Hấp dẫn như bán đá
Chỉ sau một năm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh đá làm lăng mộ, đá ốp lát, đá trang trí… ở một quận ngoại thành TPHCM, tháng 9-2009, Công ty TNHH Đầu tư phát triển thương mại Nguyễn Duy đã chuyển văn phòng và cửa hàng về quận 1, vì nhận thấy thị trường ngày càng phát triển, nhất là ở khu vực trung tâm thành phố.
Cũng trong năm 2009, Nguyễn Duy đã tăng vốn điều lệ từ 20 tỉ đồng lên 68 tỉ đồng để đầu tư thêm công nghệ sản xuất, mở rộng hệ thống đại lý bán hàng khắp 24 quận huyện và các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam bộ.
Theo anh Nguyễn Trọng Phúc, nhân viên Phòng Kinh doanh Công ty Nguyễn Duy, đối tượng chơi đá phong thủy, tranh đá quý là người có thu nhập cao. Ngoài thú sưu tầm đá đẹp, người ta còn mua đá để làm quà tặng.
“Khách mua hàng với đơn giá 200-400 triệu đồng/sản phẩm là chuyện bình thường. Thậm chí đã có một khách hàng ở quận 7, TPHCM, từng bỏ ra 250.000 đô la Mỹ để được sở hữu hai viên đá mã não và cẩm thạch nặng tới bốn tấn”, anh Phúc cho biết.
Đại diện các doanh nghiệp có cửa hàng bán đá phong thủy nằm trên xa lộ Hà Nội (quận 2), đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh), Cộng Hòa, Thăng Long (quận Tân Bình), Trần Phú, An Dương Vương (quận 5)… cũng thừa nhận có khá nhiều khách hàng chi hàng trăm triệu đồng cho mỗi viên đá phong thủy để tặng đối tác làm ăn. “Những người này chi tiền một cách rất dễ dàng”, ông chủ một cửa hàng bán đá phong thủy ở khu vực chợ An Đông, quận 5, nói.
Theo đại diện các công ty chuyên kinh doanh đá phong thủy như Thiên Vạn Sài Gòn (quận 3), Ngũ Hành Sơn, Miền Duyên Hải (quận Tân Bình), Tam Hiệp (quận 1)… phong trào chơi đá phong thủy trên cả nước chỉ nở rộ trong năm ba năm gần đây, trong đó lượng hàng chuyển ra tiêu thụ ở thị trường miền Bắc và Hà Nội chiếm hơn 50%, riêng TPHCM chiếm khoảng 40%. Thị trường đá phong thủy phát triển nhanh đã thúc đẩy sự ra đời rầm rộ các công ty, cửa hàng mua bán đá phong thủy ở hai thành phố lớn nhất cả nước là Hà Nội và TPHCM. Phần lớn các doanh nghiệp này kinh doanh các loại đá quý, đá bán quý được khai thác trong nước, cũng có một số đơn vị nhập đá từ nước ngoài, đá nhân tạo về bán nhưng không cho khách biết nguồn gốc của đá.
Hầu hết các trang web liên quan đến việc kinh doanh đá phong thủy đều cung cấp những thông tin na ná như nhau về cách chọn đá quý, công dụng của các loại thạch anh, đá và vận mạng, sức khỏe, tâm linh… Các doanh nghiệp hoạt động lâu năm trong lĩnh vực này lý giải, sở dĩ thị trường kinh doanh đá phong thủy, đá bán quý trở nên sôi động là vì nguồn lợi mang lại khá hấp dẫn, giá bán chưa có sự thống nhất trên thị trường, nhiều khi được quyết định theo cảm hứng của người bán.
Ông Ninh Hữu Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tam Hiệp, cho biết đầu năm 2000 ông bắt đầu chơi đá cảnh. Ông đã tìm đọc nhiều tài liệu để tìm hiểu sâu thêm về lĩnh vực này. Ngoài ra, ông còn sang Singapore để xem người dân đảo quốc sư tử vận dụng các đồ vật trang trí trong nhà, đá cảnh phong thủy vào đời sống, kinh doanh như thế nào.
