường Quốc hội khóa XII. Chị là Phạm Thị Loan - Chủ tịch, TGĐ CTCP Tập đoàn Việt Á.
Từ kinh doanh ngân hàng, bà Thái Hương, Tổng giám đốc Ngân hàng Bắc Á (Bac A Bank), Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn TH Group quay sang nuôi bò sữa, làm rau sạch. Vì sao lại có sự chuyển hướng đầu tư mà nhiều người cho là khá mạo hiểm này?
Xuất thân trong ngành truyền thông, quảng cáo, chị Chu Thị Hồng Anh, Giám đốc Công ty Chu Thị, dường như lúc nào cũng muốn cổ súy cho "quyền" phụ nữ: giỏi trong công việc và được tự do làm điều mình thích!
Cuộc sống luôn ẩn chứa rất nhiều điều thú vị, có vui - buồn, có cả mất mát đắng cay và thành công sẽ chỉ đến khi con người ta biết vượt qua sự nghiệt ngã của số phận. Đó là lý do mà chúng tôi kể với các bạn về cuộc hành trình làm nên thương hiệu “bút vở số một Việt Nam” của doanh nhân Cổ Gia Thọ - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn văn phòng phẩm Thiên Long.
Ở tuổi 90, cụ vẫn điều hành công ty và nuôi dạy những người con thành đạt như ông Đỗ Minh Phú - Chủ tịch DOJI, ông Đỗ Anh Tú - TGĐ Diana, ông Đỗ Tất Cường - GĐ Chuyên môn Bệnh viện Vinmec...