Trước thềm Festival Lúa gạo Việt Nam lần 2 diễn ra giữa tháng 11-2011, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp chứng nhận nhãn hiệu “Gạo thơm Sóc Trăng” cho dòng sản phẩm 20 giống lúa thơm ST. Người xây đắp cho thương hiệu gạo thơm này là kỹ sư Hồ Quang Cua, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sóc Trăng, quê ở xã Hòa Đông, huyện Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng.
Bảy bước tới thành công
Tốt nghiệp ngành trồng trọt trường Đại học Cần Thơ năm 1978, kỹ sư Hồ Quang Cua về làm việc tại Phòng Nông nghiệp huyện Mỹ Xuyên. Từ năm 1991 đến nay, anh cùng nhóm cộng sự đã trải qua chặng đường dài trong việc xây dựng thương hiệu “Gạo thơm Sóc Trăng”, mà theo khái quát của anh, gồm có bảy bước: chọn tạo giống, chọn tên thương hiệu, thiết lập chương trình xây dựng thương hiệu, tổ chức sản xuất giống và hỗ trợ sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu cho doanh nghiệp, hài hòa lợi ích, và sau cùng là hợp tác “bốn nhà”.
Anh kể: năm 1991, anh được tham gia nhóm nghiên cứu của Viện Lúa ĐBSCL và Đại học Cần Thơ, lo sưu tập, thử nghiệm các giống lúa thơm cổ truyền của Việt Nam, Thái Lan và Đài Loan. Làm việc cùng các nhà khoa học đầu đàn như GS. Võ Tòng Xuân, GS. Nguyễn Văn Luật, rồi ra nước ngoài học, anh bắt đầu có ý tưởng làm thương hiệu lúa thơm cao cấp cho Việt Nam, trước hết là cho tỉnh Sóc Trăng. Anh phát hiện giống lúa thơm nổi tiếng Khao Dawk Mali 105 của Thái Lan là do một cán bộ ở huyện chọn lai tạo. Nhờ đó, những năm 1992-1997, mỗi năm Thái Lan xuất khẩu trên 1 triệu tấn gạo thơm, thu về gần 1 tỉ đô la Mỹ/năm. “Họ làm được sao mình lại không làm, trong khi đến cuối thế kỉ 20 mình đã xuất khẩu gạo ổn định và lo được an ninh lương thực rồi?”, anh tự vấn rồi cùng nhóm cộng sự và bà con nông dân ở huyện ngày đêm lao vào việc lai tạo giống. Trong bước đi đầu tiên kéo dài nhiều năm ấy, các anh đã có ba “quyết định” hình thành nên cây lúa thơm tương lai: 1) quá trình biến dị, lúa có thể cho ra giống mới có phẩm chất cao hoặc dùng làm nguồn lai tạo tiếp; 2) Việt Nam đất chật người đông, cây lúa thơm phải là cây cải tiến có năng suất cao chứ không như Thái Lan, Ấn Độ sử dụng cây lúa mùa cổ truyền năng suất thấp; 3) phải đào tạo nhân lực để hình thành đội ngũ nghiên cứu.
Lúc đầu, không nhiều người tán thành những nhận định mới ấy nên thiếu việc đầu tư của ngành. Điều này đã làm nhiều chuyên viên kỹ thuật phân vân. Nhưng rồi công việc đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng lãnh đạo tỉnh Sóc Trăng khích lệ, dần dần bảy giống lúa thơm bố mẹ được lai tạo (trong đó có giống Khao Dawk Mali, giống Tám Xoan ở phía Bắc, giống Tào Hương của Sóc Trăng), làm nên bộ giống ST, từ ST 1 đến ST 20 ngày nay. Có giống rồi, nhóm nghiên cứu phải lo chuyện quảng bá, tiếp thị, tỷ như tổ chức những cuộc thi như “Cơm nào ngon hơn”, “Gạo ngon thương hiệu Việt Nam”... hoặc tham gia các cuộc triển lãm, hội chợ.
Năm 2009, đã có gần 25.000 héc ta lúa thơm ST được trồng tại Sóc Trăng và hàng vạn héc ta được trồng tại các tỉnh ven biển khác ở ĐBSCL. Ngoài việc trồng lúa hai vụ, các anh còn giúp nông dân trồng lúa thơm theo các mô hình lúa-hành tím và lúa-tôm.