Theo ông Hiệp, vài năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam phát triển đáng kể, thu nhập của người dân cũng ngày một tăng, nhu cầu chơi đá phong thủy cũng từ đó mà phát triển. Nhận thấy điều đó, năm 2008 Công ty Tam Hiệp chính thức mở cửa hàng đầu tiên nằm trên đường Trần Hưng Đạo, quận 1. Ông Hiệp cho biết sau hai năm hoạt động, lượng khách hàng phát triển khá ổn định, đa phần là do giới thiệu lẫn nhau, trong đó 70% khách hàng là người biết thưởng ngoạn đá cảnh Việt Nam phỏng theo các trường phái chơi đá cảnh của Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam; số còn lại hoặc chơi đá phong thủy theo phương Đông dựa vào ngũ hành tương sinh tương khắc, theo năm sinh, hoặc theo phương Tây dựa theo ngày sinh và tháng sinh.
Ông Hiệp cho rằng khi sưu tầm các loại đá quý làm trang sức, nếu khách hàng chưa thật tin tưởng vào chất lượng viên đá, có thể yêu cầu cửa hàng mang đi giám định tại một công ty giám định độc lập, tất nhiên khách hàng là người chịu phí giám định. Còn khi sưu tầm các loại đá cảnh, người chơi cũng cần quan tâm đến tiêu chí của từng trường phái chơi đá. Có hai trường phái chơi đá chính hiện nay là chơi đá cảnh nguyên bản và chơi đá cảnh đã chế tác. Khi mua đá, khách hàng phải hết sức tỉnh táo, có kiến thức nhất định về loại đá cần tìm, không nên nghe theo những lời “hoa mỹ” của người bán hàng để khỏi phải tiếc nuối về sau.
Từng có năm năm sản xuất, kinh doanh các sản phẩm bột màu, hóa chất công nghiệp các loại, nhưng đến năm 2008, Công ty TNHH Miền Duyên Hải, quận Tân Bình, lại chuyển sang kinh doanh đá phong thủy. Anh Phạm Đào Quốc Duy, Giám đốc công ty, kể: “Ba năm trước, tôi đi tìm đá phong thủy về bài trí trong công ty nhưng tìm đỏ mắt vẫn không ra loại đá có nguồn gốc trong nước, trên thị trường đa phần là đá nhập khẩu không rõ nguồn gốc. Chúng tôi phải ra tận Khánh Hòa tìm mua các loại thạch anh. Từ đó càng biết thêm thông tin ở các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên có rất nhiều mỏ đá quý, thạch anh đang được khai thác và chúng tôi nghĩ rằng đây là cơ hội để thâm nhập vào ngành này”.
Những hướng đi mới
Các doanh nghiệp kinh doanh đá phong thủy đều huấn luyện nhân viên am hiểu về lĩnh vực này để tư vấn cho khách. Chẳng hạn tuổi nào thì hợp với màu sắc của từng loại đá, người đang yêu thì nên đeo loại đá nào; muốn thăng quan tiến chức, muốn tài lộc dồi dào, muốn trường thọ, hay muốn tăng trí thông minh thì nên đặt đá ở hướng nào trong nhà, trong phòng làm việc… Thậm chí có công ty còn sẵn sàng giới thiệu thầy phong thủy đến tận nhà hỗ trợ khách khi mua hàng có đơn giá vài trăm triệu đồng.
Với thâm niên trên 20 năm hoạt động trong nghề sản xuất đá nghệ thuật, đá điêu khắc, ông Lê Thiện Khiêm, Giám đốc Công ty TNHH Điêu khắc Ngũ Hành Sơn, cho biết chỉ trong vài năm nay trên đường Cộng Hòa, quận Tân Bình, đã có gần 20 cửa hàng bán đá phong thủy rầm rộ khai trương rồi lẳng lặng đóng cửa. Nguyên nhân thất bại của các cửa hàng này là do chỉ chuyên mua đi bán lại các loại đá và sản phẩm giả đá, không biết chế tác ra những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao nên chỉ sau một thời gian hoạt động đã dần dần vắng khách.
