Học sinh ở ĐBSCL đạp xe đạp đến trường trên con đường bê tông đầu tư bằng vốn ngân sách. Ảnh: Duy Khương.
Tình trạng đầu tư dàn trải và phân bố nguồn vốn chưa hợp lý khiến ngành nông nghiệp Việt Nam mãi vẫn chưa sản xuất được những sản phẩm có giá trị cao, qua đó cải thiện thu nhập và đời sống của nông dân...
70% vốn đầu tư là cho hạ tầng
Theo dự toán ngân sách năm 2012 vừa được Quốc hội thông qua, tổng chi cho nông nghiệp, nông dân và nông thôn, kể cả từ nguồn trái phiếu chính phủ, bằng khoảng 40,9% tổng chi ngân sách nhà nước (khoảng 343.108 tỉ đồng). Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, đầu tư của Nhà nước vào ngành nông nghiệp hiện nay vẫn còn dàn trải và chưa đồng bộ.
Theo TS. Bùi Chí Bửu, Viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam, trong tổng vốn đầu tư của toàn xã hội cho ngành nông nghiệp, vốn đầu tư cho hạ tầng nông thôn, xây dựng đường sá, kênh mương, hệ thống thủy lợi hiện đang chiếm đến 70%.
“Chúng ta không thể phủ nhận việc đầu tư vào hạ tầng đã mang lại nhiều lợi ích cho nông dân và làm thay đổi bộ mặt nông thôn. Nhưng nếu tính lượng vốn đầu tư cho hạ tầng nông thôn vào tổng mức đầu tư cho nông nghiệp là không hợp lý...”, ông Bửu phân tích. Ở những quốc gia khác, nguồn vốn đầu tư vào hạ tầng nông nghiệp, nông thôn được tính vào lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản của xã hội. Việc Nhà nước chỉ tập trung đầu tư cho hạ tầng nông thôn, nông nghiệp đã làm mất cơ hội phát triển của nhiều lĩnh vực khác trong ngành.
Thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) về kết quả đầu tư năm 2011 của ngành nông nghiệp đã cho thấy ý kiến của ông Bửu là xác đáng. Tổng vốn đầu tư phát triển thuộc nguồn ngân sách tập trung năm 2011 được Chính phủ giao cho Bộ NN-PTNN là 3.672,3 tỉ đồng, trong đó có 1.519,3 tỉ đồng vốn trong nước và 2.153 tỉ đồng vốn nước ngoài.
Tổng vốn đầu tư thực hiện của ngành nông nghiệp tính đến hết tháng 11-2011 ước đạt 4.378,9 tỉ đồng. Trong đó, vốn đầu tư cho thủy lợi là 2.519,57 tỉ đồng; đầu tư phát triển hạ tầng nông thôn đạt 1.249 tỉ đồng; đầu tư phát triển cho ngành thủy sản chỉ ở mức 22 tỉ đồng. Khiêm tốn hơn, vốn đầu tư cho chương trình trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp chỉ ở mức 18,5 tỉ đồng, còn vốn cho phát triển khoa học, công nghệ trong ngành nông nghiệp thì vỏn vẹn 43,93 tỉ đồng...
Trong khi đó, đầu tư cho các ngành trong nông nghiệp được Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể còn ít ỏi hơn, năm 2011 ước chỉ đạt 275,36 tỉ đồng. Trong đó, vốn đầu tư cho chương trình công nghệ sinh học nông nghiệp, thủy sản chỉ ở mức 10,94 tỉ đồng, đầu tư giống cây lâm nghiệp là 8,15 tỉ đồng và đầu tư phát triển giống cây nông nghiệp cũng chỉ ở mức 27,72 tỉ đồng. Tương tự, chương trình đầu tư giống thủy sản chỉ có 49,28 tỉ đồng và đầu tư giống vật nuôi ở mức 19,21 tỉ đồng.