Mới đây, chúng tôi đã tìm đến xã Viên Bình, huyện Trần Đề, nơi có cánh đồng 2.500 héc ta lúa ST 5 vụ đông xuân 2011-2012 mới gieo sạ non nửa tháng. Ông Trà Diên, ở ấp Trà Ông, cho biết: “Tôi làm 23 công cấy tầm lớn hai vụ ST 5, mỗi năm lời hơn 150 triệu đồng, gấp đôi lúa IR ngày trước”. Sư Đỗ Dành, trụ trì chùa Lao Vên, nói: “Thầy Cua đem giống lúa này tới cho bà con Khmer từ sáu năm nay. Từ khi làm ST 5, bà con ở đây thoát nghèo, nhiều nhà mua được máy cày, có nhà mua máy gặt đập liên hợp; bà con cũng góp tiền xây lại ngôi chánh điện của chùa”.
“Riêng việc trồng lúa thơm ở vuông tôm đã giúp ổn định môi trường, tái tạo sự sống trong đất, làm chậm quá trình thoái hóa đất”, anh Cua nói. Trong đào tạo, từ cây lúa thơm ST, đã có 10 kỹ sư làm tiếp các đề tài lên thạc sĩ, riêng anh Trần Tấn Phương đã bảo vệ luận án tiến sĩ hồi tháng 10-2011 chuyên về di truyền với đề tài “Nghiên cứu chọn tạo giống lúa thơm cao sản phục vụ nội tiêu và xuất khẩu”.
Bước tiếp
Hiện nay có năm đơn vị được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sóc Trăng trao quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận thương hiệu “Gạo thơm Sóc Trăng”. Đó là Công ty cổ phần Gentraco (Cần Thơ), Công ty Lương thực Sóc Trăng, Công ty TNHH Thành Tín, Công ty Chế biến gạo chất lượng cao Sóc Trăng và cơ sở sản xuất lúa giống và gạo thơm Mỹ Xuyên. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), năm 2011, Việt Nam xuất khẩu hơn 7 triệu tấn gạo, thu về hơn 3 tỉ đô la Mỹ, trong đó có hơn 400.000 tấn gạo thơm, chủ yếu là giống Jasmine; năm 2012, VFA dự kiến sẽ xuất khẩu trên 500.000 tấn gạo thơm.
Bàn về những thông tin này, kỹ sư Hồ Quang Cua nói: “Muốn giữ được chất lượng gạo thơm đặc sản thì nông dân phải trồng giống đúng phẩm cấp. Việc hình thành vùng nguyên liệu càng lớn thì càng ổn định cho sản xuất. Nhà nước và nhà khoa học phải giúp nông dân lo chuyện này; còn doanh nghiệp phải hợp đồng bao tiêu lúa thơm cho nông dân”. Với giống ST 20 (giá bán trong siêu thị hiện nay là 24.000 đồng/ki lô gam), hạt thon dài, cơm mềm dẻo, thơm hương dứa và hương cốm, anh Cua nói: “Các tỉnh ven biển ĐBSCL có thể trồng được đôi ba trăm ngàn héc ta”. Riêng Sóc Trăng, anh cho biết tỉnh đã xây dựng đề án phát triển lúa thơm đến năm 2015.
Sau Festival Lúa gạo một tuần, về lại Sóc Trăng, tôi gặp anh Cua vừa đi thăm đồng về tới nhà lúc gần 5 giờ chiều, nhưng anh chỉ tạt qua, giành thằng cháu nội trong tay vợ để ôm một lát rồi lại chạy về cơ quan để chuẩn bị ngày mai đưa ông Toàn quyền Canada đi Mỹ Xuyên kiểm tra kết quả một dự án do Canada tài trợ giúp nông dân cải thiện đời sống từ lúa thơm. Anh chùng giọng: “Thời gian mình dành cho gia đình ít quá!”.
Tiến sỹ Nguyễn Trung Minh và đồng nghiệp, thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã nghiên cứu thành công việc tận dụng thành phần có ích của bùn đỏ, để tạo ra một loại vật liệu mới có khả năng xử lý ô nhiễm kim loại nặng trong nước thải, thân thiện với môi trường, có khả năng hấp thụ cao, giá thành rẻ, phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Hôm 12/1, gian hàng của Công ty Tosy tại Triển lãm Điện tử tiêu dùng 2012 (CES 2012) ở Las Vegas đã bị giới truyền thông vây kín, khi “hoàng tử nhạc Pop” Justin Bieber xuất hiện để giới thiệu chú robot giải trí mới từ Việt Nam.