Theo ông Khiêm, cái khó nhất của nghề kinh doanh đá là phải sở hữu đội ngũ thợ điêu khắc lành nghề, có thâm niên từ 5-10 năm. Nếu chỉ bán hòn đá thô vô tri vô giác, thiếu sự sáng tạo, nâng cấp thành tác phẩm nghệ thuật thì doanh nghiệp kinh doanh đá mỹ nghệ, đá phong thủy… sẽ khó tồn tại trước sự cạnh tranh gay gắt như hiện nay. “Đá mua vào thì có vô số mức giá, có loại giá chỉ vài chục ngàn đồng/ki lô gam nhưng chỉ dùng trang trí sân vườn, tuy nhiên cũng có loại giá lên đến vài chục triệu đồng hay cả trăm triệu đồng/ki lô gam. Cũng là hòn đá bán quý nhưng nếu bán thô giá chỉ được một, trong khi nếu biết tạo thành các tác phẩm nghệ thuật thì giá trị tăng lên gấp mười, gấp trăm lần”, ông Khiêm nói.
Theo nhận định của đại diện Công ty Nguyễn Duy và Công ty Ngũ Hành Sơn, đến giữa tháng 5-2010, doanh số thu được từ thị trường phía Bắc và Hà Nội của những công ty kinh doanh đá phong thủy đã chững lại. Nguyên do các đại lý, đối tác ở phía Bắc đã tìm vào tận các tỉnh Tây Nguyên để đặt hàng. Bên cạnh đó, do thị trường này phát triển trước TPHCM, mang tính phong trào, nhưng lại thiếu những nghệ nhân điêu khắc đá mỹ nghệ lành nghề so với phía Nam nên dẫn tới tình cảnh người chơi đá nhàm chán với những sản phẩm đá phong thủy, đá bán quý đang có trên thị trường.
 |
| Khách uống trà tại Thạch Ngọc trà quán vừa được khai trương hồi đầu tháng 5-2010. Ảnh: Uyên Viễn. |
Để ổn định doanh thu, từ giữa quí 2-2010, Công ty Nguyễn Duy đã mở dịch vụ cho doanh nghiệp thuê đá quý và tranh đá quý để trang trí. “Chúng tôi tiếp thị trực tiếp đến những đơn vị có nhu cầu thuê tranh từ ba tháng đến một năm. Một bức tranh đá quý hay một viên đá trị giá khoảng 5 triệu đồng, nếu cho doanh nghiệp thuê công ty tính mức phí là 110.000 đồng/tháng. Định kỳ hai tháng, nhân viên của công ty sẽ đến bảo trì, vệ sinh sản phẩm cho thuê”, anh Phúc cho biết.
Đại diện Công ty TNHH Thiên Vạn Sài Gòn, quận 3, đơn vị có trên 30 năm kinh doanh đá quý, đá bán quý, cũng cho biết trong tình hình kinh doanh đá phong thủy đang có dấu hiệu bão hòa, công ty đã hạn chế sản xuất đá trang trí, đá phong thủy vì rất dễ bị chôn vốn. “Mỗi viên đá phong thủy trọng lượng từ vài chục ki lô gam đến cả trăm ký, trị giá hàng trăm triệu đồng, có khi năm sáu tháng, hoặc mất cả năm mới bán được. Năm 2010, công ty đẩy mạnh việc sản xuất mặt hàng đá trang sức các loại”, ông Đinh Khắc Duy, Phó giám đốc Công ty Thiên Vạn Sài Gòn, nói.
Đầu tháng 5-2010, Công ty Miền Duyên Hải đã khai trương Thạch Ngọc trà quán trên đường Cộng Hòa, quận Tân Bình, ngoài cửa hàng bán sản phẩm và văn phòng làm việc tại đây. Anh Phạm Đào Quốc Duy, Giám đốc công ty, cho biết sự ra đời của Thạch Ngọc trà quán sẽ giúp khách hàng có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các loại thạch anh và đá bán quý, thực tập thiền căn bản. Trà thất của Thạch Ngọc trà quán có diện tích khoảng 35 mét vuông. Khách đến quán sẽ được ngồi trên những phiến đá, đồng thời còn được cầm trên tay những viên thạch anh hồng ướp lạnh dùng để massage vùng mặt, đầu, cổ…