Vốn FDI: giảm cả quy mô lẫn số lượng
Tính đến đầu năm 2011, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cả nước có 478 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực nông - lâm - thủy sản, với tổng vốn đăng ký trên 3 tỉ đô la Mỹ. Nếu so với tổng vốn FDI thì tỷ lệ đầu tư vào ngành nông nghiệp chỉ chiếm 3,8% về số dự án và 2,3% về vốn. Đáng lo ngại, vốn FDI vào ngành nông nghiệp có xu hướng giảm dần. Vốn đăng ký năm 1995 đạt mức cao nhất là 550 triệu đô la Mỹ. Giai đoạn 1988-2008, bình quân mỗi năm thu hút khoảng 48 dự án với tổng vốn khoảng 235 triệu đô la Mỹ. Đến năm 2009, chỉ có 16 dự án FDI đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp với tổng vốn đăng ký 62,4 triệu đô la Mỹ và năm 2010 giảm xuống chỉ còn 12 dự án với số vốn đăng ký 11,3 triệu đô la Mỹ.
Theo một chuyên gia của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hầu hết dự án FDI vào nông nghiệp tập trung ở những tỉnh có lợi thế về vùng nguyên liệu, điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi, có cơ chế chính sách ưu đãi về đầu tư như Bình Dương, Đồng Nai, TPHCM, Tây Ninh, Lâm Đồng, Thanh Hóa, Nghệ An... “Điều này phản ánh thực trạng mức thu nhập giữa nông dân ở các tỉnh, thành được ưu tiên đầu tư luôn cao hơn vài chục lần so với nông dân ở miền núi, vùng sâu vùng xa”, vị chuyên gia nói trên phân tích.
Tập trung vào đâu?
Theo nhiều chuyên gia, bên cạnh hạ tầng nông thôn, thời gian tới cần tập trung vốn đầu tư nhiều hơn cho việc phát triển các dịch vụ hỗ trợ sản xuất, hướng những khoản đầu tư trực tiếp vào nông dân nhằm gia tăng năng suất nông nghiệp.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng chất lượng sản phẩm nông nghiệp hiện nay vẫn chưa được cải thiện nhiều nên giá bán nông sản của nông dân vẫn thấp, xuất khẩu chủ yếu ở dạng thô, giá trị thấp. Bên cạnh đó, do năng suất lao động thấp nên giá thành sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam cũng luôn cao hơn so với sản phẩm cùng loại ở những quốc gia khác. Vì thế, việc đầu tư khoa học công nghệ cho lĩnh vực nông nghiệp, cải thiện chất lượng các sản phẩm trồng trọt và chăn nuôi là một nhu cầu bức thiết.
TS. Bùi Chí Bửu cũng cho rằng để tăng năng suất cho ngành nông nghiệp, Chính phủ buộc phải đầu tư phát triển khoa học công nghệ. Hiện kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt khoảng 20 tỉ đô la Mỹ/năm. Nhà nước nên trích 1% trong số đó để đầu tư phát triển khoa học công nghệ trong nông nghiệp. Với khoản đầu tư này, người nông dân sẽ được hưởng lợi từ việc tăng năng suất từ con giống tốt, sản phẩm sau thu hoạch được bảo quản tốt hơn, góp phần tăng thu nhập. Và quan trọng hơn, nguồn kinh phí từ xuất khẩu đầu tư vào các lĩnh vực là đầu vào của ngành sản xuất nông nghiệp sẽ giúp cho nông dân chủ động hơn trên cánh đồng của mình.
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vựa lúa và vựa thực phẩm cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng trong cả nước và còn để xuất khẩu. Ngược lại, ĐBSCL cần các mặt hàng công nghiệp như phân bón, vật liệu xây dựng, nhiên liệu và các loại hàng công nghiệp tiêu dùng được sản xuất trong hay ngoài nước.
Sân bay quốc tế Cát Bi tại thành phố cảng Hải Phòng sẽ được nâng cấp, mở rộng theo mô hình BT (xây dựng - chuyển giao), theo thông tin từ Bộ Giao thông vận tải cho biết.
Trong khi lượng hàng hóa thông qua cảng Vũng Tàu, Đồng Nai trong thời gian qua đều tăng thì các cảng tại TP HCM lại giảm. Nguyên nhân chính được các đơn vị cảng biển thừa nhận là do hạ tầng cảng biển của TP HCM đã quá tải…
Từ góc độ phát triển đô thị bền vững mà nói, giao thông đô thị phải lấy “con người” làm hạt nhân chứ tuyệt nhiên không thể (và không nên) lấy “xe” làm hạt nhân.