Báo Bưu Điện vừa công bố kết quả điều tra cuộc khảo sát về sự hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ 3G tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, do Báo Bưu điện Việt Nam phối hợp cùng công ty nghiên cứu thị trường Nielsen thực hiện.
PGS.TS Phạm Bích San, Phó Tổng thư ký Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật Việt Nam (ảnh), trao đổi với Tiền Phong bằng một cái nhìn mới về giới khoa học trẻ Việt Nam.
Một số nhà khoa học cho biết viên tiết kiệm xăng khó gây tác hại với người sử dụng và cũng khó làm tăng nguy cơ cháy nổ ô tô, xe máy như một số báo phản ánh gần đây.
Chiều 23/12, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) ở Hà Nội, Câu lạc bộ Nhà báo KH&CN đã công bố kết quả cuộc bình chọn 10 sự kiện KH&CN nổi bật trong nước năm 2011.
Đĩa bay TOSY của Việt Nam vừa được Tạp chí Good Housekeeping- một tạp chí về tiêu dùng tại Mỹ bình chọn trong TOP 20 đồ chơi được yêu thích nhất tại Mỹ năm 2011.
Trong khi nguồn năng lượng truyền thống như than, dầu khí ngày càng cạn kiệt, nhưng nhu cầu năng lượng để phát triển kinh tế trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng ngày càng trở nên cấp bách hơn.
Tại sự kiện Ngày An toàn thông tin mới đây, Công ty An ninh mạng Bkav đã công bố “Top 5 phần mềm cho mobile”, trong đó “tự phong” phần mềm của mình đứng đầu bảng và toàn diện nhất.
Vải lọc dầu SOS-1 của Công ty SOS Môi trường thuộc Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) được sản xuất hoàn toàn bằng sợi tái chế của ngành công nghiệp dệt, nhưng nó có khả năng lọc dầu, váng dầu, các chất thải nhiễm dầu trong nước.
Tỉnh An Giang vừa triển khai đề tài “Xây dựng mô hình sản xuất nấm bào ngư và trồng rau mầm từ phế liệu phi nấm” tại 10 hộ thử nghiệm ở huyện Phú Tân và thành phố Long Xuyên.
Trường Đại học Ðiện lực đã nghiên cứu chế tạo thành công sản phẩm côngtơ điện tử một pha và ba pha hiệu SmartRF, có ưu điểm nổi trội hơn hẳn các côngtơ điện tử một pha và ba pha được sản xuất trước đó về nhiều mặt.
Nhiều doanh nghiệp đã chuyển đổi mô hình kinh doanh từ hình thức truyền thống sang cơ chế số hóa, xem xét lại giải pháp giá trị khách hàng (customer value proposition) song song với việc kiến tạo các mô hình điều hành linh hoạt nhằm tận dụng lợi thế cạnh tranh. Thách thức đối với các doanh nghiệp chính là việc chuyển đổi sang mô hình kỹ thuật số nên được tiến hành thế nào và tốc độ thực hiện ra sao.
Những giải pháp chống virus hiện được các CIO ứng dụng chưa giúp họ giải quyết được các vướng mắc liên quan đến cơ sở hạ tầng và vấn đề gia tăng mật độ ảo hóa. Vì vậy, chiến lược bảo mật tích hợp được thiết kế cho các máy chủ ảo và điện toán đám mây đang được nhiều doanh nghiệp ưu tiên thực hiện vì tính an toàn cao và khả năng tối đa hóa lợi tức đầu tư (ROI).
Dịch vụ truy nhập Internet có tốc độ tải thông tin xuống từ 256 kb/s trở lên tại nhà thuê bao dự kiến sẽ có giá cước thuê bao là 24.000 đồng/tháng, cước lưu lượng là 45 đồng/MB.
Vào lúc 5h13 ngày 16/5 (theo giờ Việt Nam), vệ tinh Vinasat-2 sẽ được phóng lên quỹ đạo và dự kiến đầu quý 3/2012, Vinasat-2 sẽ chính thức được đưa vào khai thác.
Mới đây, ông Effendy Ibrahim, Cố vấn Luật về An toàn Internet kiêm Giám đốc Bộ phận Norton, mảng Kinh doanh Tiêu dùng, Symantec khu vực châu Á đã đưa ra những thủ thuật giúp người dùng an toàn khi sử dụng hotspot công cộng.