Cách đây hơn 20 năm, chẳng những người dân mà ngay ngành GTVT còn khá bỡ ngỡ với thuật ngữ đường cao tốc. Chính vì thế, khi tuyến đường Hà Nội - Nội Bài, với hàng loạt thiết kế khác so với thiết kế kiểu đường cũ, dài hơn 30km khánh thành, nhiều tờ báo nêu ý kiến của các nhà quản lý khẳng định "chúng ta đã có đường cao tốc". Rồi cụm từ trên thêm một lần được nhắc lại khi tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ thông xe.
Sau một thời gian xây dựng, tạo dấu ấn hàng Việt, những thương hiệu thời trang như: Foci, Việt Thy, Sea, Sanding, May Sài Gòn 2… gần đây buộc phải thu hẹp qui mô, hoạt động cầm chừng vì không tìm được đầu ra cho sản phẩm. Ngay cả những doanh nghiệp dệt may đã sớm chủ động quay trở lại khai thác thị trường trong nước lúc này cũng đuối sức vì bài toán đầu ra.
Thiếu vốn và “đói” nguyên liệu cùng với các chi phí đầu vào tăng cao trong khi thị trường XK bị thu hẹp là những trở ngại mà DN thủy sản đang vướng phải trong thời điểm vốn đang chồng chất khó khăn này.
Sáng 16-5, tại TP Cần Thơ, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) cùng đại diện 40 doanh nghiệp tọa đàm các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu cá tra.
Tuy đứng vị trí thứ 2 thế giới về xuất khẩu cà phê nhưng các doanh nghiệp Việt Nam luôn bị nhà nhập khẩu chi phối ở khâu soạn thảo hợp đồng mua bán. Nắm bắt được tâm lý ngại tranh chấp pháp lý, một số nhà nhập khẩu đã cố tình tạo sự cố trong hợp đồng để gây thiệt hại cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.
Theo đề án công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) mới được Bộ trưởng Đinh La Thăng phê duyệt, từ năm 2012-2020 sẽ đầu tư đội tàu biển với tổng kinh phí lên đến 100.000 tỉ đồng.
Sau chín năm xây dựng và phát triển, hiện cả nước có 18 khu kinh tế ven biển, trong đó 15 khu đã và đang xây dựng, ba khu khác chuẩn bị triển khai, chiếm tổng cộng hơn 730 ngàn hécta mặt đất, mặt nước. Tuy nhiên, sau chín năm, các khu kinh tế ven biển phát triển quá chậm so với lợi thế, tiềm năng sẵn có, tỷ lệ dự án lấp đầy chỉ đạt dưới 10%! Bài viết này thử đi tìm những nguyên nhân của thực trạng đó.
Trước sức ép hạn chế phương tiện giao thông cá nhân, nhiều nhà sản xuất ôtô Việt Nam có cái nhìn khá bi quan về thị trường. Song vẫn có doanh nghiệp kiên trì đầu tư vào lĩnh vực này.
Năm 2011, Việt Nam đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu càphê, với 1,1 triệu tấn, trị giá 2,4 tỉ USD, nhưng cũng chỉ chiếm khoảng 2% doanh số của cả ngành công nghiệp càphê thế giới. Ông Nguyễn Nguyên, trợ lý tổng giám đốc Trung Nguyên, chia sẻ mong muốn nâng giá trị ngành cà phê.
Vật liệu xây không nung (VLXKN) mặc dù được xem là vật liệu xanh, thân thiên môi trường và được khuyến khích sử dụng. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện nay theo nhiều chuyên gia do chúng ta thiếu một cơ chế, chính sách đồng bộ nên các DN sản xuất loại vật liệu này đang rất khó khăn trong việc tìm chỗ đứng trên thị trường.
Mặc dù ảnh hưởng của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu đã làm cho sức mua tại hầu hết các thị trường lớn của ngành dệt may như Mỹ, EU, Nhật... sụt giảm nghiêm trọng, nhưng ngành dệt may VN đã nỗ lực cạnh tranh với các nước XK để giành lấy phần thị trường đang bị co hẹp, đồng thời đẩy mạnh việc chiếm lĩnh thị trường nội địa. Ông Lê Quốc Ân - Chủ tịch Hiệp hội Dệt May VN đã có cuộc trao đổi với báo giới xung quanh nội dung này.
"Năm 2010, chúng tôi sẽ cố gắng phấn đấu tăng trưởng giá trị xuất khẩu sản phẩm gỗ từ 8-10% so với năm nay. Hiệp hội sẽ đăng ký với Bộ Công Thương kim ngạch khoảng 3 tỷ USD", Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, ông Nguyễn Tôn Quyền, nói với VnEconomy ngày hôm qua.
Chiến lược phấn đấu đến năm 2010, kim ngạch xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ (TCMN) phải đạt 1,5 tỷ USD là có khả năng thực hiện được. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế để đạt được chỉ tiêu này, nhất là trong bối cảnh khó khăn như hiện nay thì thời gian tới cần có sự liên kết giữa các cơ quan quản lý nhằm kết hợp hài hòa và tối ưu hóa các nguồn lực cho phát triển ngành hàng này. Trong đó, các DN rất cần sự hỗ trợ kịp thời từ Chính phủ thông qua các chương trình bảo tồn làng nghề, khuyến công và xây dựng hạ tầng cơ sở.
Xác định rõ tầm quan trọng của ngành công nghiệp ô tô trong quá trình phát triển của đất nước, từ những năm đầu của thập niên 90, Việt Nam đã đưa ra nhiều khuyến khích nhằm thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia vào ngành công nghiệp này. Ngày 5/10/2004, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 177/2004/QĐ-TTg “Về việc phê duyệt quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2010, tầm nhìn đến 2020”. Tuy nhiên, sau gần 5 năm triển khai thực hiện, nhiều chỉ tiêu của quy hoạch đã không thực hiện được hoặc hầu như chắc chắn không thực hiện được, nhất là những chỉ tiêu đến năm 2010. Những chỉ tiêu đến năm 2020 cũng rất khó có thể thực hiện được. Để làm rõ vấn đề này cần phải tính các nguyên nhân, thực trạng phát triển và đưa ra các giải pháp để bảo đảm thực hiện được các mục tiêu phát triển của ngành ô tô ở Việt Nam.
Trong 3 tháng qua, giá nhiều loại vật liệu xây dựng (VLXD) đã tăng liên tục. Giới kinh doanh dự báo, khả năng giá nhiều loại VLXD còn tăng. Thông tin này đã làm cho nhiều người có kế hoạch xây dựng nhà phải tính toán lại...
Việc chọn Việt Nam làm cứ điểm sản xuất để xuất khẩu ra toàn thế giới của các tập đoàn như Samsung, Canon, Intel... là tín hiệu cho thấy cơ hội để phát triển ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam đã đến.
Cách tạo dựng công nghiệp ô tô dựa quá nặng vào các nhà đầu tư nước ngoài đã khiến ngành ô tô của VN phát triển khá ì ạch, tạo ra những khó khăn cho các doanh nghiệp VN khi tham gia lĩnh vực này. Tinkinhte xin đăng lại bài viết của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan trên SGGP về vấn đề này.
Cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng tới nền kinh tế cả nước nói chung và thu hút đầu tư vào các khu kinh tế (KKT) miền trung nói riêng. Nhiều nhà đầu tư đã xin giãn tiến độ triển khai dự án. Các KKT miền trung cần điều chỉnh, lựa chọn những dự án và giải pháp hợp lý để thu hút đầu tư, phát triển mô hình KKT một cách có hiệu quả.
Được đánh giá là một ngành hàng mà Việt Nam có nhiều thế mạnh, nhưng ngành gốm sứ Việt Nam đang có sự phân cực rất rõ. Những đơn vị sản xuất công nghiệp - đa phần là gốm sứ xây dựng - đã và đang phát triển mạnh mẽ, trong khi dòng gốm thủ công mỹ nghệ đang gặp khó khăn rất lớn.
Tăng trưởng của Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) là 38,3%; của Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu – Nước giải khát Hà Nội (Habeco) là 28,3% và của toàn ngành nói chung là 11,8% trong năm 2008 đã cho thấy sức hấp dẫn của những ngành hàng này, đặc biệt khi mà nhiều ngành hàng khác đang phải vật lộn để có đơn hàng.
Theo ASX Alphaliner, đội tàu của 100 hãng tàu vận tải hàng đầu trên thế giới hiện gồm khoảng 6,000 tàu đang hoạt động, trong đó có khoảng 5,000 tàu là các tàu container.