Để tránh việc người dùng mua sim thay thẻ, gây thiệt hại cho doanh nghiệp, các mạng di động đang kiến nghị Bộ TT&TT ra tay để ngăn chặn vấn nạn này bằng quy định giảm khuyến mãi và thu phí hòa mạng với cả thuê bao trả trước.
Uống rượu không có lợi cho việc kiểm soát bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất được đăng tải trên Thời báo Ấn Độ cho biết các nhà khoa học đã phát hiện ra một số thành phần trong bọt bia có thể kiểm soát được sự gia tăng trọng lượng của những con chuột béo phì mắc bệnh tiểu đường.
Một vị khách đến gõ cửa nhà bà Mary Reeser - phụ nữ luống tuổi về hưu sống tại bang Florida, Mỹ. Mãi không thấy ai ra, bà gọi thêm người phá cửa. Trong nhà, trên chiếc ghế bành, chủ nhân đã cháy thành than, chỉ còn một bàn chân đi giày vải, xung quanh, đồ đạc hầu như vẫn nguyên vẹn…
Tòa án dân sự Paris vừa bác yêu cầu của luật sư Maurizio Liberati (Ý) về việc đòi giải tỏa khoản tiền 5,2 triệu Euro của Vietnam Airlines đang được giữ tại tài khoản của đoàn luật sư Paris.
Dự án xây dựng tuyến đường trục nối khu đô thị Lạch Tray - Hồ Đông rộng tới 100 m tại TP Hải Phòng được khởi công cách đây 5 năm vẫn đang “giậm chân tại chỗ”. Lý do được đưa ra là có tới 52/85 hộ dân không chịu bàn giao đất cho dự án trong khi quyết định cưỡng chế thu hồi đất đã được UBND quận Ngô Quyền ban hành.
Hawking & Mlodinow vừa công bố cuốn sách “The grand Design” (Cuộc đại thiết kế) trong đó các tác giả nêu lên nhiều quan điểm gây nên một làn sóng phản ứng gay gắt từ phía các nhà khoa học, triết học và thần học.
Không phải lúc nào những phát minh đặc biệt hữu ích cho đời sống cũng mang lại tiền bạc và danh vọng cho chủ nhân. Dưới đây là cái nhìn cận cảnh về một vài phát minh xuất sắc, đã và đang phục vụ cho hàng triệu người trên khắp thế giới, nhưng không thể đưa tên tuổi người sáng chế vào lịch sử hay trở thành tỉ phú!
Để xây dựng kinh tế tri thức trở thành chủ đạo của nền kinh tế quốc dân, chúng ta cần có một lực lượng lao động tương ứng là lao động có kiến thức cao, nói khác đi đòi hỏi mọi thành viên tham gia nền kinh tế này phải là người lao động trí tuệ hoặc sử dụng trí tuệ như công cụ lao động chủ yếu, đặc biệt là phải hình thành một giới trí thức tinh hoa.
Trước Cách mạng tháng Mười, trong khi những nhà tư tưởng Nga chưa ngã ngũ liệu nên bắt chước phương Tây (phái zapadnik) hay giữ nguyên cốt cách slavơ (phái slavjanofil), giới khoa học tự nhiên không có gì phải băn khoăn xem khoa học phương Tây như con đường độc đạo, con đường do chính Pierre đại đế vạch ra trước đó hàng thế kỷ.
Giới thiệu của người dịch: Một nền khoa học kỹ thuật tầm cỡ thế giới được xây dựng trong hơn 80 năm tồn tại của Liên bang Xô Viết hiện đang có nguy cơ suy tàn và tụt hậu nặng nề trong khung cảnh phát triển kinh tế thị trường tư bản tại nước Nga.
Trong vòng 2 tháng sau khi nhận được bức thư ngỏ của các nhà khoa học Nga gửi tới lãnh đạo cao cấp nhất của đất nước. Tổng thống D.A. Medvedev, Thủ tướng V.V. Putin và các lãnh đạo cao cấp khác của chính phủ Nga đã có phản hồi nhanh chóng cùng những tuyên bố quan trọng về kế hoạch phát triển khoa học kỹ thuật của Liên bang Nga trong những năm tới.
Là một phong cách thời trang được ưa chuộng, những chiếc quần bò nhuộm xanh đã chinh phục cả thế giới. Nhưng chúng được sinh ra từ những xưởng may ở New Hampshire, miền duyên hải phía nam nước Pháp hay từ miền bắc nước Ý?
